Istota interpretacji:

Jakie skutki podatkowe związane są z wydaną decyzją Komisji Europejskiej, w szczególności w zakresie zwrotu ekwiwalentu dotacji:1. Czy zwrot pomocy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?2. Kiedy należy rozpoznać przychód z tytułu zwrotu pomocy w przypadku, gdy zwrot pomocy podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a zwrot pomocy nie będzie wyłączony z przychodów podlegających opodatkowaniu lub przychód (dochód) nie będzie wolny od podatku?3. Kiedy i jakiego rodzaju koszty Wnioskodawca może rozpoznać jako koszty uzyskania przychodu, gdy zwrot pomocy będzie podlegać opodatkowaniu?

1) odnośnie obowiązku opodatkowania zwrotu ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej wskutek decyzji Komisji Europejskiej o uznaniu jej za niezgodną ze wspólnym rynkiem, dotyczącym:

a) dokapitalizowania Stoczni -jest prawidłowe,

b) udzielonych pożyczek:

• przy spłacie pożyczek -jest prawidłowe,
• przy spłacie odsetek od kwot podlegających zwrotowi -jest prawidłowe,
• przy przedłużeniu terminu płatności -jest prawidłowe,

c) udzielonych gwarancji -jest prawidłowe;

2) odnośnie określenia momentu rozpoznania przychodu wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej -jest prawidłowe;

3) odnośnie określenia kosztów uzyskania przychodów wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej -jest prawidłowe.

1) obowiązku opodatkowania zwrotu ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej wskutek decyzji Komisji Europejskiej o uznaniu jej za niezgodną ze wspólnym rynkiem, dotyczącym:

1. dokapitalizowania Stoczni,
2. udzielonych pożyczek:

• przy spłacie pożyczek,
• przy spłacie odsetek od kwot podlegających zwrotowi,
• przy przedłużeniu terminu płatności,
• udzielonych gwarancji;

c) udzielonych gwarancji;

2) określenia momentu rozpoznania przychodu wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej;

3) określenia kosztów uzyskania przychodów wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej.

W przedmiotowym wniosku zostały przedstawione następujące zdarzenia przyszłe:

Wnioskodawca udzielił Stoczni "X" oraz Stoczni "Y" pomocy publicznej w formie:

• dokapitalizowania (dotyczy obydwu stoczni),
• pożyczek (dotyczy obydwu stoczni),
• gwarancja (dotyczy Stoczni "X").
  
  

W dniu 6 listopada 2008 r. Komisja Europejska (dalej zwana: "KE") wydała Decyzję w sprawie pomocy państwa Nr X/2005 udzielonej przez Polskę Stoczni "X" oraz decyzję w sprawie pomocy państwa Nr Y/2005 udzielonej przez Polskę Stoczni "Y", w której uznała pomoc udzieloną stoczniom przez Wnioskodawcę po dniu 30 kwietnia 2004 r., za niezgodną ze wspólnym rynkiem i tym samym podlegającą zwrotowi.

Jednocześnie zgodnie z art. 9 Decyzji w sprawie Stoczni "X" oraz art. 13 Decyzji w sprawie Stoczni "Y" w terminie dwóch miesięcy od daty notyfikacji decyzji Polska została zobowiązana do przekazania "KE" dokumentów potwierdzających, że Stoczniom nakazano zwrot pomocy.

W dniu 5 stycznia Wnioskodawca wezwał obie stocznie do zapłaty zobowiązań z tytułu otrzymanej pomocy publicznej niezgodnej ze wspólnym rynkiem.

