Istota interpretacji:

przychody i koszty które należy zaliczyć do działalności zwolnionej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a które do działalności opodatkowanej

1) w części odnoszącej się do zaliczenia do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi:

• przychodów z tytułu opłat eksploatacyjnych od lokali użytkowych;
• przychodów z tytułu opłat eksploatacyjnych od garaży wolnostojących nie stanowiących pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych;
• przychodów z tytułu opłat za media od lokali o innym przeznaczeniu nie stanowiących pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych;
• przychodów z tytułu opłat za media od garaży wolnostojących nie stanowiących pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych;
• przychodów z tytułu zwrotu kosztów za montaż urządzeń w lokalach użytkowych;
• przychodów z tytułu opłat za zaświadczenia wystawiane przez Spółdzielnię oraz zwrot kosztów przygotowania kopii dokumentów, jeżeli te opłaty/zwrot kosztów nie dotyczą zasobów mieszkaniowych lub gospodarki tymi zasobami;
• przychodów z tytułu odsetek od zaległości czynszowych przy wynajmie lokali niemieszkalnych niebędących pomieszczeniami przynależnymi do lokali mieszkalnych;
• przychodów z tytułu odsetek wnoszonych przez użytkowników lokali użytkowych a naliczonych od zaległości z tytułu opłat wnoszonych na poczet kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości - jest nieprawidłowe.

2) w części odnoszącej się do zaliczenia do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi przychodów:

• przychodów z tytułu opłat eksploatacyjnych od garaży wolnostojących stanowiących pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych;
• przychodów wnoszonych z tytułu opłat za media od lokali o innym przeznaczeniu stanowiących pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych;
• przychodów wnoszonych z tytułu opłat za media od lokali o innym przeznaczeniu stanowiących pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych;
• przychodów z tytułu opłat za zaświadczenia wystawiane przez Spółdzielnię oraz zwrot kosztów przygotowania kopii dokumentów, jeżeli te opłaty/zwrot kosztów dotyczą zasobów mieszkaniowych lub gospodarki tymi zasobami;
• przychodów z tytułu odsetek wnoszonych przez użytkowników lokali mieszkalnych a naliczonych od zaległości z tytułu opłat na poczet kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości;
• przychodów z tytułu odsetek od zaległości czynszowych przy wynajmie lokali niemieszkalnych będących pomieszczeniami przynależnymi do lokali mieszkalnych;
• kosztów organizacji zebrań rady nadzorczej, walnego zgromadzenia, konserwacji budynków mieszkalnych, telefonów, materiałów biurowych, wynagrodzeń pracowników – jest prawidłowe.

1. przychody z tytułu opłat eksploatacyjnych od lokali użytkowych dla których ustanowiono spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub odrębną własność, a usytuowanych na parterze budynku mieszkalnego;
2. przychody z tytułu opłat eksploatacyjnych od garaży wolnostojących, których użytkownicy posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o innym przeznaczeniu lub odrębną własność;
3. przychody wnoszone z tytułu opłat za media (energię cieplną, ciepłą i zimną wodę, wywóz nieczystości, gaz itp.) od lokali o innym przeznaczeniu dla których ustanowiono spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub odrębną własność, a usytuowanych na parterze bądź piętrze w budynku mieszkalnym;
4. przychody z tytułu opłat za media (wymienione w pkt 3) od garaży wolnostojących dla których ustanowiono spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub odrębną własność;
5. przychody z tytułu zwrotu kosztów za montaż urządzeń np. wodomierzy w lokalach użytkowych dla których ustanowiono spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub odrębną własność a usytuowanych w budynku mieszkalnym;
6. przychody z tytułu opłat za zaświadczenia wystawiane przez Spółdzielnię dla użytkowników lokali mieszkalnych, użytkowych, garaży dla których ustanowiono spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu;
7. przychody z tytułu zwrotu kosztów przygotowania kopii uchwał rady nadzorczej, zarządu, faktur, protokołów na żądanie członka Spółdzielni;
8. przychody z tytułu odsetek wnoszonych przez użytkowników lokali mieszkalnych a naliczonych od zaległości z tytułu opłat na poczet kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości;
9. przychody z tytułu odsetek od zaległości czynszowych przy wynajmie lokali niemieszkalnych;
10. przychody z tytułu odsetek wnoszone przez użytkowników lokali użytkowych a naliczonych od zaległości z tytułu opłat wnoszonych na poczet kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości;
11. koszty organizacji zebrań rady nadzorczej, walnego zgromadzenia (napoje, kanapki);
12. koszty konserwacji budynków mieszkalnych, w których znajdują się również lokale użytkowe dla których ustanowiono spółdzielcze prawo do lokalu;
13. koszty telefonów, materiałów biurowych;
14. koszty wynagrodzeń pracowników.

