Pytanie:

Czy podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych umowa przeniesienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w zamian za ustanowienie na przedmiotowym prawie użytkowania na rzecz zbywcy oraz w zamian za zobowiązanie nabywcy do zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania, w tym do przyjęcia zbywcy jako domownika, dostarczenia mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, zapewnienia zbywcy odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie oraz do sprawienia zbywcy własnym kosztem nabywcy pogrzebu odpowiadajacego zwyczajom miejscowym?

DECYZJA

Pismem z dnia 14 września 2005r. strona zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Sródmieście z pytaniem, czy podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych umowa przeniesienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w zamian za ustanowienie na przedmiotowym prawie dożywotniego użytkowania na rzecz zbywcy oraz w zamian za zobowiązanie nabywcy do zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania, w tym do przyjęcia zbywcy jako domownika, dostarczenia mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, zapewnienia zbywcy odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie oraz do sprawienia zbywcy własnym kosztem nabywcy pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym.

Ze stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika wynika, iż strony mają zamiar zawrzeć umowę, w której uprawniony z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego stanowiącego lokal mieszkalny przeniesie na osoby należące do III grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w zamian za świadczenia wymienione we wniosku. Użytkowanie na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu ma zostać ustanowione bez dodatkowego wynagrodzenia pieniężnego.

Zdaniem strony opisana umowa nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, ponieważ jako umowa nienazwana nie jest wymieniona w katalogu czynności opodatkowanych tym podatkiem. Nie jest również umową dożywocia, gdyż przedmiotem przeniesienia nie jest własność nieruchomości a jedynie ograniczone prawo rzeczowe. Ponadto według Strony przedmiotowa umowa nie jest umową nieodpłatną, zatem nie można jej również sklasyfikować jako umowy darowizny - tym samym nie podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn.

Działając na podstawie art. 14 a Ordynacji podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań-Śródmieście udzielając interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych w indywidualnej sprawie uznał stanowisko podatnika za prawidłowe.

Na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Sródmieście Strona nie złożyła zażalenia, zatem przedmiotowe postanowienie stało się ostateczne.

Organ drugiej instancji, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku oraz z postanowieniem interpretacyjnym, stwierdza co następuje:

W obecnym postępowaniu stwierdzić należy, iż w sytuacji przedstawionej przez Stronę wskazanej umowy nie można zakwalifikować jako umowy dożywocia, wyklucza to bowiem okoliczność ustanowienia dożywocia na ograniczonym prawie rzeczowym, jakim jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Rozważenia wymagało natomiast czy jest to umowa darowizny. W myśl art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obrdarowanego kosztem swojego majątku. Ma ona na celu wzbogacenie obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. W przedstawionej przez Stronę sytuacji darczyńca przekazuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Faktem jest, że przedmiotowej umowy nie można wprost zakwalifikować jako umowy odpłatnej. Kodeks cywilny wyklucza umowę darowizny w sytuacji, gdy świadczenie jest w pełni odpłatne. Jednocześnie przepisy prawa materialnego cywilnego nie negują całkowicie pewnego elementu ekwiwalentności, na co wskazuje art. 893 Kodeksu cywilnego, przewidując możliwość obciążenia darowizny poleceniem. Żądanie wykonania polecenia dotyczy darowizn już wykonanych. Uzależnienie możliwości żądania wypełnienia polecenia do wykonania umowy darowizny związane jest z tym, iż polecenie nie może zmniejszyć majątku obdarowanego - gdyż istotą umowy darowizny jest wzbogacenie obarowanego kosztem majątku darczyńcy. Zatem utrzymanie darczyńcy, dostarczanie mu pożywienia, światła, opału i wyprawienie zwyczajowego pogrzebu odbywa się zawsze kosztem obdarowanego.

Posiłkując się art. 896 Kodeksu cywilnego należy podkreślić, iż zmiana stanu majątkowego darczyńcy - po zawarciu umowy darowizny - musi być istotna. Tylko w takim wypadku można przyjmować, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla utrzymania darczyńcy, odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb. Zmiany nieistotne nie mają znaczenia. Analizując przedmiotową sprawę stwierdzić należy, iż nie wiemy jaki procent majątku darczyńcy (duży czy mały) stanowić będzie przekazanie ograniczonego prawa majątkowego na rzecz obdarowanego i jakie są uzasadnione potrzeby konsumpcyjne darczyńcy, do realizowania których zobowiązał się przyjmujący darowiznę. W tak przedstawionym stanie fakycznym przyjąć należy, że uszczuplenie majątku obdarowanego związane z realizacją polecienia będzie się odbywało jego kosztem, ale nie zmniejszy w sposób istotny jego majątku. Zatem wskazane polecenie nie czyni umowy darowizny nieważną.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wskazana przez Stronę umowa nosi cechy umowy darowizny z poleceniem i w związku z tym podlega przepisom ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn ( Dz. U. Nr 16, poz. 89 z późn. zm.). .

W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji decyzji.