W Decyzji wydanej przez "KE" w sprawie zwrotu pomocy przez Stocznię "X" i Stocznię "Y" wskazano m.in., że:

Artykuł 2 Decyzji w sprawie Stoczni "Y" i Stoczni "X":

W odniesieniu do pożyczek uzyskanych od różnych podmiotów publicznych, (...) Polska odzyskuje pomoc w wysokości różnicy pomiędzy stopą oprocentowania faktycznie zapłaconą przez Stocznię "Y" i Stocznię "X", a stopą oprocentowania, jaką beneficjent musiałby zapłacić, gdyby uzyskał pożyczką na rynku, za okres pomiędzy udzieleniem pożyczki, a jej spłatą. Ponadto, jeśli w momencie podjęcia niniejszej decyzji jakakolwiek pożyczka pozostała niespłacona, zostaje ona spłacona bezzwłocznie.

Artykuł 3 decyzji w sprawie Stoczni "X":

W odniesieniu do udzielonych Stoczni "X" gwarancji, Polska odzyskuje pomoc, za okres pomiędzy udzieleniem gwarancji i jej wygaśnięciem, w wysokości równej różnicy pomiędzy zapłaconą przez beneficjenta opłatą za gwarancję a opłatą za gwarancję, jaką beneficjent musiałby zapłacić, gdyby uzyskał taką gwarancję na rynku. Ponadto, jeśli jakakolwiek gwarancja obowiązuje w momencie wydania niniejszej decyzji, zostaje ona bezzwłocznie zakończona.

Artykuł 4 decyzji w sprawie Stoczni "X":

Artykuł 3 stosuje się, z niezbędnymi zmianami, także w stosunku do gwarancji zaliczek udzielonych Stoczni "X" przez Polską w naruszeniu art. 88 ust. 3 Traktatu WE w okresie od 1 lipca 2007 do daty wydania niniejszej decyzji.

Artykuł 6 Decyzji w sprawie Stoczni "X" i art. 9 decyzji w sprawie Stoczni "Y":

W odniesieniu do dokapitalizowań od różnych podmiotów publicznych, (...) Polska odzyskuje pomoc w wysokości równej całej kwocie dokapitalizowania.

Artykuł 7 decyzji w sprawie Stoczni "X":

1. Polska odzyskuje od beneficjenta pomoc, jak określono w art. 2-6. Zwrot pomocy odbywa się zgodnie z wytycznymi zawartymi w motywach 334-347,
2. Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki za cały okres, począwszy od dnia udostępnienia pomocy Stoczni "X" do daty jej faktycznego odzyskania.
3. Odsetki nalicza się narastająco zgodnie z przepisami rozdziału V rozporządzenia Komisji (WE) Nr XXX/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. 49 i rozporządzenia (WE) Nr XXX/2008 zmieniającego rozporządzenie (WE) Nr XXX/2004.
   
   

Artykuł 11 Decyzji w sprawie Stoczni "Y":

1. Polska zobowiązana jest odzyskać od beneficjenta pomoc opisaną w powyższych artykułach. Zwrot pomocy odbywa się zgodnie z wytycznymi zawartymi w motywach 384- 401 niniejszej decyzji.
2. Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki za cały okres, począwszy od dnia udostępnienia pomocy Stoczni "Y" do daty jej faktycznego odzyskania.
3. Odsetki nalicza się narastająco zgodnie z przepisami rozdziału V rozporządzenia Komisji (WE) Nr XXX/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. 85 i rozporządzenia (WE) Nr XXX/2008.
   
   

(…)

1)

1. Wnioskodawca posiadał akcje Stoczni "Y" i sprzedał je w 2008 r. rozpoznając przychody i koszty podatkowe. Na powyższej transakcji Wnioskodawca poniósł stratę podatkową.
2. Wnioskodawca nabył udziały w Stoczni "X", które będą w posiadaniu Wnioskodawca do momentu zbycia udziałów lub wykreślenia z KRS.

2) Wnioskodawca udzielił obu Stoczniom pożyczek, z których część została spłacona w formie gotówkowej, tj. bezpośrednio na rachunek bankowy lub w formie wzajemnego potrącenia wierzytelności. W przypadku niektórych pożyczek nastąpiło przesunięcie terminu płatności.

