Pytanie:

- w sprawie podatku od spadków i darowizn w zakresie ulgi przysługującej na podstawie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (jednolity tekst Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 lutego 2006 r., o udzielenie pisemnej interpretacji w sprawie podatku od spadków i darowizn w zakresie ulgi przysługującej na podstawie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn - uznaje stanowisko Pani za nieprawidłowe.

Pismem z dnia 20 lutego 2006 r. zwróciła się Pani do tut. organu podatkowego z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji w sprawie podatku od spadków i darowizn w zakresie ulgi przysługującej na podstawie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Ze stanu faktycznego przedstawionego w piśmie wynika, że w roku 2004 rodzice darowali Pani spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 37,5 m2. Zawierając akt notarialny złożyła Pani przed notariuszem oświadczenie, że odpowiada warunkom określonym w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz że w nabytym lokalu będzie zamieszkiwała przez okres pięciu lat. Biorąc powyższe pod uwagę, notariusz nie pobrała podatku od darowizny.

Obecnie wraz z narzeczonym myśląc o wspólnej przyszłości, powiększającej się z czasem rodzinie mając na uwadze wykonywane zawody i dalszą edukację, darowany lokal mieszkalny zamierza Pani sprzedać, przeznaczając uzyskane z jego sprzedaży środki na kupno wspólnego domu na wsi.

W przekonaniu Pani, w przedstawionym stanie faktycznym wynikająca z art. 16 ustawy ulga, powinna nadal przysługiwać, jako że mieszkaniowy cel darowizny zostanie nadal zachowany.

Warunki zastosowania i kontynuacji objętej zapytaniem ulgi zawarte zostały w art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn (j.t. Dz.U. z 2004 r., nr 142, poz. 1514 ze zm.), zgodnie z którym przy nabyciu w drodze darowizny m.in. lokalu mieszkalnego przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej nie wlicza się do podstawy opodatkowania jego wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej lokalu (ust. 1). Do pierwszej grupy podatkowej - w myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Przyznanie ulgi, o której mowa w powołanym przepisie ma charakter warunkowy, co oznacza, że aby ulga mogła być zastosowana, a następnie kontynuowana nabywca, stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 1 - 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn, musi spełnić łącznie przesłanki wymienione w tym przepisie. Niedopełnienie chociażby jednego z warunków powoduje utratę prawa do ulgi.

Jedną z przesłanek stanowi zamieszkiwanie przez obdarowanego w nabytym tytułem darowizny lokalu przez okres 5 lat:

• od dnia złożenia zeznania podatkowego (zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego), jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy nabywca mieszka w nabytym lokalu lub budynku - art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. "a",
• od dnia zamieszkania w nabytym lokalu lub budynku -jeżeli nabywca zamieszka w ciągu roku od dnia złożenia zeznania (zawarcia umowy darowizny) - art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. "b".
  
  

Odstępstwo od ww. wymogu zamieszkiwania w podanym terminie 5 lat w nabytym tytułem darowizny lokalu bez utraty ulgi określonej w art. 16 ust. 1 przewiduje art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji zbycie udziału w budynku lub lokalu na rzecz innego ze spadkobierców iub obdarowanych oraz zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.

Mając na uwadze przedstawiony przez Panią stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie powołane wyżej przepisy, organ podatkowy zważył co następuje:

Wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią odstępstwo od zasady powszechnego opodatkowania. Skutkuje to tym, że podatnik może skorzystać z konkretnej ulgi jedynie w sytuacji, gdy spełnione zostaną wszystkie warunki określone przez ustawodawcę. Stosownie do cytowanego wyżej art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn jednym z warunków uprawniających obdarowanego lub spadkobiercę do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej jest zamieszkiwanie w lokalu nabytym w drodze darowizny lub spadku przez okres pięciu lat (art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. "a" lub "b" ustawy). Jeżeli warunek ten, w związku np. ze zbyciem lokalu przed upływem tego terminu, nie zostanie dotrzymany, następuje utrata ulgi, co w konsekwencji powoduje obowiązek zapłaty podatku. Odstępstwo od wymogu 5-letniego okresu zamieszkiwania w nabytym w spadku lub darowiźnie lokalu (budynku) nie powodujące utraty ulgi ustawodawca przewidział w art. 16 ust. 7 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn. W myśl tego przepisu taką wyjątkową sytuacją jest zbycie lokalu, które następuje w związku z koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego lokalu nastąpi nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia zbycia. Należy przy tym podkreślić, że użyty przez ustawodawcę spójnik "a" stanowi o tym, że obie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Ocena czy zbycie i nabycie nastąpiło w zakreślonym przez przepis terminie nie sprawi trudności. Kwestią natomiast do rozstrzygnięcia w niniejszym wniosku jest ocena konieczności zmiany przez Panią warunków mieszkaniowych.

Stosując się do wykładni językowej, pojęcie "konieczność" oznacza nieodzowność, przymus lub, że coś jest nieuchronne, nie dające się uniknąć (Słownik języka polskiego PWN I tom 1978 r.). W świetle powyższego, okoliczność skutkująca zbyciem lokalu, do którego zastosowana jest ulga podatkowa, musi wskazywać na sytuację wyjątkową, nagłą i nieoczekiwaną w której znalazł się podatnik. Takiej sytuacji wyjątkowej, w ocenie tut. organu podatkowego, nie stanowią wskazane przez Panią świadomy, z góry zaplanowany zamiar powiększenia z czasem rodziny, wykonywane zawody, przyszła edukacja. W Pani przypadku powołane we wniosku okoliczności świadczą raczej o zamianie mieszkania na dom w celu polepszenia warunków mieszkaniowych i bytowych, co jest naturalną potrzebą człowieka związaną z subiektywnym odczuciem podatnika, która nie może być utożsamiana z obiektywnie rozumianą koniecznością.

Oczywistym jest, iż nie można negować Pani dążeń zmierzających do bardziej godnych i komfortowych warunków zamieszkania, lecz realizacja tych zamiarów, która zakłada zbycie przed upływem 5 lat od zamieszkania w nabytym w drodze darowizny budynku lub lokalu, jeżeli nie jest podyktowana koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, nie uprawnia do korzystania z ulgi przewidzianej w art. 16 ust. 1 ustawy.

Reasumując, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie, nie podziela Pani stanowiska co do ulgi przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.Uważa, że jest ono nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.Interpretacja stosownie do art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie jest wiążąca dla podatnika (...). Jest natomiast w myśl art. 14b § 2 tej ustawy wiążąca dla organów podatkowych i organu kontroli skarbowej, właściwych dla wnioskodawcy, do czasu jej zmiany lub uchylenia w drodze decyzji.Interpretacja traci moc w momencie zmiany stanu prawnego.Na postanowienie przysługuje zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia (art. 236 § 2 pktl Ordynacji podatkowej).Zażalenie, zgodnie z zapisem art. 222 wyżej cytowanej ustawy - Ordynacja podatkowa, winno zawierać zarzuty przeciw postanowieniu, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.Strona wnosząca zażalenie, stosownie do treści art. 169 § 2 Ordynacji podatkowej winna uiścić z góry opłatę skarbową, w kwocie 5.- zł na zażalenie oraz 0,50 zł od każdego załącznika (ustawa z dnia 09 września 2000 r. o opłacie skarbowej -jednolity tekst Dz.U. z 2004 r., nr 253, poz. 2532 ze zm.).