Pytanie:

Jakie skutki podatkowe w podatku od spadków i darowizn powstaje w związku z przejęciem przez syna w drodze darowizny przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 Kodeksu cywilnego, od swojego ojca?

Zdaniem wnioskodawcy darowizna przedsiębiorstwa określonego w art. 55 Kodeksu Cywilnego na które składają się rzeczy i prawa majątkowe uczyniona przez ojca na rzecz syna jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z treścią art 14a § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa stosownie do swojej właściwości Naczelnik Urzędu Skarbowego na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta ma obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym.

Po analizie złożonego zapytania Naczelnik tut Urzędu wyjaśnia co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn w/w, podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny.

Zgodnie z art. 888 Kodeksu Cywilnego /Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze zm./ podstawową cechą umowy darowizny jest bezpłatne świadczenie darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Kodeks cywilny nie określa rodzaju tego świadczenia. Jednak nie każda czynność bezpłatna jest darowizną w rozumieniu Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z art. 889 KC nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:
1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami Kodeksu
2) gdy określony podmiot zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawa jest uważane za nienabyte.
Nie jest więc darowizną nieodpłatne świadczenie usług, korzystanie z cudzej rzeczy bez wynagrodzenia na zasadach użyczenia, wynajęcie albo dzierżawa rzeczy bez wynagrodzenia, zlecenie, ugoda, pożyczka bez odsetek, przechowanie lub niedochodzenie długu.
Do darowizn nie zalicza się także takich świadczeń nieodpłatnych jak: nagrody wypłacone bezrobotnym itp.
Przedmiotem opodatkowania tytułem darowizny może być nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych.

Definicję rzeczy zawiera art. 45 KC zgodnie z którym, są to wyłącznie przedmioty materialne na tyle wyodrębnione, że mogą stanowić przedmiot obrotu. Do rzeczy doktryna zaliczyła także pieniądze.
Rzeczy o cechach indywidualnych /oznaczone co do tożsamości/ są przedmiotem praw rzeczowych W obrocie występują także zespoły majątkowe, na które składają się zarówno rzeczy jak i prawa np przedsiębiorstwa. Rozporządzenie takim zespołem musi być jednak wykonane z zastrzeżeniem określonych warunków prawnych.

Zgodnie z art. 55 Kodeksu Cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
1.oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części ( nazwa przedsiębiorstwa)
2.własność nieruchomości lub ruchomości w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów (oraz inne prawa rzeczowe) do nieruchomości lub ruchomości.
3.prawa wynikające z umów najmu dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych.4.wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne
5.koncesje, licencje i zezwolenia
6.patenty i inne prawa własności przemysłowej
7.majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne
8.tajemnice przedsiębiorstwa
9.księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
Termin "przedsiębiorstwo" w ustawie o podatku od spadków i darowizn należy rozumieć wyłącznie jako zbiór rzeczy i praw majątkowych o charakterze zbywalnym. Nie można natomiast zaliczyć do zakładu praw o charakterze osobistym i praw wynikających ze stosunków innych niż cywilnoprawne, gdyż nie mogą być one przedmiotem skutecznej darowizny.

Na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 w/w ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez zstępnego w linii prostej, jeżeli zgłosi on nabycie właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 - 8 i ust. 2.W przypadku gdy przedmiotem darowizny lub polecenia są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat przekracza określoną w art 9 ust 1 pkt 1 kwotę wolną od podatku, należy udokumentować ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy, zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
Ponieważ ustawodawca w cytowanych przepisach nie wyszczególnia składników objętych zwolnieniem, ani czasu ich użytkowania, więc nie ma znaczenia jaki majątek jest przedmiotem darowizny i jaka jest jego wartość.

Reasumując wnioskodawca przejmując przedsiębiorstwo w formie darowizny od ojca będzie mógł skorzystać ze zwolnienia na podstawie przepisów zawartych w art. 4a ust. 1 pkt 1 i pkt 2, ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz nie jest zobowiązany zgłaszać tego nabycia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego pod warunkiem że nabycie udokumentowane aktem notarialnym nastąpi zgodnie z przepisami wynikającymi z w/ cyt przepisami Kodeksu Cywilnego.

Ponieważ zdarzenie nie zostało zrealizowane powyższa interpretacja dotyczy ściśle takiego stanu faktycznego jaki został przedstawiony we wniosku i stanu prawnego obowiązującego obecnie, traci swoją moc z chwilą zmiany przepisów jej dotyczących. Stosownie do art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe, organy kontroli skarbowej, może zostać zmieniona albo uchylona wyłącznie w drodze decyzji w trybie określonym w art. 14a § 5.

W pozostałym zakresie dotyczącym podatku VAT, podatku dochodowego i podatku od czynności cywilnoprawnych zostaną wydane stosowne postanowienia.

Zgodnie z treścią art. 236 § 1 i § 2 ustawy z dnia 28.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa/Dz. U z 2005 r. Nr 8 poz 60 ze zm./ na niniejsze postanowienie przysługuje zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Proszowicach w terminie 7 - dni od dnia doręczenia postanowienia.

Stosownie do treści art. 222 w związku z treścią art. 239 ustawy Ordynacja Podatkowa, zażalenie na niniejsze postanowienie powinno zawierać zarzuty przeciw postanowieniu, określać istotę oraz zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wykazywać dowody uzasadniające to żądanie.

Jeżeli zażalenie nie spełnia warunków wynikających z wyżej cytowanych przepisów, organ odwoławczy, zgodnie z treścią art. 228 § 1 § 3 ustawy Ordynacja Podatkowa, pozostawia zażalenie bez rozpatrzenia.