Istota interpretacji:

Opodatkowanie umowy pożyczki w świetle art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca będący Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Pożyczkodawca), czynny podatnik podatku od towarów i usług, zamierza udzielić pożyczkę innej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Pożyczkobiorca), również czynnemu podatnikowi podatku od towarowi usług. Pożyczka zostanie udzielona ze środków własnych Pożyczkodawcy, na okres 2 lat przy stałym oprocentowaniu. Pożyczkobiorca będzie płacił odsetki na rzecz Pożyczkodawcy w wyznaczonych w umowie terminach.

Wnioskodawca, producent produktów impulsowych (guma do żucia oraz cukierki), w zakresie swojej działalności przewidział sporadyczne udzielanie pożyczek, powołując się na klasyfikację PKWiU – 65.22.1 "Usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym".

Pożyczkodawca udzielając pożyczkę świadczy usługę pośrednictwa finansowego. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 (poz. 3 załącznika nr 4) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, usługi tego typu podlegają tym przepisom.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Czy na mocy art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych umowa pożyczki nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych...

Zdaniem Wnioskodawcy, udzielając jednorazowo lub kilkurazowo pożyczki spółce jest podmiotem świadczącym usługę pośrednictwa finansowego w myśl art. 43 ust. 1 pkt 1 (poz. 3 załącznika nr 4) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarowi usług i w związku z tym podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od towarowi usług.

Za taką interpretacją przemawia art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ww. ustawy, w myśl którego opodatkowaniu podlega m.in. odpłatne świadczenie usług w Polsce, rozumiane jako każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Przez umowę pożyczki, zgodnie z art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na własność pożyczkobiorcy określoną ilość pieniędzy, a pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy.

Udzielenie przez Zainteresowanego pożyczki ma charakter świadczenia wzajemnego oraz odpłatnego ponieważ pobierane będą odsetki.

Pożyczkodawca nie będzie zobowiązany do proporcjonalnej korekty, tj obniżenia podatku należnego z tytułu tej usługi, zgodnie z art. 90 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, gdyż do rocznego obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3 ww. ustawy nie zalicza się tego typu usług.

Wnioskodawca uważa, że z racji zaliczenia udzielenia pożyczki do usług podlegających zwolnieniu z podatku od towarów i usług, nie powstanie obowiązek opodatkowania transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Wnioskodawcy z powyższą argumentacją zaliczenia umowy pożyczki do usług finansowych podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodził się WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 lipca 2007 r. (sygn. akt. III SA/Wa 3554/06). Podobne stanowisko zajęła również Izba Skarbowa w Warszawie w pismach z dnia 28 października 2008 r. IPPB2/436-294/08-4/MZ oraz z dnia 26 stycznia 2009 r. IPPB2/436-425/08-4/MZ.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki.

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zakresem przedmiotowym ustawy objęte są również zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

W myśl art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W praktyce największe znaczenie, zarówno w obrocie gospodarczym jak i nieprofesjonalnym, mają pożyczki pieniężne. Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile o zaznaczenie samego obowiązku zwrotu – który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. Zatem w zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Zauważyć jednak należy, że w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się zakresie przedmiotowym ustawy, np. umowa pożyczki jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi bowiem, że nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1. opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2. zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

• umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
• umowy spółki i jej zmiany,
• umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.
  
  

Z kolei według definicji zawartej w art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przez "podatek od towarów i usług" rozumie się podatek nakładany ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich. Z kolei stosownie do art. 1a pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych "państwo członkowskie" to państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Jednakże o wyłączeniu czynności spod działania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy są podatnikami podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku.

W związku z tym podkreślić należy, iż jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy powyższa transakcja podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

W przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania udzielonej pożyczki, w dniu 8 października 2009 r. wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie nr ILPP2/443-951/09 -2/MN, w którym Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że usługa udzielania pożyczek świadczona poza systemem bankowym, zaklasyfikowana do grupowania o symbolu PKWiU 65.22.1, za którą Wnioskodawca pobiera odpłatność w postaci odsetek, podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług i korzysta ze zwolnienia od tego podatku.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji planowana czynność udzielenia pożyczki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ponadto informuje się, że w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie proporcjonalnego odliczenia podatku naliczonego w dniu 8 października 2009 r. wydano interpretację indywidualną nr ILPP2/443-951/09-3/MN.

W odniesieniu do powołanego przez Wnioskodawcę orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz rozstrzygnięć organów podatkowych, tut. organ informuje, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje