Pytanie:

Czy w związku z dokonaną zamianą lokali powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn?

Z akt sprawy wynika, iż aktem notarialnym Rep. A nr... z dnia... Państwo... oraz Państwo... zawarli umowę zamiany stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego nr... o powierzchni użytkowej... m#178; wraz z przynależnym udziałem wynoszącym 299/10.000 części we współwłasności gruntu położonego w... na stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr... o powierzchni użytkowej... m#178; wraz z przynależnym udziałem wynoszącym 150/10.000 części we współwłasności gruntu położony w... Notariusz... od przedmiotowej umowy nie pobrał podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 5 Ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U z 2005r. nr 41, poz. 399, zm Dz. U z 2005r. nr 169, poz. 1418) przyjmując oświadczenie Pana..., że jest synem... ( § 10 aktu notarialnego).

Zgodnie z art. 1 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U z 2005r. nr 41, poz. 399, zm Dz. U z 2005r. nr 169, poz. 1418, zm. Dz. U z 2005r. nr 143, poz. 1199, zm. Dz.U z 2006r. nr 222, poz. 1629) zwanej dalej Ustawą podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Art. 9 Ustawy zawiera katalog wyłączeń z opodatkowania tj. wyjątków od zasady powszechności stosowania ustawy. Stosownie do art. 9 pkt 5 przywołanej Ustawy zwalnia się od podatku zamianę budynku mieszkalnego lub jego części, lokali mieszkalnych stanowiących odrębną nieruchomość, spółdzielczych własnościowych praw do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: praw do domu jednorodzinnego lub praw do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli stronami umowy są osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od spadków i darowizn. Z treści art. 14 ust 3 pkt 1 Ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn wynika, iż do pierwszej grupy podatkowej zalicza się między innymi wstępnych, zstępnych, synową i teściów.

Zgodnie natomiast z art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny, polecenia darczyńcy, zasiedzenia, nieodpłatnego zniesienia współwłasności, zachowku, (jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu), nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności. Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż przedmiotowa umowa nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn, podlega natomiast podatkowi od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, że umowa zamiany lokali mieszkalnych zawarta pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej zwolniona jest od podatku od czynności cywilnoprawnych na mocy art. 9 pkt 5 Ustawy nie powstanie zobowiązanie podatkowe z tego tytułu.