Zdaniem Spółdzielni przychody wymienione w punktach od 1 do 8 i w pkt 10 wnoszone są na podstawie art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i dotyczą działalności zwolnionej, natomiast lokale o innym przeznaczeniu usytuowane są w budynkach, które zgodnie z klasyfikacją środków trwałych mają status budynku mieszkalnego.

W ocenie Spółdzielni koszty wymienione w punktach od 11 do 14 dotyczą działalności zwolnionej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działając z upoważnienia Ministra Finansów (na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego; Dz. U. Nr 112, poz. 770), wydał w dniu 28 lutego 2008 r. interpretację indywidualną (Nr IP-PB3-423-530/07-2/ER), w której stanowisko Spółdzielni uznał za nieprawidłowe.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie udzielił następującej interpretacji:

• odnośnie pytania nr 1 i 3 stwierdził, że lokale użytkowe, bez względu na formę własności, nie należą do budynków, pomieszczeń i urządzeń, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, a także ułatwiających im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniających sprawne jego funkcjonowanie oraz administrowanie. Uzyskane z tego tytułu dochody, jako niepochodzące z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, nie będą spełniały warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 44 updop i stosownie do art. 7 ust. 1 updop, podlegać będą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych;

• w zakresie pytania nr 2, 4 i 5 orzekł, że garaże, bez względu na formę własności, mieszczą się w pojęciu "zasoby mieszkaniowe", o ile służą mieszkańcom lokali mieszkalnych w celu zaspokojenia ich potrzeb i wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zostały wybudowane. Dochody uzyskiwane w ten sposób, będą zwolnione z podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 updop. Natomiast dochody uzyskiwane z opłat z najmu garaży od osób trzecich należy traktować jako dochody niepochodzące z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Tak samo, zdaniem Dyrektora Izby, należy traktować przychody z tytułu opłat eksploatacyjnych (wymienionych w pytaniu nr 4) z wynajmu ww. garaży, oraz przychody z tytułu zwrotu kosztów za montaż urządzeń, np. wodomierzy w lokalach użytkowych opisanych w pytaniu nr 5 mimo, iż usytuowane są w budynku mieszkalnym. Dochody uzyskane z tych źródeł, w ocenie Dyrektora Izby, nie będą spełniały warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 44 updop i stosownie do art. 7 ust. 1 updop, będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych;

• odnośnie pytania nr 6 - 10 stwierdził, że przychody uzyskane z tytułu opłat za zaświadczenia, opłat z tytułu zwrotu kosztów za wydawane na żądanie członków Spółdzielni kopie dokumentów oraz otrzymanych przez Spółdzielnię należności z tytułu odsetek od zaległości w czynszach lokali mieszkalnych, niemieszkalnych i użytkowych są przychodami z innej działalności niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi, ponieważ nie są związane z działalnością Spółdzielni polegającą na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych swoich członków, dlatego nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 44 updop i stosownie do art. 7 ust. 1 updop podlegać będą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych;

• w zakresie pytania nr 11 - 14 orzekł, że w tych przypadkach przyporządkowanie poniesionych kosztów do osiągniętych przychodów z poszczególnych źródeł nie jest możliwe i należy stosować postanowienia art. 15 ust. 2 i 2a updop.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Minister Finansów zważa, co następuje.

Zgodnie z art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, Minister Finansów może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych, co oznacza, że jeśli stwierdzona zostanie nieprawidłowość wydanej interpretacji indywidualnej, Minister Finansów może, z urzędu, zmienić ją w dowolnym czasie.

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi (art. 17 ust. 1 pkt 44 updop).

Przez "zasoby mieszkaniowe", o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 updop, rozumie się nie tylko lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego, lub znajdującego się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające sprawne jego funkcjonowanie oraz administrowanie. Do zasobów tych należą zatem, oprócz lokali mieszkalnych, także tego rodzaju pomieszczenia, jak np. garaże, strychy, klatki schodowe, pomieszczenia administracji osiedlowej oraz osiedlowe warsztaty konserwacyjno-remontowe.

