Pytanie:

Czy nabycie udziałów w celu ich umorzenia podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Ustosunkowując się do złożonego wniosku Naczelnik Małopolskiego Urzędu stwierdza co następuje:
Obowiązujące od dnia 1 stycznia 2001 r. przepisy art. 199 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) przewidują możliwość umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością m. in. w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) przy czym uchwała o umorzeniu powinna określać m. in. wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi, którego udziały będą nabyte. Warto przy tym wspomnieć, iż Kodeks nie określa na podstawie jakiej czynności następuje powyższe nabycie.
Czynność ta nie mieści się w kategorii umów sprzedaży, gdyż w myśl art. 535 Kodeksu cywilnego przez umowę sprzedaży rozumie się sytuację, gdy sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Przy czym do umów kupna - sprzedaży praw majątkowych z mocy art. 555 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży rzeczy.
W związku z powyższym, istotnym jest, iż to właśnie cena obok oznaczenia przedmiotu sprzedaży stanowi niezbędny przedmiotowo element umowy sprzedaży, przy czym zapłata oznaczonej ceny jest podstawowym obowiązkiem kupującego. Cena jest bowiem ekwiwalentem rzeczy lub praw nabytych w drodze umowy sprzedaży obejmującym wartość rzeczy, zysk sprzedawcy oraz koszty występujące po jego stronie.
Natomiast w przypadku nabycia od wspólnika udziałów przez spółkę w celu ich umorzenia określonego w art. 199 Kodeksu spółek handlowych, element powyższy - cena, nie występuje, gdyż w myśl art. 199 § 2 K.S.H. uchwała zgromadzenia wspólników powinna określać wynagrodzenie przysługujące wspólnikowi za umorzony udział i to w wysokości nie niższej niż wartość księgowa udziału. Zatem na kanwie tego przepisu pojęcie ?wynagrodzenie" nie jest równoznaczne z pojęciem ?sprzedaż" w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego. Umorzenie udziału w spółce w drodze nabycia przez spółkę udziału jest ściśle związane ze stosunkiem uczestnictwa w spółce i musi wynikać z umowy spółki. Jest to norma o charakterze lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu cywilnego.
Zatem nabycie udziałów przez spółkę za wynagrodzeniem w celu ich umorzenia, jako szczególny rodzaj umowy nie wymienionej w katalogu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 41, poz. 399 z 2005 r. ze zmian.) nie podlega temu podatkowi.
Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje, że podatnicy bez wezwania organu podatkowego są obowiązani złożyć deklarację podatkową w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązkiem podatkowym stosownie do art. 4 w/w ustawy Ordynacja podatkowa jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. W wyżej opisanym przypadku dokonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy nie powstanie, w związku z tym nie powstanie obowiązek złożenia deklaracji PCC ? 1.

W świetle powyższych ustaleń Naczelnik tutejszego Urzędu potwierdza stanowiska Podatnika orzekając jak w sentencji postanowienia.

Powyższa interpretacja:
? dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, traci swoją moc z chwilą zmiany przepisów jej dotyczących;
? nie jest wiążąca dla podatnika/ płatnika/ inkasenta/ następcy prawnego podatnika/ osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości podatkowe, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej.
W dniu wydania postanowienia nie toczyło się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa ani postępowanie przed sądem administracyjnym w zakresie objętym wnioskiem.

Pouczenie:
Na powyższe postanowienie służy zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego ? w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia postanowienia.

Referencje