Pytanie:

czy wykonanie umowy o świadczenia usługi pod nazwą System Zarządzania Środkami Pieniężnymi i Kredytem Dziennym w Grupie Rachunków podlega PCC?

Z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego wynika, iż Spółka należy do grupy kapitałowej (dale: Grupa). W celu realizacji własnej gospodarki finansowej Spółka wraz z innymi podmiotami z Grupy, zamierza zawrzeć z Bankiem umowę o świadczenia usługi pod nazwą System Zarządzania Środkami Pieniężnymi i Kredytem Dziennym w Grupie Rachunków (dalej: System). Mechanizm funkcjonowania będzie następujący: Bank otworzy dla każdego uczestnika Systemu rachunek bieżący, przez który dokonywane będą rozliczenia związane z ich bieżąca działalnością gospodarczą (dalej: Rachunek Główny). Na rachunku tym uczestnik systemu będzie mógł deponować środki finansowe lub zaciągać kredyt dzienny. Kredyt dzienny jest rodzajem kredytu na rachunku bieżącym, który musi zostać w całości spłacony przed końcem dnia w którym go zaciągnięto. W sytuacji, gdy na koniec dnia nie zostanie spłacony kredyt w Rachunku Głównym, Bankowi przysługuje prawo wykorzystania środków znajdujących się na Rachunku Głównym innego uczestnika systemu celem pokrycia kredytu. Bankowi przysługuje przy tym gestia odnośnie wyboru, z którego Rachunku Głównego o dodatnim saldzie pobierze środki. Mówiąc inaczej, jeśli na koniec dnia na którymś z Rachunków Głównych nie spłacono kredytu dziennego, Bank dla pokrycia tego kredytu, obciąża Rachunek Główny innego uczestnika systemu, na którym na koniec dnia występuje nadwyżka wolnych środków. Uczestnik, z którego Rachunku Głównego pobrano na koniec dnia nadwyżkę wolnych środków celem spłaty kredytu dziennego niespłaconego na koniec dnia przez innego uczestnika, wstępuje w prawa zaspokojonego wierzyciela. Dokonuje się tego w trybie art. 518 k.c. (subrogacja).

W tej sytuacji uczestnik systemu, z którego wolnych środków zgromadzonych na jego Rachunku Głównym spłacono kredyt dzienny na Rachunku Głównym innego uczestnika systemu, nabywa prawo do uzyskania spłaty kwoty głównej i odsetek, w wysokości, która należna byłaby od Banku.

W związku z powyższym Spółka wnioskuje o potwierdzenie prawidłowości jej stanowiska, w szczególności prosi odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy czynność subrogacji mieści się w katalogu czynności opodatkowanych wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o pcc?
2. Czy opisana w stanie faktycznym transakcja podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych z innego tytułu?

W opinii Spółki, katalog czynności opodatkowanych pcc zawarty w art. 1 ust. 1 ustawy o pcc jest katalogiem zamkniętym. Czynność subrogacji nie jest wymieniona w katalogu w art. 1 ust. 1 ustawy o pcc. Przyjęty przez strony umowy, układ stosunków jest odmianą transakcji typu cash-pooling z zerowaniem sald na koniec dnia, tj. instytucją różniącą się istotnie od umowy pożyczki i innych czynności wyliczonych w katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o pcc. W konsekwencji opisana w stanie faktycznym transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem pcc.

Naczelnik tut. Urzędu potwierdza stanowisko Spółki i wyjaśnia:

Jak słusznie zauważa Spółka art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09.09.2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 41 z 2005r. poz. 60 ze zm. - dalej ustawa o pcc), zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. W ramach czynności opisywanych przez Spółkę dokonywane są czasowe przeniesienia wartości pieniężnych - jednakże tych przeniesień nie można uznać za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W szczególności nie mogą one być uznane za umowy pożyczki, gdyż nie zawierają elementów przedmiotowo istotnych dla tego rodzaju umów. Zgodnie z art. 720 ustawy z dnia 23.04.1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 Nr 16 poz. 93 ze zm.) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Jak wynika z powyższego w operacjach typu cash-pooling nie dochodzi do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości środków finansowych na określony w umowie podmiot. Spółka z Grupy nie wie czy jej środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez jaki podmiot, także żaden z uczestników Grupy nie jest zobowiązany do przeniesienia określonej kwoty pieniężnej na inny określony w umowie podmiot. W związku z tym nie występują w tym przypadku niezbędne elementy umowy pożyczki, jakimi są przede wszystkim przedmiot transakcji (ilość pieniędzy) jak również strony (pożyczkodawca i pożyczkobiorca). Należy również stwierdzić, iż czynność tzw. subrogacji nie jest objęta katalogiem czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych zawartym w art. 1 ust. 1 ustawy o pcc.