Wniosek Pana o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczył dwóch zdarzeń przyszłych: w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie przychodu z tytułu objęcia udziałów w spółce jawnej, oraz w podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania umowy darowizny udziałów spółki jawnej, natomiast opłata została uiszczona w kwocie 75 zł, tj. w wysokości nie odpowiadającej 2 zdarzeniom przyszłym. W związku z tym pismem z dnia 11 lipca 2008 r. nr ILPB2/436-28/08-2/MK, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie, którego zdarzenia przyszłego dotyczy wpłacona kwota lub uzupełnienia opłaty o brakującą kwotę 75 zł.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 14 lipca 2008 r., a w dniu 15 lipca 2008 r. wniosek uzupełniono.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Ojciec Wnioskodawcy jest wspólnikiem dwuosobowej spółki jawnej (dalej: "Spółka"), w której posiada 50% udziałów. Wspólnicy Spółki posiadają równe udziały w jej zyskach i stratach. W związku z chęcią zakończenia swojej zawodowej działalności i przejścia na emeryturę ojciec Zainteresowanego zamierza przekazać Mu w drodze darowizny posiadane przez siebie udziały w Spółce, która w dalszym ciągu na dotychczasowych zasadach będzie kontynuowała działalność gospodarczą. Ojciec Wnioskodawcy zamierza wystąpić ze Spółki w trybie przewidzianym przez art. 10 kodeksu spółek handlowych (przeniesienie ogółu praw i obowiązków) w związku z czym Spółka nie przestanie istnieć (jej byt prawny nadal będzie istnieć). Z uwagi na fakt, że zgodnie z kodeksem spółek handlowych nie można mówić o darowaniu poszczególnego udziału w spółce osobowej, Zainteresowany pod pojęciem darowania udziału rozumie przeniesienie pod tytułem darmym ogółu praw i obowiązków związanych z udziałem spółce dotychczasowego wspólnika.

W związku z powyższym zadano następujące pytania w zakresie ustawy o podatku od spadków i darowizn.

1. Czy u Wnioskodawcy z tytułu dokonanej na jego rzecz darowizny udziałów w spółce jawnej powstanie opodatkowanie podatkiem od spadków i darowizn?
2. Czy w przypadku opodatkowania Wnioskodawcy podatkiem od spadków i darowizn możliwym jest zastosowanie zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?
3. W jaki sposób określić wartość udziału w spółce jawnej, który jest przedmiotem darowizny?

Zdaniem Wnioskodawcy dokonana czynność darowania udziałów w Spółce (przejścia ogółu praw i obowiązków) podlega podatkowi od spadków i darowizn. Jednocześnie czynność ta będzie podlegała zwolnieniu podmiotowemu, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku spełnienia warunków przewidzianych w powołanym przepisie.

Zgodnie z art. 4a ww. ustawy, zwolnieniu podlega nabycie m.in. własności praw majątkowych przez zstępnych jeżeli obdarowany w ustawowym terminie zgłosi nabycie własności takich praw majątkowych. Na poparcie swojego stanowiska Zainteresowany przytacza decyzję Izby Skarbowej w Łodzi z dnia z dnia 22 czerwca 2006 r. (sygn. LK-IV-4306/IN-US/3/06/MM). W ocenie Zainteresowanego, zarówno z zakresu przysługującego zwolnienia oraz treści ww. art. 4a, który wyraźnie wskazuje, iż objęte zwolnieniem jest nie tylko nabycie własności rzeczy ale i praw majątkowych wynika, że darowizna udziałów w spółce jawnej (przeniesienie ogółu praw i obowiązków) powinna podlegać zwolnieniu przewidzianemu w tym przepisie.

Natomiast na wartość udziału w spółce jawnej, który jest przedmiotem darowizny zdaniem Wnioskodawcy będzie składać się wartość aktywów tej spółki pomniejszona o jej zobowiązania, odpowiadająca jednocześnie procentowemu udziałowi dotychczasowego wspólnika w Spółce.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jednocześnie zgodnie z art. 8 ust. 1 i 3 ww. ustawy wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy, a ponadto wartość rynkową praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, zasadnym w przekonaniu Zainteresowanego wydaje się przyjęcie, iż wartością rynkową nabytego udziału w spółce jawnej będzie sama wartość rynkowa tej spółki odpowiadająca procentowemu udziałowi dotychczasowego wspólnika. Pod pojęciem wartości rynkowej należałoby rozumieć zatem wartość aktywów Spółki pomniejszoną o istniejące zobowiązania spółki. Określona w ten sposób wartość rynkowa, odpowiadająca procentowemu udziałowi ojca Wnioskodawcy w spółce powinna stanowić podstawę opodatkowania w przedmiotowej sprawie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Natomiast zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2. udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 ( tj. dla I grupy podatkowej 9.637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z1 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 z późn. zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy. W myśl art. 4a ust. 4 przedmiotowej ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków jedynie, gdy:

1. wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2. gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Ustosunkowując się do ostatniego zapytania Wnioskodawcy stwierdzić należy, iż w myśl art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

W myśl art. 8. ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych - w wysokości tych wkładów.

Wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Jeżeli nabywca nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych albo wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika urzędu skarbowego wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli nabywca, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca.

Jak z powyższego przepisu wynika dla potrzeb podatku od spadków i darowizn istotna jest cena rynkowa ustalana jak wyżej.

Reasumując, stwierdzić należy, że darowizna udziałów spółki jawnej dokonana przez ojca na syna będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn o ile obdarowany spełni wszystkie wymienione w tym przepisie warunki.

Zgodzić się również należy ze stanowiskiem Wnioskodawcy w zakresie dokonania wyceny przedmiotu umowy darowizny. Tut. organ podkreśla zatem, iż zgodnie z powołanymi wyżej przepisami dla potrzeb podatku od spadków i darowizn istotna jest cena rynkowa ustalona według zasad określonych w tej ustawie.

Odnosząc się do powołanej przez Wnioskodawcę decyzji Izby Skarbowej w Łodzi, tut. organ informuje, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu informuje, iż od dnia 1 lipca 2008 r. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 77, poz. 457) obowiązuje nowy wzór tego zgłoszenia tj. formularz SD-Z2. Przy czym zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2008 r. podatnicy mogą składać zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych również na formularzu SD-Z1.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W zakresie dotyczącym ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydano interpretację indywidualną z dnia 24 lipca 2008 r. nr ILPB1/415-279/08-4/IM.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje