Istota interpretacji:

nabycie własnych udziałów w spółce z o.o. od wspólnika w celu ich umorzenia

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

C Polska Spółka Akcyjna (dalej: C SA) posiada bezpośrednio 100% udziałów w C Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (C). C planuje nabycie udziałów od A SA w celu ich umorzenia w trybie art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych (dalej określany jako KSH), za zgodą wspólnika, w drodze nabycia udziałów przez spółkę (umorzenie dobrowolne).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nabycie przez Wnioskodawcę własnych udziałów w spółce z o.o. od wspólnika w celu ich umorzenia...

Zdaniem Wnioskodawcy

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie udziałów własnych w spółce z o.o. od wspólnika w celu umorzenia nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z postanowieniami art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U z 2007 r. Nr 68, poz. 450 z późn. zm, zwana dalej ustawą) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

• umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
• umowy pożyczki,
• umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
• umowy dożywocia,
• umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat,
• ustanowienia hipoteki,
• ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
• umowy depozytu nieprawidłowego,
• umowy spółki (akty założycielskie).
  
  

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają także, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy, zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Umowa nabycia udziałów od wspólnika w celu ich umorzenia nie jest wymieniona w zamkniętym katalogu czynności podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych, określonym w art. 1 ustawy. Oznacza to, iż w przypadku, gdy określona czynność nie została w nim wymieniona, nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W katalogu zamkniętym czynności podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych, określonym w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy wymieniona jest umowa sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Jednak należy podkreślić, że nabycie udziałów własnych przez spółkę w celu ich umorzenia nie następuje na podstawie umowy sprzedaży. Stosownie bowiem do art. 199 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) spółka może nabyć udziały wspólnika w celu ich umorzenia i wówczas wypłaca wynagrodzenie wspólnikowi za umorzony udział. Nie ma zatem w tej czynności prawnej podstawowego elementu umowy tj. ceny zbycia udziału. Wypłacone wynagrodzenie jest elementem odszkodowawczym, rekompensującym umorzenie udziałów dotychczasowemu wspólnikowi. Jest to szczególna czynność cywilnoprawna wynikająca z praw i obowiązków udziałowca regulowana przepisami prawa spółek handlowych, nie będąca sprzedażą i nie wymieniona w katalogu zamkniętym, zawartym w przepisie art. 1 czynności prawnych objętych obowiązkiem podatkowym w ustawie.

W myśl przepisu art. 535 – ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę, przy czym stosownie do art. 555 ww. ustawy przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio miedzy innymi do sprzedaży praw majątkowych. Zgodnie z powyższym należy stwierdzić, iż cena jest jednym z istotnych elementów umowy sprzedaży. W przypadku nabycia od wspólnika udziałów przez spółkę w celu ich umorzenia należne jest wynagrodzenie, które nie jest tożsame z ceną. Użycie w art. 199 § 2 Kodeksu spółek handlowych terminu "wynagrodzenie" świadczy, iż na gruncie tego przepisu nie chodzi o sprzedaż w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego.

Należy podkreślić, że termin "umowa sprzedaży" jest jednym z rodzajów nabycia. Jednakże zakres terminu nabycie jest znacznie szerszy niż zakres terminu sprzedaż. Termin nabycie obejmuje swoim zakresem praktycznie każdy rodzaj wejścia w prawo własności – np. zasiedzenie, spadkobranie, zamiana, darowizna, itd. Wśród tych różnych przypadków nabycia mieści się również szczególna postać nabycia jaką jest nabycie udziałów od wspólnika w celu ich umorzenia w trybie art. 199 KSH. Wnioskodawca podkreśla, że jest to szczególna postać nabycia, nie stanowiąca umowy sprzedaży. Jeśli intencją ustawodawcy byłoby ukształtować ten stosunek prawny jako umowę sprzedaży to zostałoby to w ten sposób określone w KSH. Ponieważ ustawodawca użył terminu nabycie, należy wnioskować, że potraktował ten przypadek jako szczególny rodzaj nabycia nie stanowiący umowy sprzedaży.

Ponieważ, zaś ustawa obejmuje swoim zakresem tylko niektóre określone czynności prawne i niektóre przypadki nabycia – takie jak sprzedaż, zamiana, darowizna, należy przyjąć, iż pozostałe rodzaje nabycia – w tym nabycie na podstawie art. 199 KSH mieści się poza zakresem ustawy.

W myśl powyższego, czynności nabycia od wspólnika udziałów przez spółkę w celu ich umorzenia nie można, zatem zakwalifikować jako umowy sprzedaży podlegającej podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Na poparcie powyższego stanowiska można przywołać liczne interpretacje izb skarbowych:

• Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 12 czerwca 2008 r., znak: IBPB2/436-58/08/AA,
• Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2008 r., znak: IBPB2/436-91/08/MZ,
• Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 października 2008 r., znak: ILPB2/436-81/08-2/AJ,
• Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 października 2008 r., znak: ILPB2/436-80/08-4/MK.
  
  

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Dodatkowo należy nadmienić, iż na podstawie art. 9 ustawy z dnia 04 września 2009 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 165, poz. 1316) art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) otrzymał nowe brzmienie: podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.

Referencje