Pytanie:

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Podatnik jest przedsiębiorcą - prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej- Poradnia okulistyczna. W dniu 25.03.2005r. została zawarta umowa zbycia udziałów, na mocy której podatnik nabył za kwotę 1.326.682,00 zł od właściciela udziałów Polskiego Koncernu Naftowego YY z siedzibą w P. udziały w spółce z o.o w ilości 2702, prowadzoną pod Firmą D.W XX, stając się tym sposobem ich większościowym właścicielem. Nabycie udziałów większościowych (planowane jest nabycie w nieokreślonej przyszłości 100% udziałów) następuje z zamiarem przejęcia zarządu Spółki i prowadzenia w nieokreślonej przyszłości jednoosobowo przedsiębiorsta D.W. XX w formie spółki z o.o. Sfinansowanie zakupu udziałów nastąpi środkami pieniężnymi pochodzącymi z umowy pożyczki zawartej na ten cel w dniu 07.04.2005r. pomiędzy osobami fizycznymi (pożyczkobiorca) a jej rodzicami (pożyczkodawcy). Wg przedstawionego stanowiska, zdaniem podatnika, czynność taka korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 9 pkt 10 lit. g ustawy z dnia 09.09.2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 399).

Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. g ustawy w/w, zwalnia sie od podatku pożyczki udzielane na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej pod warunkiem udokumentowania, że pieniądze będące przedmiotem pożyczki zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w ciągu 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy.

Dokonując wykładni, szczególną uwagę zwrócić należy na zawarte w powyższym przepisie kryterium celowe, tj. przeznaczenie pożyczki na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej.Za prowadzenie działalności gospodarczej uważa się podejmowane przez podmiot czynności, które wchodzą w zakres jego działalności i pozostają w normalnym, funkcjonalnym związku z tą działalnością, w szczególności podejmowane są w celu realizacji zadań związanych z przedmiotem działalności tego podmiotu.

Podstawową cechą działalności gospodarczej o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 02.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 ze zm.) jest jej zarobkowy charakter. Jednakże nie oznacza to, że każda czynność dokonywana przez przedsiębiorcę związana jest z przedmiotem jego działalności.

Warunkiem skorzystania z przedmiotowego zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. g ustawy o PCC jest przeznaczenie środków pochodzących z udzielonej pożyczki bezpośrednio na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej .
Nie każdy sposób wydatkowania przez przedsiębiorcę (przyszłego przedsiębiorcę) pieniędzy pochodzących z pożyczki jest równoznaczny z wykorzystaniem ich na prowadzenie (rozpoczęcie) działalności gospodarczej. Cel ten musi być ścisły (bezpośrednio związany z przedmiotem działalności), a w tym przypadku (nabycia udziałów w spółce z o.o) nie występuje nawet pośredni związek z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, że w przypadku spółki prawa handlowego a taką jest spółka z o.o, podmiotem praw i obowiązków jest spółka a nie poszczególni wspólnicy, a zatem to nie wspólnicy a spółka prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek, czyli prowadzi przedsiębiorstwo.
Tym samym okoliczność nabycia udziałów, w tym przypadku za środki pochodzące z pożyczki nie może być kwalifikowane zarówno w obecnie prowadzonej działalności (której przedmiotem jest praktyka okulistyczna), jak również w spółce z o.o (której przedmiotem są głównie usługi turystyczne) jako wydatki przeznaczone na prowadzenie lub rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Powyższe zwolnienie może mieć zastosowanie w przypadku pożyczek udzialanych przedsiębiorcom zajmujących się inwestycjami na rynku kapitałowym (nabywaniem, zbywaniem akcji, udziałów w spółkach).

Reasumując, pieniądze pochodzące z pożyczki zostały przeznaczone przez pożyczkobiorcę na własne cele związane z objęciem udziałów w Spółce z o.o., a nie jak wymaga tego przepis prawa na pokrycie wydatków związanych z prowadzeniem lub rozpoczęciem działalności gospodarczej.
Wobec powyższego, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy w stosunku do aktualnego stanu prawnego , w przedmiotowej sprawie pożyczka udzielona na pokrycie wydatków związanych z nabyciem udziałów w spółce nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art.9 pkt 10 lit.g tej ustawy. Tym samym na stronach czynności ciąży obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 10 w/w ustawy o pcc , podatnicy po dokonaniu czynności są obowiązani złożyć bez wezwania organu podatkowego deklarację PCC-1 w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz obliczć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Nadmienia się równocześnie, że art. 9 pkt 10 lit. d reguluje zwolnienie pożyczek udzielanych na podstawie umowy zawartej miedzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu - na zasadach określonych w przepisach ustawy o podatku od spadków i darowizn.