|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: kredyt, kurs, kurs walut, metoda, odsetki, podatek, rachunek walutowy, różnice kursowe, waluta obca | |
| Data: 2011-02-28 | |
![]() Istota interpretacji:CIT – w zakresie kursów stosowanych do przeliczania wpływów na rachunek walutowy, w tym z tytułu transzy otrzymanego kredytu i otrzymanych odsetek
W przedmiotowym wniosku zostały przedstawione następujący stan faktyczny i następujące zdarzenie przyszłe. Spółka - Wnioskodawca Spółka na potrzeby działalności inwestycyjnej zaciągnęła kredyt w walucie obcej - euro oraz posiada rachunki walutowe w tym samym banku, który udzielił kredytu (Bank). Spółka stosuje podatkową metodę rozliczania różnic kursowych. Wycena poszczególnych operacji wygląda następująco: Wpływy
Wypływy (zapłata zobowiązań z tytułu zakupu towarów lub usług, zapłata odsetek od kredytu, opłat bankowych) Wszystkie rozchody z rachunku walutowego w euro są wyceniane po kursie historycznym, zgodnie z przyjętą przez Spółkę zasadą rozchodów środków zgromadzonych na rachunkach walutowych (FIFO, tzn. pierwsze przyszło, pierwsze wyszło). W związku z tym, nie powstają różnice kursowe od zmiany stanu środków na tym rachunku.
W związku z powyższym zadano następujące pytania.
Stanowisko Spółki: Ad. 1) Zdaniem Spółki, prawidłowym kursem walutowym na potrzeby wyceny wpływów na rachunek walutowy w euro jest kurs kupna banku, z którego usług korzysta lub kurs negocjowany z bankiem. Natomiast kursem stosowanym do wyceny rozchodów z rachunku walutowego w euro jest kurs historyczny. Kurs historyczny jest ustalany na podstawie kursów kupna banku dla poszczególnych transz zgodnie z przyjętą przez Spółkę zasadą rozchodów środków zgromadzonych na rachunkach walutowych (FIFO, tzn. "pierwsze przyszło, pierwsze wyszło"). Ad. 2) Uruchomienie transz kredytu Spółka wycenia odpowiednio po kursach kupna banku, z którego usług korzysta. Planowaną w przyszłości spłatę kredytu Spółka zamierza wycenić po kursie historycznym, czyli po tym samym, który stosowano przy wycenie wpływu waluty, zgodnie z zasadą pierwsze weszło, pierwsze wyszło. W uzasadnieniu swojego stanowiska Spółka przedstawia, że: Istota różnic kursowych polega na powstaniu zobowiązania wyrażonego w walucie obcej, które jest realizowane w późniejszym czasie w tej samej walucie, a w okresie między powstaniem tego zobowiązania a jego realizacją nastąpiła zmiana kursów walutowych. W konsekwencji warunkiem powstania różnic kursowych jest operacja w walucie obcej, której spłata powinna nastąpić w tej właśnie walucie. Do ustalenia różnic kursowych jest więc niezbędne prawidłowe przyjęcie właściwych kursów do wyceny walut. Art. 15a ust. 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: updop) posługuje się pojęciem: "faktycznie zastosowanego kursu waluty". Termin ten nie został jednak zdefiniowany w ustawie. Z kolei art. 15a ust. 4 updop stanowi, że jeżeli przy obliczeniu wartości różnic kursowych nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, przyjmuje się średni kurs ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień. Zdaniem Spółki, art. 15a ust. 4 updop nie będzie miał zastosowania do przedstawionego stanu faktycznego, ponieważ możliwe jest ustalenie "fatycznie zastosowanego kursu waluty". Przy stosowaniu podatkowej metody ustalania różnic kursowych faktycznie zastosowanymi kursami walut mogą być różne kursy walutowe zastosowane przez podatnika, np. bankowe indywidualne wynikające z umowy. Jeżeli operacje walutowe są dokonywane przez rachunek bankowy, Spółka uważa, iż uzasadnione jest przyjmowanie kursu ogłaszanego przez bank, jako "faktycznie zastosowanego kursu waluty" do wyceny transzy kredytu w euro, gdzie Spółka nie ma możliwości stosowania kursu negocjowanego. Spółka zwraca uwagę na fakt, że nawet jeżeli w sytuacji przedstawionej przez Spółkę nie następuje nabycie i zbycie waluty od/do banku - to kurs bankowy, tj. banku z którego usług Spółka korzysta jest kursem najbardziej zbliżonym do rzeczywistości, a w ujęciu podatkowym różnice kursowe winny mieć charakter rzeczywisty, realny, gdyż są one "mechanizmem" służącym dostosowaniu rozliczeń podatkowych do wysokości rzeczywistych przysporzeń majątkowych podatnika. Reasumując Spółka przedstawia, że jej zdaniem, "faktycznie zastosowanym kursem waluty" do wyceny wpływów powinien być kurs kupna banku, z którego usług korzysta Spółka, natomiast wypływy wyceniane powinny być po kursie historycznym, metodą pierwsze weszło, pierwsze wyszło. Mówiąc inaczej "rozchód waluty powinien być wyceniany po takim samym kursie, po jakim nastąpił jej wpływ na rachunek bankowy. W tym przypadku nie powstają różnice kursowe na rachunku walutowym, powstaną natomiast na rozrachunkach. Z przykładów przeanalizowanych przez Spółkę wynika, że różnice kursowe ustalone odrębnie na rachunku walutowym oraz na rozrachunkach, przy przyjęciu innego kursu, np. kursu sprzedaży do wyliczenia spłaty zobowiązania, dały w sumie taką sama wartość, jak różnice kursowe ustalone tylko na rozrachunkach. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się:
