Istota interpretacji:

Opodatkowanie czynności zniesienia współwłasności nieruchomości gruntowej.

W związku ze stwierdzeniem braków formalnych, pismem z dnia 23 lipca 2009 r. nr , Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia przedmiotowego wniosku.

W złożonym wniosku, w części D.2 jako rodzaj sprawy w poz. 38 zaznaczono podatek dochodowy od osób fizycznych oraz w poz. 41 podatek od czynności cywilnoprawnych. Natomiast z merytorycznej treści przedmiotowego wniosku wynikało, iż dotyczy on ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z tym wezwano Wnioskodawczynię do wskazania, czy złożony przez Nią wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych, czy podatku od czynności cywilnoprawnych.

W przypadku wskazania, iż wniosek dotyczy przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Zainteresowana zobowiązana była wyjaśnić:

• czy sprzedaż dotyczy jednej, czy wszystkich działek,
• kto dokona sprzedaży działki,
• czy przedmiotem sprzedaży będzie również dom,
• kto będzie właścicielem domu i działek na moment dokonania sprzedaży,
• czy w wyniku zniesienia współwłasności otrzymane przez Zainteresowaną, męża i córkę udziały w przedmiotowych nieruchomościach będą odpowiadały udziałom jakie posiadali w tychże nieruchomościach przed dokonaniem zniesienia współwłasności.

Natomiast w przypadku wskazania, że wniosek dotyczy przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, Wnioskodawczyni zobowiązana była uzupełnić wniosek o;

• wniesienie brakującej opłaty w kwocie 40 zł,
• poinformowanie, kto dokona czynności sprzedaży nieruchomości gruntowej,
• przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego w zakresie tego podatku.

Jednocześnie poinformowano, iż stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Zainteresowaną nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 23 lipca 2009 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 27 lipca 2009 r.). W dniu 4 sierpnia 2009 r. (data nadania – 1 sierpnia 2009 r.) do tut. Organu wpłynęła odpowiedź na wezwanie.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku Zainteresowana wskazała, iż działkę o pow. 0,1000 ha zamierza sprzedać Jej córka (będąca właścicielką tej nieruchomości) i w związku z tą sprzedażą Wnioskodawczyni przedstawiła pytanie, jakie opłaty (podatki) musiałaby zapłacić Jej córka.

Ponadto z uzupełnienia wynika, iż złożony wniosek oprócz powyższej kwestii dotyczy także skutków podatkowych dla Wnioskodawczyni, związanych ze zniesieniem współwłasności nieruchomości, i to zarówno w podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przedmiotem wniosku nie jest zatem, jak pierwotnie przyjęto, kwestia sprzedaży przez Zainteresowaną nieruchomości i związanych z tym skutków podatkowych w wyżej wymienionych podatkach.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W 1996 r. Wnioskodawczyni kupiła dwie działki rolne (pastwiska) o łącznej powierzchni 0,32 ha. W akcie notarialnym wpisano, że właścicielami tych działek są:

• 2/3 części małżeństwo (Zainteresowana i małżonek),
  
• 1/3 części córka Wnioskodawczyni.
  
  

Ponadto Zainteresowana poinformowała, iż w latach 1999-2009 na ww. działkach wybudowała wraz z rodziną dom, w którym mieszkają (pozwolenie na budowę, wszystkie faktury i odbiór domu wystawione są na Wnioskodawczynię i małżonka).

Dnia 21 lipca 2007 r. obie działki zostały scalone, a następnie w dniu 24 kwietnia 2008 r. podzielone na 4 działki:

• xxx/1 – o pow. 0,0224 ha (przejęta przez gminę),
  
• xxx/2 – o pow. 0,1310 ha (na której posadowiono dom),
  
• xxx/3 – o pow. 0,0700 ha,
  
• xxx/4 – o pow. 0,1000 ha.
  
  

Warunkiem zgody Wójta Gminy na podział było oddanie jednej z działek o powierzchni 224 m2(0,0224 ha) na drogę gminną.

Dnia 16 stycznia 2003 r. ww. działkę przejął Wójt dla Gminy, i z tego tytułu Wnioskodawczyni i Jej rodzinie wypłacono odszkodowanie w wysokości 21 000 zł.

Na ww. działkach Zainteresowana wraz z rodziną planuje znieść współwłasność w ten sposób, że działki o łącznej powierzchni 0,2010 ha, należeć będą do Zainteresowanej i małżonka, a trzecia działka o powierzchni 0,1000 ha do córki. Córka Wnioskodawczyni zamierza swoją działkę sprzedać.

Zainteresowana nadmieniła, że działki te zostały przekwalifikowane zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z dnia 7 listopada 2003 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. Jakie opłaty (podatki) musiałaby płacić córka dla urzędu skarbowego od sprzedaży działki...
2. Czy operację zniesienia współwłasności można napisać własnoręcznie (czy dla urzędu skarbowego byłaby taka forma wiarygodna), czy powinna być sporządzona w formie aktu notarialnego...
3. Czy przy zniesieniu współwłasności, Wnioskodawczyni i jej rodzina ponoszą jakieś opłaty dla urzędu skarbowego...
   
