Pytanie:

Czy z tytułu przejęcia cesji książeczek mieszkaniowych podatek powinien zapłacić podatek od spadków i darowizn?

Z treści wniosku podatniczki wynika, iż w październiku 2006 r. dwoje pełnoletnich dzieci dokonało na rzecz pytającej cesji książeczek mieszkaniowych, na których zgromadzone były kwoty po 10.100 zł.

Zgodnie z art. 1 Ustawy podatkowi od spadków i darowizn podlegało, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie zaistnienia rozpatrywanego zdarzenia, nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli dokonane zostało tytułem: spadku, darowizny, zasiedzenia, nieodpłatnego zniesienia współwłasności oraz zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci powołania do spadku albo w postaci zapisu. Ponadto omawianemu podatkowi podlegało nabycie prawa do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek jego śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Zgodnie z § 38 Regulaminu dla właścicieli oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych PKO BP S.A. na pisemny wniosek pełnoletniego właściciela książeczki mieszkaniowej mającego pełną zdolność do czynności prawnych oddział PKO BP S.A. dokonuje przelewu prawa do wkładu zgromadzonego na książeczce wraz z należnymi odsetkami na imię i nazwisko nowego właściciela, tj. na rzecz innej osoby fizycznej, po przedłożeniu książeczki i dokumentu cesji podpisanego przez zbywcę i nabywcę w obecności pracownika PKO BP S.A..

W niniejszej sprawie należy odnieść się do definicji wyrazu "cesja" zawartej w Słowniku Języka Polskiego Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., z której wynika, iż cesja oznacza zrzeczenie się swoich praw do czegoś na rzecz innej osoby. Cesja oszczędnościowej książeczki mieszkaniowej oznacza więc, zrzeczenie się prawa do wkładu oszczędnościowego zgromadzonego na rachunku bankowym na cele mieszkaniowe, którego imienny dowód stanowi książeczka mieszkaniowa, na rzecz innej osoby.

Zgodnie z art. 509 ustawy z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. W świetle art. 510 § 1 kodeksu cywilnego strony umowy mogą dokonać cesji (przelewu) wierzytelności zawierając umowę sprzedaży, zamiany, darowizny lub inną umowę zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności na nabywcę, chyba że strony inaczej postanowią. Wobec powyższego od charakteru umowy zawartej przez strony zależeć będzie czy umowa ta będzie podlegała opodatkowaniu.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, wyczerpująco wymieniając tytuły, na podstawie których nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Jednym z tytułów określonych w Ustawie jest darowizna. Tak więc jedynie taka cesja prawa do wkładu zgromadzonego na oszczędnościowej książeczce mieszkaniowej, która została dokonana na podstawie umowy darowizny, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż cesja jako umowa nienazwana nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizny, ponieważ stanowi formę nabycia, której przepis art. 1 ust. 1 Ustawy nie wymienia jako przedmiotu opodatkowania.