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy (...). Zasady prowadzenia tej ewidencji przez podatników określa ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.). Przepis art. 20 ust. 1 tej ustawy stanowi, że do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w postaci zapisu, każde zdarzenie, które nastąpiło w okresie sprawozdawczym. Jednakże przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych należy mieć na względzie, że wspomniana ustawa o rachunkowości nie jest podatkotwórcza i ustawodawca w ramach autonomii prawa podatkowego ma możliwość tworzenia swoistych rozwiązań w obrębie tej gałęzi prawa. W rozpatrywanej sprawie istotne jest to, że dla celów ewidencji i rachunkowej i podatkowej istnieje obowiązek przeliczania walut obcych na walutę polską po określonych kursach walut. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 updop, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych – co do zasady – jest dochód stanowiący nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania. Przychodami - w myśl art. 12 ust. 1 updop - są m.in. otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Na podstawie art. 12 ust. 2 updop przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Zgodnie z art. 15 ust. 1 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Z kolei różnice kursowe, które w sensie ekonomicznym najogólniej oznaczają różnice wynikające z wartości walut obcych wyrażonych w walucie polskiej w różnych momentach czasu zostały zdefiniowane dla podatników stosujących tak, jak Spółka tzw. podatkową metodę ich ustalania – w art. 15a updup (na mocy art. 9b ust. 1 updop podatnicy mogą bowiem, przy spełnieniu określonych warunków, dokonać wyboru jednej z dwóch metod ustalania różnic kursowych: albo na podstawie art. 15a, albo na podstawie przepisów o rachunkowości). Stosownie do art. 15a ust. 1 updop, różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3 ustawy. Zgodnie z art. 15a w ust. 2 updop dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość:
Na podstawie art. 15a ust. 3 ustawy podatkowej, ujemne różnice kursowe powstają natomiast, jeżeli wartość:
W świetle powyższych przepisów w każdym przypadku do ustalania podatkowych różnic kursowych obowiązuje "kurs faktycznie zastosowany". Dopiero wówczas, jeżeli nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, przyjmuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień (art. 15a ust. 4 updop). Należy również dodać, że kurs faktycznie zastosowany nie powinien bez uzasadnionej przyczyny odbiegać o +/- 5% od kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień faktycznie zastosowanego kursu waluty. W przeciwnym bowiem razie organ podatkowy może zobligować podatnika do zmiany zastosowanych kursów (art. 15a ust. 5 updop). Zatem, mając na uwadze treść przepisów powyżej przywołanych, aby rozstrzygnąć w jaki sposób, tj. przy zastosowaniu jakiego kursu Spółka winna dokonać wyceny wpływów i rozchodu waluty przy zdarzeniach gospodarczych zachodzących w jej działalności - należy zdefiniować pojęcie kursu faktycznego. Na gruncie cytowanej ustawy podatkowej zostało przyjęte, iż kurs faktycznie zastosowany to taki, po jakim dokonuje się faktycznej wyceny w celu ustalenia różnic kursowych. W sensie technicznym faktycznie zastosowany kurs waluty oznacza miarę wartości pieniądza krajowego w stosunku do waluty obcej. Faktycznie zastosowany kurs waluty nie musi być wyłącznie kursem pieniężnej wymiany, a użycie go przy takich kategoriach podatkowych jak: otrzymanie przychodu, uiszczenie zapłaty, wpływ i wypływ waluty, czy też wycena kredytu (pożyczki), świadczy, iż jest to kurs faktycznie zastosowany do wyceny określonych wartości kształtujących różnice kursowe. Z wykładni celowościowej wynika, iż przy podatkowej metodzie ustalania różnic kursowych w ramach faktycznie zastosowanego kursu walut uwzględniane mogą być, co słusznie zauważyła Spółka - różne kursy walutowe zastosowane przez podatnika, w tym np. bankowe, kantorowe i indywidualne wynikające z umowy. Jeżeli operacje walutowe są dokonywane przez rachunek bankowy – tak, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie – uzasadnione jest stosowanie kursów bankowych. Kursy bankowe są bowiem realne i mają rzeczywisty charakter, po tych kursach bank dokonałby wymiany waluty obcej, gdyby podatnik nie korzystał z własnego rachunku, spełniają więc przesłanki faktycznie zastosowanego kursu walut. Jeśli zaś chodzi o kursy bankowe, to podatnicy ustalając różnice kursowe zobowiązani są stosować:
