Pytanie:

Czy Spółka winna zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych od umowy nabycia akcji własnych w celu ich umorzenia?

Stan faktyczny:
Spółka nabyła akcje własne za wynagrodzeniem w celu ich umorzenia. Z tytułu dokonania tej czynności zapłaciła podatek od czynności cywilnoprawnych.

Pytanie:
Czy Spółka winna zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych od umowy nabycia akcji własnych w celu ich umorzenia?

Stanowisko:
Zdaniem Spółki, nabycie własnych akcji, za wynagrodzeniem, w drodze umowy sprzedaży, celem ich umorzenia, nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, co tym samym oznacza, że nie należało uiszczać podatku PCC od tej czynności. Jest to szczególny rodzaj umowy nie wymienionej w art. 1 ustawy o podatku PCC, który zawiera zamknięty katalog przedmiotów podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Powołując się na przepisy Kodeksu spółek handlowych, Spółka podaje, że może nabyć akcje własne w celu ich umorzenia za wynagrodzeniem. Czynności tej nie można jednak zakwalifikować jako umowy sprzedaży. Przytaczając definicję umowy sprzedaży - zawartą w art. 535 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę - Spółka podkreśla, że cena, obok oznaczenia przedmiotu sprzedaży stanowi element przedmiotowo istotny umowy sprzedaży. W przypadku nabycia akcji w celu ich umorzenia występuje termin "wynagrodzenie", który nie jest tożsamy z terminem "cena". Na gruncie tego przepisu nie chodzi więc o sprzedaż w rozumieniu w/w art. 535 Kodeksu cywilnego. Instytucja umorzenia akcji nabytych w celu ich umorzenia jest ściśle związana ze stosunkiem uczestnictwa w spółce i musi wynikać z umowy spółki.

W odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście informuje i wyjaśnia co następuje:

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68,poz. 450) w art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. a) wymienia m.in. umowę sprzedaży praw majątkowych jako podlegającą temu podatkowi.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii oraz do sprzedaży praw (art. 555 w/w ustawy).

Stosownie do art. 359 § 1 i § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut spółki tak stanowi. W/w umorzenie akcji może nastąpić za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę jako umorzenie dobrowolne, albo bez zgody akcjonariusza jako umorzenie przymusowe. Umorzenie akcji wymaga uchwały walnego zgromadzenia. Uchwała powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia, wysokość wynagrodzenia przysługującego akcjonariuszowi akcji umorzonych bądź uzasadnienie umorzenia akcji bez wynagrodzenia oraz sposób obniżenia kapitału zakładowego. Umorzenie przymusowe następuje za wynagrodzeniem, które nie może być niższe od wartości przypadających na akcję aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między akcjonariuszy.

W w/w przepisie mowa jest zatem o wynagrodzeniu, a nie o zapłacie ceny, która jest elementem przedmiotowo istotnym umowy sprzedaży. Zapłata ceny jest podstawowym obowiązkiem kupującego. Cena jest ekwiwalentem rzeczy i praw, nabytych w drodze umowy sprzedaży. Zawiera ona w sobie trzy elementy: wartość rzeczy, zysk sprzedawcy oraz koszty po jego stronie. Termin "wynagrodzenie" nie jest tożsamy z "ceną". Użycie w przepisach Kodeksu spółek handlowych terminu "wynagrodzenie" świadczy, że na gruncie tej ustawy nie chodzi o sprzedaż w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, jak również nie precyzuje się na podstawie jakiej czynności ma nastąpić nabycie przez spółkę własnych akcji.

O zakwalifikowaniu poszczególnych umów jako podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych decydują nie nazwy (tytuły) tych umów, lecz treść i odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego. Ponieważ Kodeks spółek handlowych przewiduje ścisły tryb nabywania akcji własnych, za wynagrodzeniem bądź bez wynagrodzenia oraz umarzania tych akcji, nie należy więc kwalifikować takiej czynności jako umowy sprzedaży. Jest to szczególny rodzaj umowy nienazwanej, w sposób ścisły związanej ze stosunkiem uczestnictwa w spółce i musi wynikać z umowy spółki. Jest to norma o charakterze lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu cywilnego.

Reasumując:
Nabycie przez Spółkę akcji własnych za wynagrodzeniem, w celu ich umorzenia, dokonane z zachowaniem przepisów art. 359 i następnych Kodeksu spółek handlowych, stanowi czynność, która jako niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku PCC, nie podlega temu podatkowi.

Tak więc stanowisko wyrażone we wniosku jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę.
Stosownie do art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa interpretacja nie jest wiążąca dla Wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla Wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej i może zostać zmieniona albo uchylona wyłącznie w drodze decyzji, w trybie określonym w § 5.

Pouczenie:
Na powyższe postanowienie służy zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.