Pytanie:

zapytanie dotyczy kwestii opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych podpisanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pomiędzy przedsiębiorcami mającymi siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umowy sprzedaży rzeczy oznaczonych co do gatunku - zawartej na warunkach DAF

Pismem z dnia 17 maja 2006r. (data wpływu do tutejszego Urzędu: 22.05.2006r.) S.A. zwróciła się do tutejszego Organu podatkowego z zapytaniem w sprawie dotyczącej: czy podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podpisana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pomiędzy przedsiębiorcami mającymi siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umowa sprzedaży rzeczy oznaczonych co do gatunku - zawarta na warunkach DAF(wg Incoterms 2000) granica Białoruś/Polska (przejście graniczne Brześć/ Małaszewicze).

Wnioskodawca wskazał, że zamierza w oparciu o umowę sprzedaży podpisaną na terytorium RP sprzedać nabywcy mającemu siedzibę na terytorium RP towar handlowy sypki (przewożony w wagonach kolejowych na bazie DAF (Incoterms 2000) granica Białoruś/Polska (przejście graniczne Brześć/Małaszewicze), sprzedający dostarcza towar do granicy odprawiony w eksporcie ale nie odprawiony w imporcie i bez rozładunku. Dokumenty uprawniające kupującego do odbioru i dysponowania towarem: specyfikacja wagonów, list przewozowy oraz faktura sprzedaży wystawiona przez Spółkę z datą wcześniejszą od daty widniejącej na pieczątkach dokumentujących przekroczenie granicy, np. na liście przewozowym będą dostarczone kupującemu na granicy przed zgłoszeniem celnym i odprawieniem towaru na teren RP.

Stanowisko Spółki:

Umowa sprzedaży rzeczy co do gatunku nie jest umową konsensualną lecz umową realną, tj. umową, która dla dojścia do skutku (dokonania czynności cywilnoprawnej) wymaga oprócz złożenia oświadczenia woli (konsensusu stron) również dokonania dodatkowych czynności faktycznych - w tym przypadku - przeniesienia posiadania rzeczy, należy rozumieć, że czynność cywilnoprawna zostanie dokonana w chwili wydania rzeczy, która będzie się znajdowała poza granicą celną RP, to zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Po przeanalizowaniu przedstawionego wyżej stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 41, poz. 399 z późn. zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 1 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 cytowanej ustawy czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1)rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepis art. 3 ust 1 pkt 1 w/w ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

W powołanym powyżej przepisie art. 1 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawodawca określił dwa różne stany faktyczne, gdzie zaistnienie każdego z nich powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Kryterium rozróżniającym jest usytuowanie rzeczy lub miejsca wykonania praw majątkowych. Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych pojęcia "terytorium" i "granica" w związku z tym, że w ustawie brak jest tych pojęć, należy sięgnąć do innych aktów prawnych definiujących te pojęcia. Termin terytorium został zdefiniowany w ustawie z dnia 12 października 1990r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. Nr 78, poz. 461 z późn. zm.). Jest to obszar na kuli ziemskiej, nad którym Rzeczpospolita Polska sprawuje swoje zwierzchnictwo. W skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wchodzi terytorium lądowe oraz wnętrze ziemi znajdujące się pod nim, morskie wody wewnętrzne i morze terytorialne oraz dno i wnętrze ziemi, znajdujące się pod nimi, a także przestrzeń powietrzna znajdująca się nad terytorium lądowym, morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym.

Natomiast zgodnie z art 535, art. 348 i art. 155 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Z analizy powyższego przepisu wynika, że umowa sprzedaży jest umową konsensualną, odpłatną wzajemną i zobowiązującą. Umowa sprzedaży rzeczy oznaczonych co do gatunku wymaga wykonania, a więc świadczenia każdej ze stron, tj. doprowadzenia do tego by przewidziany w niej skutek nastąpił (przeniesienie własności lub prawa majątkowego - zapłata). Przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy.

Z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego wynika, że podpisana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pomiędzy przedsiębiorcami mającymi siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umowa sprzedaży rzeczy oznaczonych co do gatunku, znajdujących się za granicą, zawarta na warunkach DAF (wg Incoterms 2000) granica Białoruś/Polska (przejście graniczne Brześć/Małaszewicze) dojdzie do skutku z chwilą przeniesienia posiadania (wydania rzeczy). Wydanie dokumentów, które umożliwią rozporządzanie rzeczą, a więc dadzą władzę nad rzeczą głównie przez legitymowanie posiadacza do odbioru rzeczy nastąpi poza granicą Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym, że powyższa czynność cywilnoprawna zostanie dokonana w chwili wydania rzeczy, gdzie rzecz będzie się znajdowała poza granicą celną RP to na podstawie art. 1 ust. 4 pkt 2 w/w ustawy czynność nie będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie zostanie spełniony drugi warunek z koniecznych zawarty w tej normie prawnej.

Powyższej odpowiedzi udzielono w oparciu o stan faktyczny zawarty w piśmie, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu udzielenia odpowiedzi.