Istota interpretacji:

Czy podatnik będzie zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn w sytuacji otrzymania przysporzenia majątkowego na podstawie podpisanej z ojcem umowy o zwolnienie z długu przyjmującej postać darowizny, jeżeli zgłosi do Urzędu Skarbowego zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik Jarosław K. zawarł z Tadeuszem K. będącym jego ojcem umowy pożyczki poczynając od końca roku 2005 do sierpnia 2006 r. Pożyczkodawca przekazywał poszczególne pożyczki na rachunek bankowy Pożyczkobiorcy. Umowy pożyczki zostały zgłoszone do Urzędu Skarbowego i zapłacony został podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% wartości każdej pożyczki. Strony uregulowały w umowie, że termin zwrotu pożyczki wraz z odsetkami przypada na 2017 r.

Strony planują zmienić porozumieniem termin zwrotu pożyczki, tak, aby wszystkie wierzytelności wraz z odsetkami stały się wymagalne, a następnie Strony umów pożyczek, tj.: Tadeusz K. będący ojcem Jarosława K. zawrą umowy zwolnienia z długu pod tytułem darmym. Umowa o zwolnienie z długu będzie obejmować kwoty udzielonych pożyczek oraz naliczonych do dnia zwolnienia z długu odsetek.

Umowa pod tytułem darmym będzie zawarta w formie pisemnej w oparciu o art. 508 K.c. "Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. W wypadku zwolnienia z długu następującego pod tytułem darmym, do formy leżącej u jego podstaw darowizny znajduje zastosowanie art. 890 § 1 K.c. W ocenie Podatnika, gdy zwolnienie z długu następuje jednocześnie z leżącą u jego podstaw darowizną, darowizna wywrze skutek, stosownie do art. 890 § 1 zd. 2, choćby oświadczenie darczyńcy nie zostało złożone w formie aktu notarialnego. W ocenie Podatnika zwolnienie z długu jako czynność rozporządzająca może być dokonane pod tytułem darmym. W tym wypadku przyjmie ona postać darowizny. Darowizną jest też zwolnienie z długu. Przedmiotem darowizny mogą być również prawa majątkowe, a takim prawem majątkowym jest zwolnienie z długu.

Zgodnie z komentarzem do ustawy o podatku od spadków i darowizn autorstwa Grzegorza Borkowskiego "Przedmiot darowizny mogą stanowić pieniądze, nieruchomości, rzeczy ruchome, a także zbywalne prawa majątkowe (np. użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe, prawa wynikające z autorstwa, patentów, wynalazku, prawa nabyte w drodze spadku). Darowizną jest również przelew wierzytelności oraz zwolnienie z długu, a także przejęcie długu".

Podatnik Jarosław K. w związku z faktem, że umowa zwolnienia z długu przyjmująca postać darowizny będzie przekraczać kwotę 9.637 zł, zgłosi w terminie 6 miesięcy wszystkie umowy do właściwego Urzędu Skarbowego. W ocenie Podatnika, będzie on korzystał ze zwolnienia od podatku od spadku i darowizn, gdyż zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy uzyska umowę o zwolnienie z długu będącą darowizną, przysporzenie od swojego ojca Tadeusza K., a jednocześnie dopełni obowiązku terminowego zgłoszenia tej umowy.

W ocenie Podatnika, nie będzie miał zastosowanie punkt 2 zawarty w art. 4 ust. 1 ww., gdyż przedmiotem darowizny nie są środki pieniężne, a substrat pieniądza polegający na umorzeniu zobowiązania wynikającego z umów pożyczek.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy podatnik będzie zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn w sytuacji otrzymania przysporzenia majątkowego na podstawie podpisanej z ojcem umowy o zwolnienie z długu przyjmującej postać darowizny, jeżeli zgłosi do Urzędu Skarbowego zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn...

Zdaniem wnioskodawcy:

W ocenie Podatnika, taka darowizna poprzez zwolnienie z długu wynikającego z umów pożyczek nie spowoduje powstania obowiązku u Nabywcy darowizny zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m. in. darowizny.

Podstawową cechą umowy darowizny jest, zgodnie z art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), bezpłatne świadczenie darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Kodeks cywilny nie określa rodzaju tego świadczenia. Świadczenie takie może polegać zarówno na działaniu, jak i zaniechaniu działania, np. na zaniechaniu dochodzenia swojej wierzytelności wobec dłużnika.

Zmniejszenie majątku darczyńcy nie musi więc oznaczać, że w istniejących już wartościach majątku następuje określony ubytek.

Istotną cechą darowizny jest jej bezpłatny charakter. Oznacza to, że druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za wymienioną darowiznę. Nieodpłatność więc oznacza, że darczyńca nie może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili dokonywania darowizny, ani też w przyszłości.

Umowa darowizny, zgodnie z art. 155 Kodeksu cywilnego, jest umową zobowiązująco - rozporządzającą.

Oznacza to, że z chwilą zawarcia umowy przejście własności na nabywcę następuje z mocy umowy. Strony mogą jednak modyfikować ten termin. Pomimo, że darowizna jest świadczeniem tylko jednej strony na rzecz drugiej, nie jest czynnością jednostronną, lecz stosunkiem obligacyjnym (umową). Do jej zawarcia, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest więc zgodne oświadczenie woli obu stron umowy. Jedną stroną umowy darowizny jest darczyńca, drugą - obdarowany. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Na podstawie art. 508 Kodeksu cywilnego zwolnienie z długu jest umową, która zostaje zawarta, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, ten zaś zwolnienie przyjmuje. W ten sposób następuje umorzenie zobowiązania bez zaspokojenia interesów wierzyciela. Jest to czynność o charakterze rozporządzającym, zawarta wyłącznie z udziałem dłużnika i wierzyciela.

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, iż Wnioskodawca zawarł z ojcem umowy pożyczki poczynając od końca roku 2005 do sierpnia 2006 r. Pożyczkodawca przekazywał poszczególne pożyczki na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. Umowy pożyczki zostały zgłoszone do Urzędu Skarbowego i został zapłacony podatek od czynności cywilnoprawnych. Ponadto Strony uregulowały w umowie, że termin zwrotu pożyczki wraz z odsetkami przypada na 2017 r. Strony planują zmienić porozumieniem termin zwrotu pożyczki, tak, aby wszystkie wierzytelności wraz z odsetkami stały się wymagalne, a następnie Strony umów pożyczek, tj. Tadeusz K. będący ojcem Jarosława K. zawrą umowy zwolnienia z długu pod tytułem darmym. Umowa o zwolnienie z długu będzie obejmować kwoty udzielonych pożyczek oraz naliczonych do dnia zwolnienia z długu odsetek. Umowa pod tytułem darmym będzie zawarta w formie pisemnej w oparciu o art. 508 Kodeksu cywilnego.

Analizując zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie będzie miała miejsca darowizna ze strony Ojca na rzecz Wnioskodawcy. Pomiędzy stronami istnieje bowiem stosunek prawny wynikający z zawartych wcześniej umów pożyczek. A zatem zwolnienie z długu nie może stanowić darowizny, ponieważ darowizna jest odrębną czynnością zawartą w Kodeksie cywilnym.

Reasumując stwierdza się, iż zwolnienie z długu nie stanowi darowizny i nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W związku z powyższym w przedmiotowym opisie zdarzenia przyszłego nie będzie miało zastosowania zwolnienie określone w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Należy nadmienić, iż czynność zwolnienia z długu, o którym mowa w art. 508 Kodeksu cywilnego będzie podlegać uregulowaniom ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.