|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, osobowość prawna, podatnik, podmiot, podmiotowość podatkowa, spółka kapitałowa, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zakład opieki zdrowotnej, zwolnienia przedmiotowe | |
| Data: 2009-08-12 | |
![]() Istota interpretacji:Czy w następstwie planowanych zmian w funkcjonowaniu Spółki oraz Zakładu Opieki Zdrowotnej może on jako podmiot wyodrębniony pod względem prawnym, gospodarczym i organizacyjnym uzyskać status jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, a w rezultacie być osobnym podatnikiem od Spółki założycielskiej?W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego. Spółka, będąca podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, utworzyła Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "H(…)" (dalej: Zakład) Sp. z o.o., wpisany do Rejestru Zakładów Opieki Zdrowotnej. Ustrój Spółki reguluje umowa Spółki, a ustrój Zakładu jego Statut, nadany przez Spółkę oraz regulamin porządkowy Zakładu. Umowa Spółki zawiera następujące postanowienia:
Zgodnie ze Statutem Zakładu Opieki Zdrowotnej "H(…)" Sp. z o.o.:
a. Przychodnia w (…) - w ramach której funkcjonuje 30 komórek organizacyjnych (poradnie, pracownie diagnostyki, gabinet zabiegowy i punkt szczepień). b. Przychodnia w (…) - w ramach której funkcjonuje 8 komórek organizacyjnych (poradnie i pracownie). c. Zakład rehabilitacji leczniczej w (…) - w ramach której funkcjonują 3 komórki organizacyjne. d. Zakład opiekuńczo - leczniczy w (…) - w ramach którego funkcjonuje 1 komórka organizacyjna (§ 9). Tak uregulowany ustrój Zakładu, jego odrębna, szeroko rozbudowana struktura organizacyjna, własne organy, zespół fachowej obsługi, dają Zakładowi możliwość w znacznym stopniu samodzielnego funkcjonowania. Spółka jako organ założycielski planuje wprowadzenie w organizacji Zakładu Opieki Zdrowotnej daleko idących zmian, mających na celu wyodrębnienie Zakładu ze struktur Spółki i całkowite usamodzielnienie jego funkcjonowania. Działania te zmierzają również do rozdzielenia dochodów Zakładu Opieki Zdrowotnej "H(…)" od dochodów Spółki celem wprowadzenia przejrzystej polityki finansowej Zakładu i Spółki. W szczególności, zmianie ulegną następujące postanowienia umowy Spółki:
W statucie Zakładu wprowadzone zostaną następujące zmiany:
1) Organem założycielskim Zakładu jest Spółka sp. z o.o. z siedzibą w (…). Do kompetencji organu założycielskiego należy zatrudnianie kierownika Zakładu. Organ założycielski decyduje o likwidacji Zakładu Opieki Zdrowotnej. 2) Do kompetencji kierownika Zakładu należy: a. podejmowanie wszystkich decyzji finansowych, w tym ustalanie cennika usług; b. reprezentowanie Zakładu z zakresie spraw majątkowych; c. prowadzenie administracji i zaopatrzenia; d. podejmowanie innych czynności z zakresu zarządzania Zakładem, niewymienione w punktach poprzedzających; 3) Zakład odpowiada za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną przez niego działalnością, w związku z czym ubezpieczony jest od odpowiedzialności cywilnej. 1) Zakład prowadzi gospodarkę finansową w formie samofinansującego się niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej. 2) Zakład uzyskuje środki finansowe z tytułu odpłatnych świadczeń zdrowotnych, darowizn, zapisków, spadków oraz działalności innej niż podstawowa. 3) Zakład prowadzi odrębną od organu założycielskiego rachunkowość. Przychody i koszty Zakładu nie stanowią przychodów i kosztów Spółki. 4) Zakład funkcjonuje w oparciu o mienie własne, jak i dzierżawione lub wynajmowane od organu założycielskiego oraz od innych podmiotów. Na skutek wyżej opisanych zmian Zakład stanie się niezależnym od organu założycielskiego podmiotem obrotu gospodarczego, wyodrębnionym pod względem prawnym, organizacyjnym, funkcjonalnym i finansowym. Posiadać będzie własną, odmienną od firmy Spółki nazwę, własny zakres działania, a także uzyska samodzielność finansową. Dochody Zakładu przeznaczane będą wyłącznie na realizację jego celów statutowych. Zakład już cechuje szczegółowo określone wyodrębnienie jego jednostek pomocniczych i administracji (wyliczonych w statucie Zakładu), a dokonane zmiany wprowadzą dodatkowo swobodę decyzyjną i samodzielność Dyrektora Zakładu jako jego organu zarządzającego. W rezultacie, Zakład Opieki Zdrowotnej funkcjonował będzie pod każdym względem niezależnie od organu, który go powołał i jako taki występował będzie w obrocie gospodarczym. W piśmie z dnia 27 lipca 2009 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku Spółka wyjaśniła co następuje: 1. Podstawa prawna zwolnienia dochodów Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej od podatku dochodowego od osób prawnych. Zwolnienie dochodów, osiąganych przez NZOZ, nastąpić miałoby, po dokonaniu stosownych przekształceń w sposobie funkcjonowania Zakładu, w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym wolne od podatku są: "dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele". Powołanie w pytaniu art. 14 ust. 1 pkt 4 było wynikiem omyłki pisarskiej. 