Istota interpretacji:

Czy podział spółki kapitałowej przez wydzielenie wiążący się z zawiązaniem nowej spółki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i na kim ciąży obowiązek podatkowy?

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych pismem z dnia 24 września 2009r. Znak: IBPB II/1/436-240/09/MZ wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 07 października 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca - spółka z o.o. powstała poprzez podział Spółki z o.o. X na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych.

Przeniesienie majątku w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółki X zostało dokonane na nowo utworzoną Spółkę - wnioskodawcę. Akt notarialny o podziale Spółki X oraz o utworzeniu Spółki - wnioskodawcy został zawarty w dniu 15 czerwca 2009r. Sąd gospodarczy wpisał podział Spółki X do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 03 sierpnia 2009r. Zgodnie więc z art. 93c ustawy Ordynacja Podatkowa oraz zgodnie z Kodeksem spółek handlowych w dniu 03 sierpnia 2009r. wnioskodawca nabył prawa do wydzielonego majątku. Do dnia 03 sierpnia 2009r. wnioskodawca nie dysponował żadnym majątkiem i nie prowadził żadnej działalności.

Podział odbył się bez obniżania kapitału zakładowego Spółki X i został sfinansowany z kapitału zapasowego tej Spółki.

Notariusz w dniu 15 czerwca 2009r. pobrał od Spółki X podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 0,5% kapitału zakładowego wnioskodawcy. Pobranie wynika z aktu notarialnego, w którym podjęto uchwałę o podziale Spółki X oraz w związku z uchwałą o podziale tej Spółki zawiązano Spółkę - wnioskodawcę. Zgodnie z aktem notarialnym uchwała o podziale Spółki X weszła w życie z dniem wpisu Spółki - wnioskodawcy do właściwego rejestru sądowego, tj. z dniem 03 sierpnia 2009r. W tym dniu więc dopiero powstała Spółka - wnioskodawca.

Spółka X żąda od wnioskodawcy zwrotu zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, iż zgodnie z art. 93c ustawy Ordynacja podatkowa z dniem wydzielenia, tj. z dniem 03 sierpnia 2009r. wstąpił we wszelkie prawa i obowiązki Spółki X pozostające w związku z przydzielonymi mu w planie podziału składnikami majątku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zgodnie z przepisami podatkowymi wnioskodawca powinien zwrócić Spółce X wpłacony przez nią podatek od czynności cywilnoprawnych i czy taki zwrot będzie równoznaczny z zapłatą podatku przez wnioskodawcę. Jeśli zwrot podatku przez wnioskodawcę do Spółki X nie będzie równoznaczny z zapłatą przez niego podatku, to czy i w jaki sposób wnioskodawca powinien zapłacić podatek...

Czy też może zapłata przez Spółkę X podatku związanego z podziałem i utworzeniem Spółki - wnioskodawcy z majątku Spółki X przynależnego wnioskodawcy na mocy art. 93c Ordynacji Podatkowej jest tożsama z zapłatą podatku od czynności cywilnoprawnych przez wnioskodawcę...

Zdaniem wnioskodawcy, podziały spółek kapitałowych nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca wskazał, iż powyższe wynika z ustawy z dnia 07 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 209 poz. 1319 (art. 1)). Zgodnie z tą ustawą za zmianę umowy spółki nie uważa się już podziału spółki. Do dnia 31 grudnia 2008r. za zmianę umowy spółki, w rozumieniu ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 1 ust. 3 pkt 3 uważało się "przekształcenie, podział lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie kapitału zakładowego". Jednakże od dnia 01 stycznia 2009r. za zmianę umowy spółki skutkującą powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o tym podatku uważa się jedynie "przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego". Wnioskodawca wskazał również, że obowiązek zwolnienia czynności restrukturyzacyjnych z podatku od czynności cywilnoprawnych wynika z art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG. Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku. Natomiast zgodnie z art. 8 ustawy Ordynacja podatkowa płatnik podatku obowiązany był pobrać podatek od podatnika. Według wnioskodawcy, jeśli więc przyjąć, iż wbrew argumentom zawartym na wstępie, że podatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest wnioskodawca, to oznacza, że podatek został pobrany od podmiotu niebędącego podatnikiem. A więc, w opinii wnioskodawcy, nie został wypełniony obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym, zdaniem wnioskodawcy, wpłata przez niego podatku do Spółki X nie będzie równoznaczna z zapłatą podatku przez wnioskodawcę. Z uwagi na powyższe wnioskodawca uważa, iż nie jest obowiązany do zapłaty podatku do Spółki X. W opinii wnioskodawcy nie może on również wpłacić podatku bezpośrednio do Urzędu Skarbowego.

Ponadto zdaniem wnioskodawcy, zapłata podatku przez Spółkę X na mocy art. 93c Ordynacji Podatkowej jest tożsama z zapłatą podatku przez wnioskodawcę.

Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2009r. sygn. akt III SA/Wa 527/09 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2008r. sygn. I FPS 8/08.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają: umowy spółki oraz zmiany tych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4. Jednocześnie w myśl art. 1 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku umowy spółki, za zmianę umowy spółki uważa się:

1. przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2. przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3. przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego;
4. przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:

1. rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
2. siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego

- także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Z powyższego przepisu wynika zatem, że do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się m.in. podziały spółek.

Ww. uregulowania wynikają ze zmian wprowadzonych z dniem 01 stycznia 2009r. ustawą z dnia 07 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 209, poz. 1319). Zmiany te miały na celu dostosowanie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania kapitału do obowiązującego prawa Unii Europejskiej. W nowelizacji wdrożono postanowienia Dyrektywy Rady Nr 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 21 lutego 2008r., s.11). Dyrektywa ta zastąpiła Dyrektywę Rady z dnia 17 lipca 1969r. Nr 69/335/EWG dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UE 249 z dnia 03 października 1969r., s.25) oraz jej zmiany. Nowy akt wspólnotowy uprościł i uporządkował prawo Unii Europejskiej w materii opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych. Wprowadził korzystne regulacje dla spółek kapitałowych, przez ograniczenie katalogu czynności podlegających podatkowi kapitałowemu.

Zgodnie z powyższym, w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów z prawem Unii Europejskiej, zmieniona ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych realizuje zasadę jednokrotnego opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych.

Za zmiany o najistotniejszym znaczeniu należy uznać m.in. zawężenie katalogu czynności objętych podatkiem jako zmiana umowy spółki kapitałowej, tj. zniesienie opodatkowania podziału spółek jako czynności restrukturyzacyjnych w świetle dyrektyw.

Stosownie do art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm. – zwanej dalej "ksh") podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie). Cechą szczególną tego trybu podziału spółki jest to, że spółka dzielona nie przestaje istnieć, a następuje tylko przeniesienie części majątku tej spółki na inną spółkę już istniejącą lub nowo zawiązaną. W takiej sytuacji ma miejsce sukcesja uniwersalna częściowa, tj. następstwo generalne dotyczące praw i obowiązków związanych z przenoszonymi składnikami majątku (określonymi w planie podziału). W myśl ogólnej zasady do podziału przez wydzielenie należy stosować przepisy o podziale spółek, dotyczące odpowiednio spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej z wyjątkami dotyczącymi podziału przez wydzielenie. Odpowiednie stosowanie przepisów uzależnione jest od tego, czy spółka, do której jest wnoszona część majątku spółki dzielonej, istnieje (wtedy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki przejmującej), czy jest nowo zawiązana. W przypadku tej drugiej sytuacji wydzielona część majątku w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostaje przeniesiona do nowoutworzonej spółki. Stosownie do art. 530 § 2 ksh wydzielenie nowej spółki następuje w dniu jej wpisu do rejestru. Punktem wyjścia dla podziału spółki kapitałowej przez wydzielenie, jak w każdym przypadku podziału, jest sporządzany przez zarząd spółki dzielonej plan podziału. Zgodnie z art. 534 ksh plan podziału powinien zawierać m.in. dokładny opis i podział składników majątku (aktywów i pasywów) oraz zezwoleń, koncesji lub ulg przypadających spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że wnioskodawca będący spółką kapitałową powstał w wyniku podziału innej spółki kapitałowej przez wydzielenie, dokonanego na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych. Podział odbył się bez obniżania kapitału zakładowego spółki dzielonej i został sfinansowany z kapitału zapasowego tej Spółki. Na wnioskodawcę zostało dokonane przeniesienie majątku w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki dzielonej. Notariusz z tytułu sporządzenia aktu notarialnego, w którym podjęto uchwałę o podziale Spółki oraz w związku z uchwałą o podziale tej Spółki zawiązano Spółkę - wnioskodawcę, pobrał od Spółki dzielonej podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 0,5% kapitału zakładowego wnioskodawcy. Spółka dzielona żąda od wnioskodawcy zwrotu zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Jak już wcześniej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się zatem podziały spółek.

A zatem, jak z powyższego wynika, ww. czynność, tj. podział spółki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym bezprzedmiotowym jest ocena stanowiska wnioskodawcy, na kim ciążył obowiązek zapłaty podatku (na spółce dzielonej czy też na spółce wydzielonej).

Jednocześnie należy wskazać, że kwestia wzajemnych rozliczeń między wnioskodawcą a Spółką, z której wydzielił się wnioskodawca dotycząca zwrotu przez jedną ze stron drugiej stronie kwoty już wpłaconego podatku nie jest uregulowana w przepisach prawa podatkowego, nie może zatem być przedmiotem niniejszej interpretacji i zajęte w tym zakresie przez wnioskodawcę stanowisko nie może podlegać ocenie prawnej dokonywanej przez tut. Organ w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do powołanych przez wnioskodawcę orzeczeń sądów, należy stwierdzić, iż orzeczenia te nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Nie mają więc zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.