Istota interpretacji:

Nabycie własności nieruchomości na podstawie art. 231 Kodeksu cywilnego

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca w latach 1983 – 1984 wybudował dom, na działce nr … należącej do rodziców. W tym czasie nie było możliwości odpisania przez właścicieli tego placu, na którym powstał budynek. Natomiast, w 1990 r. rodzice całość gospodarstwa wraz z domem Zainteresowanego zapisali Jego siostrze. W 2008 r. siostra Wnioskodawcy postanowiła odpisać na Niego działkę o nr … . W trakcie przygotowywania wymaganej dokumentacji siostra zmarła (12 sierpnia 2008 r.). W ten oto sposób, prawo do spadku nabyli jej mąż, wraz z dziećmi. Najstarszy syn zgodnie z postanowieniem sądowym nabył całość spadku, bowiem ojciec, wraz z dwójką pozostałych dzieci zrzekł się praw do spadku. Siostrzeniec Zainteresowanego urzeczywistnił wolę swej matki i wykazuje chęć odpisania działki o nr … na Wnioskodawcę (czyli brata swojej matki). Przepisanie działki przed upływem 5 – ciu lat spowodowałoby konieczność zapłacenia podatku. Dlatego Wnioskodawca i Jego siostrzeniec chcieliby zastosować się do art. 231 Kodeksu cywilnego i uniknąć podatku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy stosując art. 231 Kodeksu cywilnego – przeniesienie własności działki w formie aktu notarialnego pod budynkiem mieszkalnym będzie zwolnione z podatku od spadków i darowizn od czynności cywilnoprawnych oraz podatku dochodowego przez siostrzeńca Wnioskodawcy...

Tutejszy organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na powyższe pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych, natomiast w dniu 6 października 2009 r. wydane zostały odrębne rozstrzygnięcia w zakresie podatku od spadków i darowizn nr ILPB2/436-118/09-2/MK oraz w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych nr ILPB2/436-118/09-4/MK.

Zdaniem Wnioskodawcy, stosując się do art. 231 Kodeksu cywilnego żaden z nich, tj. Zainteresowany i Jego siostrzeniec nie zapłaci podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

1. następujące czynności cywilnoprawne:
   nbspnbsp- umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
   nbspnbsp- umowy pożyczki,
   nbspnbsp- umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
   nbspnbsp- umowy dożywocia,
   nbspnbsp- umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat,
   nbspnbsp- ustanowienie hipoteki,
   nbspnbsp- ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
   nbspnbsp- umowy depozytu nieprawidłowego,
   nbspnbsp- umowy spółki,
2. zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3. czenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
   
   

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż siostrzeniec Wnioskodawcy zamierza przenieść na Niego - w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego - własność nieruchomości na której znajduje się budynek mieszkalny wybudowany przez Zainteresowanego.

Zgodnie z art. 231 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

Z kolei na podstawie art. 231 § 2 ww. ustawy właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

W świetle powyższego zauważyć należy, że zawarcie przez Wnioskodawcę umowy przenoszącej na Niego własność nieruchomości na podstawie art. 231 Kodeksu cywilnego z uwagi na fakt, że ww. umowa nie stanowi sprzedaży w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego, a wynagrodzenie nie stanowi ceny, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

W konsekwencji przedmiotowa umowa nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje