Pytanie:

Czy w razie ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w trybie przetargu i wniesienia przez osobę wygrywającą przetarg kwoty przewyższającej na podstawie operatu szacunkowego wkład budowlany, środki uzyskane przez spółdzielnię będą wolne od podatku dochodowego od osób prawnych w razie ich przekazania na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych

• postanawia się z urzędu zmienić postanowienie organu pierwszej instancji.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa (Podatnik) ustanawia spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w trybie przetargu, a wniesiona przez osobę wygrywającą przetarg kwota przewyższa ustalony na podstawie operatu szacunkowego wkład budowlany.

W związku z powyższym powstała wątpliwość, czy środki uzyskane przez Podatnika będą wolne od podatku dochodowego od osób prawnych w razie ich przekazania na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.

Zdaniem Podatnika uzyskane w ten sposób środki są wolne od podatku dochodowego.

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2007r. nr OP/423-16/07 Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że stanowisko przedstawione przez Podatnika jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że sprzedaż mieszkań lokatorskich nie jest podstawową działalnością spółdzielni mieszkaniowej, a w związku z tym dochód ze zbycia takiego mieszkania będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku po dokonaniu weryfikacji przedmiotowego postanowienia stwierdza, co następuje:

Działalność spółdzielni mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2005r. Nr 260, poz. 2184). W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, do spółdzielni mieszkaniowej stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.)

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15.12.2000r. w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia zwraca zgodnie z postanowieniami statutu osobie uprawnionej wniesiony wkład mieszkaniowy albo jego wniesioną część, zwaloryzowane według wartości rynkowej lokalu (...). Przysługujący osobie uprawnionej wkład mieszkaniowy, ustalony w sposób przewidziany w ust. 2, nie może być wyższy od kwoty, jaką spółdzielnia jest w stanie uzyskać od członka obejmującego dany lokal w trybie przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię (art. 11 ust. 21). Umowa spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, zawarta z innym członkiem przed wygaśnięciem prawa do tego lokalu, jest nieważna.

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz przywołane przepisy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bezpodstawnie przyjął, iż Podatnik w wyniku przeprowadzonego przetargu sprzedaje mieszkanie lokatorskie. Skutkiem przeprowadzonego przetargu jest bowiem zawarcie z innym członkiem umowy spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie jest to ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Lokal mieszkalny pozostaje w dalszym ciągu w zasobach mieszkaniowych spółdzielni.

W myśl art. 171 ust. 1 ustawy z dnia 15.12.2000r przez umowę o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal do używania, a członek zobowiązuje się wnieść wkład budowlany oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni.

Zgodnie z art. 1711 ust. 1 tej ustawy w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia obowiązana jest uiścić uprawnionemu wartość rynkową tego prawa. Przysługująca uprawnionemu wartość własnościowego prawa do lokalu, ustalona w sposób przewidziany w ust. 2, nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia jest w stanie uzyskać od następcy obejmującego dany lokal w trybie przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię.

Stosownie do treści art. 8 pkt 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki członków spółdzielni dotyczące m.in. wnoszenia, ustalania i waloryzacji wkładu mieszkaniowego i budowlanego, określają postanowienia statutu.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

W myśl art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15.02.1992r. za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że przychodem w rozumieniu wskazanych przepisów są jedynie trwałe, bezzwrotne i definitywne przysporzenia majątkowe.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że wniesiona przez osobę wygrywającą przetarg kwota za ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przewyższa ustalony na podstawie operatu szacunkowego wkład budowlany. Ponieważ w stosunku do przedmiotowego lokalu mieszkalnego po raz pierwszy zostało ustanowione spółdzielcze własnościowe prawo, to nadwyżka, która nie została odniesiona na konto wkładów budowlanych stanowi trwałe przysporzenie majątkowe dla Podatnika. Jednocześnie kwota ta stanowi przychód z gospodarki zasobami mieszkaniowymi wolny na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od podatku dochodowego na warunkach przewidzianych w tym przepisie.

Biorąc powyższe po uwagę, Dyrektor Izby Skarbowej - w związku z zaistnieniem przesłanek określonych w treści art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej - postanowił zmienić z urzędu postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 kwietnia 2007r. nr OP/423-16/07.