Związane z tego rodzaju lokalami, pomieszczeniami i urządzeniami przychody oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Są to zatem, nie tylko wymienione przykładowo w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 5 marca 2008 r., Nr DD6/8213/11/KWW/07/MB7/82 opłaty, czynsze, odsetki za zwłokę od nieterminowych ich wpłat, ale także wszelkie inne przychody i koszty z nimi związane.

Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Dyrektora Izby, że przychody z tytułu opłat eksploatacyjnych od lokali użytkowych (pytanie nr 1), przychody z tytułu zwrotu kosztów za montaż urządzeń w lokalach użytkowych (pytanie nr 5) oraz przychody z tytułu odsetek wnoszone przez użytkowników lokali użytkowych (pytanie nr 10), jako niepochodzące z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, nie będą spełniały warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 44 updop i stosownie do art. 7 ust. 1 updop, podlegać będą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Pojęcie "zasobów mieszkaniowych" nie może być rozciągane na lokale użytkowe wynajmowane osobom fizycznym oraz osobom prawnym przez podatników, o których mowa w wyżej wymienionym art. 17 ust. 1 pkt 44 updop.

Z treści tego przepisu wynika bowiem, że zwolnieniu podlegają jedynie dochody uzyskane z "gospodarki zasobami mieszkaniowymi", a zatem stanowisko Spółdzielni w tym zakresie jest nieprawidłowe.

Należy podzielić także stanowisko Dyrektora Izby, że przychody z tytułu opłat eksploatacyjnych od garaży wolnostojących (pytanie nr 2) oraz przychody z tytułu opłat za media (pytanie nr 4) stanowią przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, jedynie gdy garaże te stanowią pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych, tj. służą mieszkańcom lokali mieszkalnych w celu zaspokojenia ich potrzeb i wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem, dla którego zostały wybudowane. Dochody uzyskiwane w ten sposób, będą zwolnione z podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 updop, jeżeli zostaną przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. W przypadku natomiast, gdy garaże nie stanowią pomieszczeń przynależnych, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Stanowisko Spółdzielni jest prawidłowe w części dotyczącej zwolnienia z opodatkowania dochodów z tytułu opłat eksploatacyjnych oraz przychodów z tytułu opłat za media od garaży wolnostojących, jeżeli garaże te stanowią pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych a dochody z tych tytułów zostaną przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. Nieprawidłowe jest natomiast stanowisko Spółdzielni w części dotyczącej zwolnienia wyżej wymienionych dochodów od garaży nie stanowiących pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych.

Częściowo natomiast można się zgodzić się z interpretacją Dyrektora Izby odnośnie kwalifikacji przychodów z tytułu opłat za media (pytanie nr 3). Co prawda Dyrektor Izby słusznie stwierdził, że opłaty za media od lokali użytkowych nie stanowią przychodów związanych z gospodarką zasobami mieszkaniowymi, a dochody z tego tytułu podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, jednakże pytanie to dotyczy lokali o innym przeznaczeniu niż lokale mieszkalne. Pojęcie "lokal o innym przeznaczeniu" obejmuje m.in. lokale użytkowe, ale jest zakresowo szersze.

Zgodnie z powyższym przychody wnoszone z tytułu opłat za media od lokali o innym przeznaczeniu niż lokale mieszkalne stanowią przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, o ile będą pomieszczeniami przynależnymi do lokali mieszkalnych.

Zatem stanowisko Spółdzielni w tej części jest prawidłowe.

Nieprawidłowe jest natomiast stanowisko Spółdzielni w części dotyczącej zwolnienia wyżej wymienionych dochodów od lokali o innym przeznaczeniu nie stanowiących pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby, że w każdym przypadku przychody z tytułu opłat za zaświadczenia (pytanie nr 6) oraz przychody z tytułu zwrotu kosztów przygotowania kopii dokumentów (pytanie nr 7) są przychodami z innej działalności niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Przychody z tytułu opłat za zaświadczenia dotyczące zasobów mieszkaniowych oraz gospodarki tymi zasobami wystawiane przez Spółdzielnię dla swoich członków oraz przychody z tytułu zwrotu kosztów przygotowania na żądanie członka Spółdzielni kopii dokumentów dotyczących zasobów mieszkaniowych oraz gospodarki tymi zasobami, wiążą się z gospodarką zasobami mieszkaniowymi i przychody z tego tytułu stanowią przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Tym samym jeżeli dochody z tego tytułu zostaną przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych, będą one zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 updop.

