Pytanie:
Jeżeli przyjąć, iż przymusowy wykup akcji podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w jaki sposób ustalić moment powstania obowiązku podatkowego oraz jakie osoby są stronami czynności opodatkowanej?
Na podstawie art.14a § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8,poz.60 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 17 stycznia 2006 r. (data wpływu: 6 marca 2006 r.) żądającego udzielenia pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. 2005r. Nr 41, póz. 399 z późn. zm.) w zakresie opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych czynności polegającej na przymusowym wykupie akcji.Naczelnik Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy podane we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie
Z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego wynika, że Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę o przymusowym wykupie akcji akcjonariuszy mniejszościowychW związku z przedstawionym wyżej stanem faktycznym Spółka postawiła następujące pytanie:
1. Jeżeli przyjąć, iż przymusowy wykup akcji podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w jaki sposób ustalić moment powstania obowiązku podatkowego oraz jakie osoby są stronami czynności opodatkowanej?
Zdaniem Spółki: o ile przyjąć nieracjonalną tezę o opodatkowaniu procedury przymusowego wykupu akcji zdaniem wnioskodawcy za moment powstania obowiązku podatkowego należy uznać dzień wpłaty całej sumy wykupu przez akcjonariuszy większościowych a za strony czynności należałoby uznać akcjonariuszy większościowych oraz spółkę, której akcje podlegająprzymusowemu wykupowi.
W opinii wnioskodawcy procedura squeeze-out, pomimo braku w przepisach ustawy o podatkuod czynności cywilnoprawnych wzmianki o opodatkowaniu, może być wyinterpretowana przeztut. Urząd Skarbowy jako czynność opodatkowana na zasadzie analogii do umowy sprzedaży.Pomimo nieracjonalności i sprzeczności takiej ewentualnej interpretacji z zasadami prawapodatkowego wnioskodawca chciałby uzyskać jasną odpowiedź kto jest podatnikiem wprzypadku takiej procedury i w którym momencie powstaje obowiązek podatkowy.
W opinii wnioskodawcy za strony czynności należałoby uznać akcjonariuszy większościowychoraz spółkę, akcje której podlegają przymusowemu wykupowi.Akcjonariuszy mniejszościowych trudno uznać za stronę ewentualnej czynności sprzedaży,ponieważ cała procedura przymusowego wykupu odbywa się najczęściej wbrew ich woli. Jedyniew przypadku wykupu na żądanie akcjonariuszy mniejszościowych (reverse squeeze-out) możnamówić o woli akcjonariusza mniejszościowego (art. 4181 ksh).Natomiast za moment powstania obowiązku podatkowego można uznać m.in.:
- datę podjęcia uchwały Walnego Zgromadzenia,
- wpłatę sumy wykupu przez poszczególnych akcjonariuszy większościowych,
- wypłatę wynagrodzenia za akcje przez zarząd akcjonariuszom mniejszościowym,
- wydanie dokumentów akcji akcjonariuszom większościowym.
Ponieważ akcja jest papierem wartościowym deklaratywnym, nie ma podstaw do twierdzenia, żeprawa z nabytych akcji przysługują nabywcy dopiero z chwilą wydania dokumentu akcji.
Podjęcie uchwały przez Walne Zgromadzenie także nie może być utożsamiane z momentempowstania obowiązku podatkowego skoro uchwała ta może stracić moc m.in. na skutek wyrokusądu, brak wpłaty sumy wykupu przez akcjonariuszy większościowych.Także wypłata sum należnych akcjonariuszom mniejszościowym nie może być uznana zamoment powstania obowiązku podatkowego. Nie są oni bowiem stroną czynności.Najrozsądniejszym jest uznanie, iż zebranie przez spółkę ceny wykupu w określonym wprzepisach ksh terminie oznacza ziszczenie się warunku w zawieranej "umowie sprzedaży" i tymsamym uzyskanie przez uchwałę o przymusowym wykupie skuteczności.Naczelnik Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu stwierdza, że stanowisko zaprezentowane we wniosku jest nieprawidłowe.
Do opisanego stanu faktycznego ma zastosowanie norma prawa podatkowego zawarta w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 86, póz. 959, ze zm.), bowiem przymusowy wykup akcji stanowi szczególny typ umowy sprzedaży praw majątkowych i wobec tego podlega temu podatkowi.
W myśl generalnej zasady ustanowionej w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Uwzględniając powołane przepisy k.s.h., w rozpatrywanym przypadku obowiązek ten powstaje z chwilą wykupu akcji przez zarząd, tzn. w momencie zapłaty ceny akcjonariuszom mniejszościowym.Na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w szczególności art. 5 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1, każdy wspólnik mniejszościowy i spółka stanowi parę dłużników związanych węzłem solidarnej odpowiedzialności za zapłatę podatku z tytułu wykupu jego akcji i powinien wraz ze spółką złożyć jedną (wspólną) deklarację PCC-1 we właściwym urzędzie skarbowym.