2. Stwierdzenie "Zakład prowadzi odrębną od organu założycielskiego rachunkowość". Powyższy zapis, który wprowadzony zostanie do statutu Zakładu oraz do umowy Spółki, oznacza, że przychody, koszty i dochody Zakładu obliczane będą odrębnie dla Zakładu Opieki Zdrowotnej i odrębnie dla Spółki z o.o. 3. Stwierdzenie "Przychody i koszty Zakładu nie stanowią przychodów i kosztów Spółki". W wyniku dokonanych przekształceń Zakład uzyska całkowitą samodzielność finansową i niezależność od organu założycielskiego. Wypracowany przez Zakład przychód nie trafiałby w żadnej części do Spółki z o.o., lecz przeznaczony byłby w całości na działalność Zakładu związaną z ochroną zdrowia, na wynagrodzenia dla pracowników, dla których Zakład stałby się pracodawcą, a także na rozwijanie działalności Zakładu. Również koszty, powstałe w związku z prowadzoną działalnością, takie jak opłaty za wynajem sprzętu czy pomieszczeń, ponoszone byłyby ze środków własnych Zakładu. Organ założycielski - Spółka z o.o. - nie uzyskiwałby żadnego dochodu z prowadzonej przez Zakład działalności medycznej i nie pokrywałby żadnych wydatków związanych z jego funkcjonowaniem. Jednocześnie Spółka pragnie nadmienić, iż niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, przy założeniu jego samodzielności i niezależności od organu założycielskiego, postrzegany jest za jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej przez liczne grono doktryny prawa podatkowego (patrz: S. Babiarz, L. Błystak, B. Dauter i in., Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Oficyna Wydawnicza Unimex 2009; J. Marciniuk, Podatek dochodowy od osób prawnych 2008, CH Beck, Warszawa 2008; Z. Ofiarski, Prawo podatkowe, Lexis Nexis, Warszawa 2008) co oznacza w konsekwencji, że podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. W związku z powyższym zadano następujące pytania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Czy w następstwie planowanych zmian w funkcjonowaniu Spółki oraz Zakładu Opieki Zdrowotnej może on jako podmiot wyodrębniony pod względem prawnym, gospodarczym i organizacyjnym uzyskać status jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, a w rezultacie być osobnym podatnikiem od Spółki założycielskiej... W razie twierdzącej odpowiedzi na powyższe pytanie: Czy jego dochody jako jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, wyodrębnionej od organu założycielskiego majątkowo, finansowo i organizacyjnie, przeznaczone w całości na cele statutowe, tj. na ochronę zdrowia, są wolne od podatku dochodowego od osób prawnych, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych... Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U z 2009 r. Nr 19, poz. 100 (dalej: ZOZU)), zakład opieki zdrowotnej jest wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków majątkowych utworzonym i utrzymywanym w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia. Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej dokonuje podziału zakładów na publiczne i niepubliczne, opartego na kryterium podmiotu, który zakład tworzy oraz reguluje w sposób szczegółowy problematykę zakładów publicznych, w tym formę ich prowadzenia, tworzenie, statut, przekształcenie, zarządzanie czy zasady gospodarki. Ustrój zakładu opieki zdrowotnej oraz inne sprawy dotyczące jego funkcjonowania, nieuregulowane w ustawie, określa statut, co wynika z treści art. 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 - 6 ZOZU. Ponieważ w stosunku do niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej formy organizacyjno- prawne wyodrębnienia zespołu osób i środków majątkowych nie zostały przewidziane w przepisach ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, w orzecznictwie podkreśla się, że taką formę nadaje temu zakładowi podmiot założycielski (por. orzeczenie SN z dnia 13 kwietnia 2005 r. V CK 729/04). Może to być zarówno spółdzielnia, oddział (zakład) osoby prawnej, jak i jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej (por. orzeczenie NSA z dnia 8 października 2008 r. II FSK 978/2007). Z powyższego wynika, że to statut w przypadku niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej (NZOZ) jest jego "wewnętrznym aktem normatywnym, o charakterze w zasadzie cywilnoprawnym, a kontrola nad jego stosowaniem i zgodnością z ustawą podlega nadzorowi w trybie rejestracji i w trakcie utrzymywania zakładu" (II FSK 978/2007). Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, aby organ założycielski - w niniejszym przypadku Spółka z o.o., tak ukształtowała statut założonego Zakładu Opieki Zdrowotnej, by jednostka ta wypełniała wszelkie przesłanki zakwalifikowania jej jako jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Jak wskazał Sąd Najwyższy, w piśmiennictwie przyjmuje się, że typowymi atrybutami jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej są: posiadanie struktury organizacyjnej, działanie za pośrednictwem organów, zdolność prawna w zakresie prawa materialnego, zdolność procesowa, zdolność upadłościowa i układowa, posiadanie własnego majątku czy odpowiedzialność własnym majątkiem za zobowiązania. Co najważniejsze, aby uzyskać status jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej wystarczy posiadanie choćby jednego z wyżej wymienionych przymiotów (II FSK 978/2007). A zatem, niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, posiadający odrębną strukturę organizacyjną, odrębną gospodarkę finansową, odrębny majątek od spółki założycielskiej i odrębny przedmiot działania, odpowiedzialny za szkody wyrządzone pacjentom - tak jak Zakład Opieki Zdrowotnej "H(…)" - jest jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Taka interpretacja przyjęta została również w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 8 października 2008 r. II FSK 978/2007; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 maja 2006 r. l SA/Wr 348/05), a także przez organy skarbowe (Izba Skarbowa w Rzeszowie, dec. z dnia 14 grudnia 2007 r. IS.1/1/42310-2/07). W ocenie ww. podmiotów, nie ma znaczenia dla podmiotowości prawnopodatkowej NZOZ-u fakt posiadania bądź nie numeru REGON czy NIP. Co więcej, podkreślenia wymaga fakt, iż niepubliczny zakład opieki zdrowotnej uznany już został w orzecznictwie za podatnika podatku od nieruchomości (uchwała NSA z dnia 12 listopada 2001 r. FPK 11/01; wyrok NSA z dnia 27 września 2004 r. FSK 2149/04). Dodatkowo należy wskazać na zbliżony status niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej do statusu niepublicznych szkół i placówek oświatowych. Jeżeli ich podmiotowość podatkowa nie jest kwestionowana, to należy dopuścić analogiczne traktowanie niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej. W związku z powyższym, zdaniem podatnika:
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.), definiuje zakład opieki zdrowotnej jako wyodrębniony organizacyjnie zespół osób i środków majątkowych, utworzony i utrzymywany w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Na podstawie art. 2 ust. 2 ww. ustawy, zakład opieki zdrowotnej może być odrębną jednostką organizacyjną, częścią innej jednostki organizacyjnej lub jednostką organizacyjną podległą innej jednostce organizacyjnej. Przyznane przez ustawodawcę wyodrębnienie dotyczy wyłącznie organizacji zakładu opieki zdrowotnej, a nie wyodrębnienia prawnego, które przesądza o jego samodzielności. Zgodnie z art. 35b ust. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z chwilą wpisania do rejestru samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej uzyskuje osobowość prawną. Ustawa ta nie daje natomiast przymiotu osobowości prawnej niepublicznemu zakładowi opieki zdrowotnej, tym samym niepubliczny zakład opieki zdrowotnej nie jest niezależną od osoby założyciela (osoby prawnej, osoby fizycznej lub spółki tych osób) jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, która mogłaby samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Powyższe oznacza, że niepubliczny zakład opieki zdrowotnej nie może być uznany za podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), w myśl którego opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają dochody osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji, jak również jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele. Odnosząc powyższe do przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, iż niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, którego założycielem jest spółka kapitałowa, jest tylko wyodrębnioną organizacyjnie formą działalności spółki, która go utworzyła. Wszystkie wymienione wyżej uprawnienia przysługują jedynie posiadającym osobowość prawną samodzielnym publicznym zakładom opieki zdrowotnej. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponadto dodaje się, iż powołane we wniosku orzeczenia sądu administracyjnego oraz decyzje Dyrektorów Izb Skarbowych zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Powyższej interpretacji udzielono na podstawie zdarzenia przyszłego opisanego w złożonym w dniu 21 maja 2009 r. wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Dokumenty dołączone do wniosku nie podlegały analizie i weryfikacji celem wydania interpretacji indywidualnej. Interpretacja dotyczy opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Jednocześnie dodaje się, iż w kwestii opisu zdarzenia przyszłego dotyczącego ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników wydana zostanie odrębna interpretacja. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. |
|
| 2009-08-12 |