Powyższa kwalifikacja przychodów/dochodów nie dotyczy dochodów z opłat i zwrotu kosztów związanych z lokalami nie wchodzących w skład zasobów mieszkaniowych np. lokali użytkowych, garaży nie stanowiących pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych oraz działalności Spółdzielni niebędącej gospodarką zasobami mieszkaniowymi.

Stanowisko Spółdzielni jest prawidłowe w części zwolnienia z opodatkowania dochodów z tytułu opłat za zaświadczenia, dotyczące zasobów mieszkaniowych oraz gospodarki tymi zasobami, wystawiane przez Spółdzielnię dla swoich członków oraz dochodów z tytułu zwrotu kosztów przygotowania na żądanie członka Spółdzielni kopii dokumentów, jeżeli opłaty/zwrot kosztów dotyczą zasobów mieszkaniowych lub gospodarki tymi zasobami oraz dochody te zostaną przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych.

Stanowisko Spółdzielni jest natomiast nieprawidłowe w części zwolnienia dochodów z opłat za zaświadczenia oraz dochodów związanych ze zwrotem kosztów kopii dokumentów, jeżeli opłaty/zwrot kosztów nie dotyczą zasobów mieszkaniowych lub gospodarki tymi zasobami.

Nieprawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby odnośnie nieuznania za przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi przychodów z tytułu odsetek wnoszonych przez użytkowników lokali mieszkalnych a naliczonych od zaległości z tytułu opłat na poczet kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości (pytanie nr 8).

Należy podkreślić, że nie tylko czynsze (opłaty), ale również odsetki za zwłokę od nieterminowych ich wpłat stanowią kategorię przychodów osiąganych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

Zgodnie z powyższym zarówno wpłaty wnoszone przez właścicieli lokali mieszkalnych na poczet kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości, jak i odsetki z tytułu nieterminowych wpłat, stanowią przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

Naliczanie odsetek za zwłokę przez Spółdzielnię ma na celu zdyscyplinowanie lokatorów do terminowego uiszczania wpłat, a tym samym działania w tym zakresie związane są z prawidłowym gospodarowaniem tymi zasobami i ich utrzymaniem.

Właściwy jest więc pogląd Spółdzielni, że wyżej wymienione dochody są dochodami osiąganymi z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

Osiągnięty dochód z powyższego tytułu, jako uzyskany z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób prawnych (art. 17 ust. 1 pkt 44 updop).

Analogicznie należy zakwalifikować do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi przychody z tytułu odsetek od zaległości czynszowych przy wynajmie lokali niemieszkalnych, które stanowią pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych.

Zwolnienie to nie obejmuje jednak środków finansowych uzyskanych z tytułu odsetek za nieterminowe wpłaty od lokali nienależących do zasobów mieszkaniowych np. lokali użytkowych, garaży niebędących pomieszczeniami przynależnymi do lokali mieszkalnych, bowiem nie zostały one osiągnięte z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

Tym samym prawidłowe jest stanowisko Spółdzielni w części zwolnienia dochodów z odsetek od zaległości czynszowych od lokali niemieszkalnych będących pomieszczeniami przynależnymi do lokali mieszkalnych, jeżeli dochody te zostaną przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych.

Nieprawidłowe jest natomiast stanowisko Spółdzielni w części dotyczącej zwolnienia wyżej wymienionych dochodów od lokali o innym przeznaczeniu nie stanowiących pomieszczeń przynależnych do lokali mieszkalnych.

Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby odnośnie braku możliwości zakwalifikowania kosztów, o których mowa w pytaniach nr 11 – 14 oraz stosowania do nich postanowień art. 15 ust. 2 i 2a updop.

Z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wynika, że podstawowym celem spółdzielni mieszkaniowych jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych ludności. Osoby w posiadaniu których znajdują się lokale obowiązane są uczestniczyć w wydatkach nie tylko związanych z eksploatacją i utrzymaniem tych lokali, ale również z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych oraz kosztami ich zarządu (por. art. 1 i art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Podobnie stanowią przepisy regulujące prawa i obowiązki właścicieli lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową (por. art. 12-15 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.). W konsekwencji koszty organizacji zebrań rady nadzorczej, walnego zgromadzenia, koszty konserwacji budynków mieszkalnych, koszty telefonów, materiałów biurowych oraz koszty wynagrodzeń pracowników mogą stanowić koszty (wydatki) związane z gospodarką zasobami mieszkaniowymi.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zmienionej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą zmianę interpretacji przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał zmianę interpretacji indywidualnej w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Stosownie do art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy, skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów (w dwóch egzemplarzach), w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.