Pytanie:

Czy darowizna przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną na rzecz syna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?

W piśmie tym Wnioskodawczyni przedstawiła stan faktyczny, stwierdzając, iż:

• prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna w zakresie handlu detalicznego i hurtowego wg PKD 52486 oraz PKD 5170,
• działalność ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych według podatkowej księgi przychodów i rozchodów,
• jest w posiadaniu towarów handlowych oraz wyposażenia sklepów, posiada środki trwałe w postaci samochodu osobowego, budynków magazynowych, sklepu, placu,
• zamierza dokonać darowizny całego przedsiębiorstwa na rzecz syna - Pana..., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie handlu i usług, obejmującą pozostałą sprzedaż detaliczną oraz obsługę i naprawę pojazdów mechanicznych, zaś prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą zakończyć.

Wskazując własne stanowisko w sprawie Wnioskodawczyni stwierdziła, iż cyt. " na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn z dnia 28.07.1983r. ( w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2007r.) art. 4a ust.1 pkt.1 warunkiem skorzystania ze zwolnienia od podatku jest zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie do jednego miesiąca. Zwolnienie dotyczy między innymi zstępnych, co wypełnia znamiona opisywanego przypadku darowizny. W związku z powyższym, jeżeli zostanie zgłoszony fakt darowizny w opisanym trybie, nie powstanie obowiązek podatkowy w zakresie podatku od spadków i darowizn."

Rozstrzygnięcie prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy wymaga przywołania stanu prawnego zawartego w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn ( tekst jednolity - Dz.U. z 2004 r. Nr 142 poz. 1514, zmiany: z 2004r. Nr 116 poz. 1025, Nr 146 poz. 1546; z 2005r. Nr 169 poz. 1418, Nr 143 poz. 1199; z 2006r. Nr 222 poz. 1629) w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2007r.

W myśl art. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków darowizn podatkowi temu podlega nabycie w drodze darowizny przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej a także nabycie własności rzeczy i praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej.

Stosownie do art. 6 ust.1 pkt. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze darowizny powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 6 ust.2 przy nabyciu pod warunkiem zawieszającym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ziszczenia się warunku. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak ustalić należność podatkową, jaka przypadałaby w razie ziszczenia się takiego warunku, i należność tę zabezpieczyć.

Jednakże według przepisów zawartych w art. 4a. ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez między innymi zstępnych, jeżeli:

1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 4 i ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2. udokumentują - w przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt. 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym,

-, przy czym w sytuacji, gdy nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 art. 4a ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 art. 4a ustawy stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. ( art.4a ust.2 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Wskazane powyżej zgłoszenie nabycia rzeczy i praw majątkowych w trybie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn należy dokonać na formularzu SD-Z1, co wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18.12.2006r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych ( Dz. U. z 2006r. Nr 243 poz.1762), wydanego na podstawie art. 4a ust.5 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1. wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt.1 lub
2. gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Przywołana powyżej art.9 ust.1 pkt.1 w/w ustawy ustanawia kwotę wolną od podatku od spadków i darowizn - odpowiadająca wartości rzeczy i praw majątkowych - dla osób obdarowanych należących do I grupy podatkowej w wysokości 9.637,00 zł., - przy czym zakwalifikowanie nabywców do grup podatkowych następuje w oparciu o art.14 ustawy, zaliczający zstępnych, w tym syna, do I grupy podatkowej.

Zgodnie z art. 4a ust.3 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 4a ust.1 i 2 w/w ustawy, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny, tut. organ oceniając stanowisko Wnioskodawcy, stwierdza, iż stosownie do przepisów zawartych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn zwolnione jest nabycie w drodze darowizny dokonanej przez matkę na rzecz syna - zaliczanego do zstępnych - przedsiębiorstwa, w skład, którego wchodzą ruchomości, nieruchomości oraz wszelkie prawa majątkowe i niemajątkowe związane z przedsiębiorstwem, wobec czego w tym zakresie tut. organ uznaje stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe.

Jednocześnie tut. organ informuje, iż obowiązki związane z nabyciem zwolnionym od podatku od spadków i darowizn, kształtuje art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn przewidujący przedmiotowe zwolnienie, nie zaś jedynie przywołany we wniosku art. 4a ust.1 pkt.1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Przepisy art. 4a ustawy określają dwa tryby postępowania w sytuacji zgłaszania nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w celu uzyskania przedmiotowego zwolnienia podatkowego, których zastosowanie uzależnione jest od formy umowy przenoszącej własność przedsiębiorstwa. Pierwszy z trybów wynikający z art. 4 ust.1 pkt. 1-2 w/w ustawy uzależnia zwolnienie z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn nabycia rzeczy i praw majątkowych w drodze darowizny od zgłoszenia przez obdarowanego na formularzu SD-Z1 w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego nabycia rzeczy i praw majątkowych. Drugi z trybów na podstawie art.4a ust.4 ustawy wyłącza obowiązek zgłoszenia przez obdarowanego nabycia rzeczy i praw majątkowych w drodze darowizny, w przypadku, gdy wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt.1 - wynoszącej 9.637,00 zł. wg stanu prawnego w dacie wydania niniejszego postanowienia - bądź, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W zależności, więc od formy umowy darowizny, którą strony będą musiały przyjąć dla skutecznego pod względem prawnym dokonania zamierzonej darowizny, ukształtują się obowiązki ciążące na nabywcy mogącym skorzystać ze zwolnienia podatkowego w podatku od spadków i darowizn, zawartego w art.4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w sentencji.