   

Zdaniem Wnioskodawczyni, nie powinni płacić podatku od sprzedaży działki, ponieważ została ona zakupiona w 1996 r. (minęło 5 lat), a w wyniku zniesienia współwłasności, majątek córki Wnioskodawczyni nie ulega zmianie. Ponadto od czasu odrolnienia gruntu, 7 listopada 2008 r. – minęło 5 lat.

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, iż nie powinna płacić podatku gdyż działki pierwotnie miały 0,3234 ha, z czego 0,0224 ha przejęła gmina i zostało 0,3010 ha. Dwie działki o powierzchni 0,2010 otrzyma małżeństwo (2/3 części), natomiast jedną działkę o powierzchni 0,1000 ha córka (1/3 część).

W ocenie Zainteresowanej, córka nie powinna płacić podatku od zbycia działki, z wyjątkiem podatku który pobierze notariusz przy akcie notarialnym w momencie transakcji sprzedaży.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania czynności zniesienia współwłasności nieruchomości gruntowej uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

• umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
• umowy pożyczki,
• umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
• umowy dożywocia,
• umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
• ustanowienie hipoteki,
• ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
• umowy depozytu nieprawidłowego,
• umowy spółki.
  
  

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Powołany przepis zawiera enumeratywny katalog czynności, których dokonanie powodować będzie konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Tym samym, jeżeli dana czynność nie została wymieniona w ustawowym katalogu nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem nawet, jeśli wywołuje skutki gospodarcze takie same lub podobne do tych, które zostały w katalogu wymienione.

Natomiast o zakwalifikowaniu danej umowy do umów podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje nazwa umowy ale jej treść.

Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika zatem zasada, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne tam wymienione. Czynności te stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obejmują również zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Współwłasność jest instytucją prawa cywilnego uregulowaną w Dziale IV Księgi Drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego współwłasność polega na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. W myśl art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego, współwłasność jest albo własnością w częściach ułamkowych albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi Drugiej Kodeksu cywilnego – art. 196 § 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Natomiast stosownie do art. 212 § 1 Kodeksu jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi. Stosownie do art. 212 § 3 Kodeksu, jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że współwłaścicielami nieruchomości gruntowej (w postaci dwóch działek zakupionych w 1996 r.) są: w udziale 2/3 - Zainteresowana i małżonek oraz w udziale 1/3 – córka Wnioskodawczyni. Ponadto Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w 2007 r. działki te zostały scalone, a następnie w 2008 r. podzielone na cztery działki w sposób wskazany w treści opisu zdarzenia przyszłego. Zainteresowana wraz rodziną zamierza znieść współwłasność w taki sposób, że grunt o powierzchni 0,2010 ha należeć będzie do Niej i małżonka, natomiast grunt o powierzchni 0,1000 ha do Jej córki. Wnioskodawczyni poinformowała również, iż w wyniku zniesienia współwłasności majątek córki nie ulegnie zmianie.

Z powyższego wynika, że żaden ze współwłaścicieli nie otrzyma spłat lub dopłat w wyniku zniesienia współwłasności.

Biorąc pod uwagę zaprezentowane we wniosku zdarzenie przyszłe oraz przepisy prawne w tym zakresie należy stwierdzić, iż od czynności zniesienia współwłasności nieruchomości gruntowej, Wnioskodawczyni nie będzie zobowiązana do uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych, bowiem art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wyłącza Ją z tego obowiązku, przy założeniu, że przedmiotowa czynność będzie dokonana bez spłat lub dopłat.

Zatem mając powyższe na uwadze stanowisko Wnioskodawczyni uznano za prawidłowe, jednak z innych przyczyn niż wskazane przez Nią we wniosku.

Jednocześnie tut. Organ informuje, że wniosek Zainteresowanej w odniesieniu do opisu zdarzenia przyszłego dotyczącego:

• podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania zniesienia współwłasności został rozpatrzony odrębną interpretacją wydaną w dniu 21 sierpnia 2009 r., znak ILPB2/415-543/09-5/ES, oraz
  
• podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości gruntowej został rozpatrzony postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania wydanym w dniu 21 sierpnia 2009 r., znak ILPB2/415-543/09-6/ES.
  
  

Z uwagi na to, że wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez jednego ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla pozostałych z nich.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Zainteresowaną i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Natomiast odnośnie pytania drugiego dotyczącego formy zniesienia współwłasności gruntowej tut. Organ stwierdza co następuje.

Zgodnie z art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretacje przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Natomiast stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przez przepisy prawa podatkowego rozumie się przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.

Stosownie do art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez ustawy podatkowe rozumie się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.

Biorąc powyższe pod uwagę należy dodać, iż wskazany Organ wydaje interpretacje przepisów prawa podatkowego, natomiast interpretowanie przepisów niepodatkowych, nie mieści się w przywołanym obszarze właściwości rzeczowej tegoż Organu.

Kwestię formy zniesienia współwłasności nieruchomości gruntowej regulują przepisy ustawy niepodatkowej – ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, iż podnoszona w przedmiotowym wniosku jako drugie zagadnienie kwestia dotycząca formy zniesienia współwłasności gruntowej nie podlega rozstrzygnięciu w trybie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje