Pytanie:
Czy według prawa polskiego powstał obowiązek podatkowy od darowizny od brata mieszkającego w Chicago, posiadającego obywatelstwo amerykańskie środków pieniężnych przekazanych na konto w Polsce w wysokości 32000 dolarów?
POSTANOWIENIE Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Tarnowie działając na podstawie art. 14a § 1 oraz § 4 ustawy z dnia 29-08-1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8. poz. 60) po rozpatrzeniu Pana wniosku z dnia 30-06-2005 r. w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn stwierdza, iż przedstawione we wniosku stanowisko jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE Umowa darowizny zdefiniowana w kodeksie cywilnym dokonana na rzecz osoby fizycznej jest czynnością prawną podlegającą opodatkowaniu na podstawie ustawy z dnia 28-07-1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1514 ze zm.). Natomiast w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 09-09-2000 r. (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 399) podlegają czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ustawy w tym umowy darowizny w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńców co nie dotyczy przedstawionego stanu faktycznego.Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09-09-2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 959 ze zm.) podatkowi temu podlegają:
1) następujące czynności cywilnoprawne:
a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
b) umowy pożyczki,
c) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
d) umowy dożywocia oraz ustanowienie odpłatnej renty,
e) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
f) umowy majątkowe małżeńskie,
g) ustanowienie hipoteki,
h) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
i) umowy depozytu nieprawidłowego,
j) umowy spółki (akty założycielskie),
2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.
3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2. Darowizna wartości pieniężnej nie została ujęta w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych, dlatego też nie podlega temu podatkowi.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 2 ustawy z dnia 28-07-1983 r. o podatku od spadków i darowizn podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytoriumRzeczypospolitej Polskiej, tytułem m. in. darowizny oraz nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili zawarcia umów, darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawa o podatku od spadków i darowizn w art. 3 ustala, iż podatkowi nie podlega nabycie rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Sytuacja powyższa ma zastosowanie gdy następuje nabycie rzeczy znajdujących się lub podlegających wykonaniu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej a jednocześnie ani nabywca ani darczyńca nie są obywatelami polskimi i nie mają miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium RP.
W rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego darowizna jest umową, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku - art. 888 § 1 kodeksu cywilnego. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Umowa zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny może być złożone w dowolnej formie. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy ze względu na przedmiot darowizny wymagana jest szczególna forma dla oświadczeń obu stron. Przepisy kodeksu cywilnego przewidują - w szczególności - dla umowy o przeniesienie własności, w tym także dla darowizny nieruchomości, prawa wieczystego użytkowania oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu formę aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Tylko w tych przypadkach istnieje wymóg sporządzenia umowy darowizny przez notariusza.
W przedstawionym stanie faktycznym tylko darczyńca nie jest obywatelem polskim a czynność zostanie wykonana w Polsce w chwili spełnienia przyrzeczonego umową świadczenia t. j. obciążenia konta bankowego na rzecz obdarowanegu w Polsce.
Od takiej czynności nabycia tytułem darowizny powstaje obowiązek podatkowy z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia (art. 6 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy) i ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy (art. 5 ustawy).
Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Wartość nabytych rzeczyi praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej rzeczy i praw (art. 7 i art. 8 w/w ustawy).
Zgodnie z art. 14 ustawy o podatku od spadków i darowizn wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Darowiznę od brata (rodzeństwal zalicza się do I gr. podatkowej i wówczas opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637,00 zł.
Jednocześnie należy zauważyć, iż nabycie rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następując więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabyte od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedających rok, w którym nastąpiło nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie (art. 9 ustawy).
Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku według następującej skali od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej:
(...) 10.278 zł podatek 3%
ponad 10.278 zł do 20.556 zł podatek 308,30zł i 5% nadwyżki ponad 10.278 zł
ponad 20.556 zł podatek 822,20 zł i 7% nadwyżki ponad 20.556 zł.
Ponadto podatnicy podatku od spadków i darowizn są zobowiązani do składania zeznań podatkowych o nabyciu w własności rzeczy i praw majątkowych tytułem m. in. darowizny w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego wg. zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 04 maja 2001 r. W sprawie obowiązku składania zeznań podatkowych przez podatników podatku od spadków i darowizn (tekst ujednolicony z 2001 r. Dz. U Nr 40, poz. 462 ze zm.).
Powyższa interpretacja:
- dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia, traci swoją moc z chwilą zmiany przepisów jej dotyczących;
- nie jest wiążąca dla podatnika, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej.
POUCZENIE:
Na powyższe postanowienie służy zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Tarnowie w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