Ponadto w określonych sytuacjach mogą też mieć zastosowanie kursy umowne - indywidualnie negocjowane z bankiem, czego nie wyklucza ustawa podatkowa. W aspekcie wątpliwości zgłoszonych przez Spółkę zasadnicze znaczenie ma jednak to, że na gruncie podatkowym we wszystkich ww. przypadkach zastosowanie mieć będą kursy walut z dnia wystąpienia określonego zdarzenia. Przepisy art. 15a ustawy podatkowej ilekroć bowiem odwołują się do kursu faktycznie zastosowanego, to w każdym przypadku wyraźnie wskazują, że ma to być kurs z dnia przeprowadzenia danej operacji (z dnia otrzymania przychodu, z dnia zapłaty kosztu, z dnia wypływu waluty, z dnia zwrotu kredytu itd.) – stąd wypływa jednoznaczny wniosek, iż kurs faktycznie zastosowany nie jest kursem historycznym, czyli kursem pozyskania waluty. Wprawdzie art. 15a ust. 8 updop wskazuje, że podatnicy wyznaczają kolejność wyceny środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej, o której mowa w ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3, według przyjętej metody stosowanej w rachunkowości, której nie mogą zmieniać w trakcie roku podatkowego, jednakże sama wycena winna nastąpić na podstawie faktycznie zastosowanego kursu w rozumieniu przepisów podatkowych, tj. kursu z dnia wystąpienia określonego zdarzenia. Do wniosku takiego prowadzi analiza literalnych zapisów art. 15a ust. 2 i ust. 3 updop. Zauważyć przy tym należy, iż w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także w piśmiennictwie ukształtowany jest pogląd, w myśl którego przepisy prawa podatkowego należy wykładać ściśle i zgodnie z ich literalnym brzmieniem, a jedynie w sytuacjach wątpliwych, gdy językowa wykładnia nie doprowadza do ustalenia jednoznacznej treści normy prawnej, należy skorzystać z innych metod wykładni w taki sposób, by wyinterpretowana norma spójna była z innymi normami skorelowanymi, jak również by jednocześnie w pełni odzwierciedlała intencje racjonalnego ustawodawcy. Stanowisko to ma swoje oparcie przede wszystkim w założeniu, że źródłem wiedzy, zarówno dla podatnika, jak i organów stosujących prawo, jest i zawsze będzie tylko językowe znaczenie norm prawnych, albowiem przekaz językowy rozumiany jako możliwy sens słów jest powszechną metodą komunikowania się ustawodawcy z podatnikiem i organami stosującymi prawo. Z wniosku wynika, że Spółka na potrzeby swojej działalności zaciągnęła kredyt w euro, który uruchamiany jest transzami za pośrednictwem posiadanego przez Spółkę rachunku walutowego w banku, który udzielił kredytu. Ciągnione przez Spółkę transze są dwojakiego rodzaju, tj.
Mając zatem na uwadze sytuację opisaną we wniosku i wyżej przedstawiony stan prawny należy w odpowiedzi na postawione pytania stwierdzić, że: Odpowiedź na pyt. 1 postawione we wniosku Spółka, przy wycenie wartości wpływu lub wypływu waluty obcej przy operacjach bankowych - jak słusznie sama to zauważa - winna przyjmować dla ustalenia różnic kursowych kurs faktycznie zastosowany, tj. kurs ogłaszany przez bak, w którym posiada rachunek walutowy. W zależności od charakteru operacji będzie to odpowiednio kurs kupna bądź kurs sprzedaży waluty obcej z dnia wpływu/wypływu waluty, tj.:
Ponadto przy wpływie na rachunek walutowy odsetek naliczonych przez bank lub kontrahentów Spółka prawidłowo stosuje średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania odsetek (art. 12 ust. 2 updop). Odpowiedź na pyt. 2 postawione we wniosku Różnice kursowe z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu Spółka winna ustalić w oparciu o kurs kupna lub odpowiednio kurs negocjowany z dnia wpływu waluty ogłaszany przez bank, z którego usług Spółka korzysta oraz w oparciu o kurs sprzedaży ogłaszany przez ten bank w dniu spłaty kredytu, a nie w oparciu o kurs historyczny. Reasumując: przez "kurs faktycznie zastosowany" należy rozumieć co do zasady kurs kupna (także negocjowany) lub sprzedaży banku, z którego usług Spółka korzysta, zaś wyceny powodującej w każdym przypadku powstanie różnic kursowych Spółka winna dokonywać odpowiednio w dacie wpływu i rozchodu waluty z rachunku. Sposób wyceny w oparciu o którąś z metod wskazanych w ustawie o rachunkowości (w przypadku Spółki jest to metoda FIFO) służyć natomiast powinien jedynie do ustalenia, jakie kursy należy porównać w celu ustalenia różnic kursowych. W świetle powyższego stanowisko Spółki uznaje się konsekwentnie:
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock. |
|
| 2011-02-28 |
