Pytanie:

Strona ma otrzymać od rodziców w darowiźnie lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość: czy będąc współwłaścicielem innego lokalu mieszkalnego może skorzystać z prawa do ulgi wynikającej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Podatnik wraz z żoną posiada mieszkanie stanowiące współwłasność hipoteczną.

W mieszkaniu otrzymanym w darowiźnie zamierza zamieszkać i mieszkać w nim przez 5 lat.

Podatnik zwrócił się z zapytaniem, czy będąc współwłaścicielem lokalu mieszkalnego po otrzymaniu lokalu mieszkalnego w darowiźnie od rodziców i zamieszkaniu w nim będzie uprawniony do skorzystania z ulgi w podatku od spadków i darowizny, w świetle art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W ocenie podatnika po spełnieniu wymogów określonych w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie zwolniony z podatku od darowizny mieszkania otrzymanego od rodziców.

Na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku stwierdza, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, iż podstawowe znaczenie w konstrukcji podatku od spadków i darowizn ma przyrost majątku podatnika. Tym samym ww. podatek zalicza się do grupy podatków majątkowych, który swoje uregulowanie znajduje w ustawie z dnia 28 lipca 1983r. podatek od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. nr 16, poz. 89 ) - zwana dalej ustawą. Charakterystyczną cechą tego podatku jest uzależnienie jego wysokości od powiązań osobistych pomiędzy zbywcą a nabywcą rzeczy i praw majątkowych. Im powiązania są bliższe, tym niższy podatek i większy katalog ulg i zwolnień.

Punktem wyjścia rozważań jest art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy w myśl, którego podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny. W niniejszej sprawie zarówno obdarowany jak i darczyńcy są osobami fizycznymi, a przedmiotem umowy na być lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość położony na terytorium RP, zatem nabycie to co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma stosunek pokrewieństwa łączący darczyńców z obdarowanym, rodzice - syn, którego stosownie do postanowień art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy zalicza ich do I grupy podatkowej.

Ulga z której chce skorzystać podatnik ma swoje odzwierciedlenie w treści art. 16 ustawy.

Z uwagi na jej szczególny charakter ustawodawca uzależnił możliwość skorzystania z niej od wielu przesłanek, które dodatkowo muszą być spełnione łącznie. I tak, w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym: w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej, nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nie przekraczającej 110m#178; powierzchni użytkowej budynku lub lokalu - art. 16 ust. 1 pkt 1. Ponadto, nabywcy muszą być obywatelami polskimi lub mieć miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; nie mogą być właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy; nie dysponują spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu lub nie są właścicielami spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego; nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu; będą zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat od dnia złożenia zeznania podatkowego - jeżeli w chwili złożenia zeznania nabywca mieszka w nabytym lokalu, budynku lub o dnia zamieszkania w nabytym lokalu lub budynku -- jeżeli nabywca zamieszka w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego - art. 16 ust. 2.

W tym miejscu zauważyć należy, iż w przypadku warunku dotyczącego obowiązku zamieszkania w nabytym lokalu lub budynku przez okres 5 lat chodzi o faktyczne zamieszkiwanie, gdyż wykładnia celowościowa wskazuje, iż darowany lokal służyć ma zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obdarowanego.

Fakt posiadania przez podatnika w przedmiotowej sprawie statusu współwłaściciela innego lokalu mieszkalnego nie oznacza braku podstaw do zastosowania ulgi, o której mowa w art. 16 ustawy. W myśl zasady, iż przepisy prawa podatkowego należy interpretować wprost, to jest zgodnie z literalnym brzmieniem, umieszczenie przez prawodawcę jedynie sformułowania "właściciele" stanowi o zamiarze objęcia tym warunkiem jedynie właścicieli budynków, lokali mieszkalnych czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Uwzględniając przy tym rozróżnianie przez prawo cywilne instytucji własności oraz współwłasności zasadne jest wnioskowanie o możliwości stosowania scharakteryzowanej ulgi w odniesieniu do współwłaścicieli innych substancji mieszkaniowych.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika stwierdzić należy, iż spełnia warunki do skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 16 ustawy.