W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Dnia 15 maja 2002r. wnioskodawczyni zawarła z obywatelem polskim (wykonawcą) umowę zlecenia powierniczego nabycia nieruchomości, na podstawie której wykonawca miał nabyć określone w niej działki gruntowe (nieruchomość niezabudowana) w imieniu własnym na zlecenie wnioskodawczyni, za wynagrodzeniem, za podaną w umowie kwotę, a następnie w terminie wskazanym w umowie przenieść własność ww. nieruchomości na zleceniodawcę (wnioskodawczynię). W wykonaniu ww. umowy zlecenia wykonawca zakupił w 2002r. niezabudowaną nieruchomość (akt notarialny) oraz ustanowił na niej na rzecz zleceniodawcy ograniczone prawo rzeczowe (użytkowanie) w postaci prawa dożywotniego zamieszkiwania. W 2004r. przedmiotowa nieruchomość została zabudowana przez wnioskodawczynię jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym. Wobec zbliżającego się terminu wykonania ww. umowy zlecenia powierniczego nabycia nieruchomości wnioskodawczyni planuje nabyć od wykonawcy przedmiotową nieruchomość, w drodze zawarcia stosownej umowy, w formie aktu notarialnego. Przeniesienie własności całej nieruchomości (gruntu i budynku) w wykonaniu umowy powierniczego zlecenia nabycia nieruchomości nastąpi w formie datio in solutum (podstawa prawna: art. 453 Kodeksu cywilnego), tj. poprzez przeniesienie własności nieruchomości na rzecz zleceniodawcy w zamian za rozliczenie nakładów poczynionych przez niego na budowę domu i aranżację terenu (umorzenie roszczenia o zwrot poniesionych w tym celu nakładów do wykonawcy) oraz rozliczenie umowy pożyczki (umorzenie roszczenia o zwrot pożyczki wraz z oprocentowaniem). Zbywca nieruchomości (wykonawca) nie działa w ramach działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w świetle dyspozycji art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z planowaną transakcją, planowana przez wnioskodawczynię czynność cywilnoprawna podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych a jeżeli tak to w jakiej wysokości?

Zdaniem wnioskodawczyni, transakcja powierniczego nabycia nieruchomości nie jest uregulowana w przepisach prawa podatkowego, dlatego też jej zastosowanie niesie za sobą ryzyko odmiennej klasyfikacji prawnej możliwej do przyjęcia przez dany organ podatkowy. W ocenie wnioskodawczyni przedmiotowa transakcja przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni w wykonaniu umowy powierniczego zlecenia nabycia nieruchomości, jeżeli zbywca nie działa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie powinna być opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Do opodatkowania tym podatkiem doszło bowiem już przy pierwotnym nabyciu przedmiotowej nieruchomości przez wykonawcę od właściciela w 2002r. Charakter transakcji powierniczego nabycia nieruchomości zbliża ją do umowy komisu (art. 765 Kodeksu cywilnego) lub umowy zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego). W przypadku umowy zlecenia wszelkie nabycie prawa lub rzeczy ma charakter powierniczy, w związku z czym przyjmujący zlecenie (wykonawca) ma obowiązek wydać zlecającemu wszystko co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał , chociażby w imieniu własnym (art. 740 Kodeksu cywilnego), natomiast przeniesienie przez powiernika własności w wykonaniu zlecenia powierniczego na dającą zlecenie - wnioskodawczynię - nie powinno zostać uznane za czynność rodzącą obowiązek podatkowy. Forma rozliczenia pomiędzy stronami (datio in solutum) nie powinna wpływać na konsekwencje podatkowe w odniesieniu do przedmiotowej transakcji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

• umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
• umowy pożyczki,
• umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długówi ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
• umowy dożywocia,
• umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
• ustanowienie hipoteki,
• ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnejsłużebności,
• umowy depozytu nieprawidłowego,
• umowy spółki (akty założycielskie).
  
  

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt. 2 i 3 ww. ustawy). Z treści wniosku wynika, że czynność cywilnoprawna planowana przez wnioskodawczynię jest umową przeniesienia własności w wykonaniu umowy powierniczego zlecenia nabycia nieruchomości i zostanie zawarta w formie datio in solutum (świadczenie zamiast wykonania) i uregulowaną w art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.). Celem datio in solutum jest wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania - poza umową stron - jest rzeczywiste dokonanie świadczenia przez dłużnika. Z wniosku wynika, że w niniejszym przypadku nastąpi przeniesienie własności nieruchomości w zamian za rozliczenie nakładów poczynionych na budowę domu i aranżację terenu (umorzenie roszczenia o zwrot poniesionych w tym celu nakładów) oraz rozliczenie umowy pożyczki (umorzenie roszczenia o zwrot pożyczki wraz z oprocentowaniem).

Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. Wobec powyższego, wyjaśnia się, że zarówno umowa przeniesienia własności w wykonaniu umowy powierniczego zlecenia nabycia nieruchomości jak i umowa przeniesienia nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu, jako nie wymienione w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, nie powodują powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

Referencje