3) Gwarancja udzielona Stoczni "X" została zakończona w 2008 roku.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Jakie skutki podatkowe związane są z wydaną decyzją Komisji Europejskiej, w szczególności w zakresie zwrotu ekwiwalentu dotacji:

1. Czy zwrot pomocy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych...
2. Kiedy należy rozpoznać przychód z tytułu zwrotu pomocy w przypadku, gdy zwrot pomocy podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a zwrot pomocy nie będzie wyłączony z przychodów podlegających opodatkowaniu lub przychód (dochód) nie będzie wolny od podatku...
3. Kiedy i jakiego rodzaju koszty Wnioskodawca może rozpoznać jako koszty uzyskania przychodu, gdy zwrot pomocy będzie podlegać opodatkowaniu...
   
   

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1)

1. Zwrot ekwiwalentu pomocy dotyczącego dokapitalizowania Stoczni:

a) Stocznia "X":

Otrzymanie przez Wnioskodawcę zwrotu ekwiwalentu pomocy (dotyczącego dokapitalizowania Stoczni "X") jest zwrotem wydatków na objęcie udziałów w Stoczni "X".

Wnioskodawca dokapitalizowując Stocznię "X" poniósł wydatki na objęcie udziałów. Wnioskodawca wnosząc wkład pieniężny nie był obowiązany do rozpoznania przychodu z tytułu objęcia udziałów, a w związku z tym kosztu jego uzyskania.

Zwrot ekwiwalentu pomocy nie będzie zatem przychodem podatkowym (art. 12 ust. 4 ustawy) - jako zwrot wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów (art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy).

Reasumując zwrot ww. ekwiwalentu pomocy nie będzie skutkował rozpoznaniem przychodów jak i kosztów podatkowych.a) Stocznia "X":

b) Stocznia "Y":

Otrzymanie przez Wnioskodawcę zwrotu ekwiwalentu pomocy - w zakresie uprzedniego dokapitalizowania - stanowić będzie zwrot wydatków na objęcie akcji Stoczni "Y".

Jednak w momencie zbycia akcji Stoczni "Y", wydatki związane z objęciem (nabyciem) akcji Stoczni zostały rozpoznane jako koszty uzyskania przychodu.

W związku z tym zwrot tych wydatków będzie skutkował powstaniem przychodów podlegających opodatkowaniu w momencie faktycznej spłaty.

2. Pożyczki

a) Spłata pożyczek:

W przypadku pożyczek, których Stocznia "X" i Stocznia "Y" nie spłaciły w dacie podjęcia decyzji przez "KE", istnieje obowiązek ich spłaty.

Spłata pożyczek nie będzie przychodem podlegającym opodatkowaniu, ponieważ - stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r.- do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów).

b) Spłata odsetek od kwot podlegających zwrotowi:

W przypadku spłaty odsetek od kwot podlegających zwrotowi za okres od dnia udostępnienia pomocy do daty jej faktycznego odzyskania, jak również zwrotu ekwiwalentu pomocy w zakresie różnicy pomiędzy stopą oprocentowania faktycznie zapłaconą przez Stocznie, a stopą oprocentowania, jaką beneficjenci musieliby zapłacić, gdyby uzyskali pożyczki na rynku - należy rozpoznać przychód podlegający opodatkowaniu w dacie faktycznego otrzymania.

Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy, do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek (kredytów). Oznacza to, że otrzymane odsetki są przychodem podlegającym opodatkowaniu na tzw. zasadzie kasowej.

Tożsame skutki podatkowe wystąpią w przypadku zwrotu ekwiwalentu pomocy dotyczącego przedłużenia terminu płatności pożyczek.

3. Zwrot ekwiwalentu pomocy dotyczącego udzielonych gwarancji:

W przypadku zwrotu ekwiwalentu pomocy dotyczącego udzielonych gwarancji - Wnioskodawca rozpozna przychód podatkowy w dacie faktycznego otrzymania (art. 12 ust. 4 pkt 2).

Ad. 2)

W każdym z przypadków, w którym zwrot ekwiwalentu pomocy powodować będzie obowiązek rozpoznania przychodu, przychód podatkowy powstanie w dacie faktycznego otrzymania.

Ad. 3)

Zwrot ekwiwalentu pomocy stanowiącego różnicę w stopach oprocentowania będzie stanowić przychód (dochód) do opodatkowania. Z tym przychodem nie można powiązać bezpośrednio kosztów, poza kosztami ogólnymi (pośrednio związanymi z uzyskanymi przychodami).

Podobnie będzie w przypadku otrzymanych odsetek.

Po ewentualnym otrzymaniu od Stoczni "X" zwrotu ekwiwalentu pomocy, Wnioskodawca będzie nadal udziałowcem Stoczni "X". W przypadku zadysponowania (np. sprzedaży) tymi udziałami Wnioskodawca będzie miał prawo do rozpoznania kosztów podatkowych, o ile nie zostały one już rozpoznane (na skutek odmiennego stanowiska Izby Skarbowej od prezentowanego przez Wnioskodawcę w niniejszym wniosku - dot. pkt 1a).

Zatem, w przypadku zwrotu ekwiwalentu pomocy z tytułu dokapitalizowania, gwarancji, różnicy stóp procentowych, odsetek a także przedłużenia terminu płatności pożyczek - Wnioskodawca nie może rozpoznać kosztów bezpośrednich związanych z ww. przychodami, może jedynie rozpoznać koszty ogólne.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionych zdarzeń przyszłych uznaje się w zakresie skutków podatkowych związanych z decyzją Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej:

1) odnośnie obowiązku opodatkowania zwrotu ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej wskutek decyzji Komisji Europejskiej o uznaniu jej za niezgodną ze wspólnym rynkiem, dotyczącym:

a) dokapitalizowania Stoczni - za prawidłowe,b) udzielonych pożyczek:

• przy spłacie pożyczek - za prawidłowe,
• przy spłacie odsetek od kwot podlegających zwrotowi - za prawidłowe,
• przy przedłużeniu terminu płatności - za prawidłowe,
• udzielonych gwarancji - za prawidłowe;

c) odnośnie określenia kosztów uzyskania przychodów wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej - za prawidłowe.

2) odnośnie określenia momentu rozpoznania przychodu wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej - za prawidłowe;

3) odnośnie określenia kosztów uzyskania przychodów wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej - za prawidłowe.

Pomoc państwowa może być kierowana do określonych sektorów, regionów czy podmiotów gospodarczych, jak również związana jest z realizacją określonych celów gospodarczych. Celem takim może być np.: rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, zmniejszanie różnic gospodarczych między regionami kraju, równoważenie rynku w niektórych sektorach gospodarki oraz restrukturyzacja takich sektorów, a także skierowana do przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej.

Powyższe zadania realizowane być mogą przez wyspecjalizowane agencje w ramach funkcji agendy rządowej.

Taką organizacją jest Wnioskodawca, który jako spółka prawa handlowego Skarbu Państwa wykonuje z jednej strony zadania zlecane przez Państwo, z drugiej zaś prowadzi czysto komercyjną działalność jako spółka.

Podstawowe zasady dopuszczalności pomocy publicznej zostały zawarte w przepisach art. 87-89 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE).

Na gruncie prawa polskiego aktem regulującym zasady udzielania pomocy publicznej jest w szczególności ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o zasadach udzielania pomocy publicznej

Pomoc publiczna, co do zasady, nie może zostać udzielona, zanim nie zostanie uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem. Celowi temu służy obowiązek notyfikacji środków pomocowych. Notyfikacja to zawiadomienie Komisji Europejskiej przez dane Państwo Członkowskie o charakterze i wysokości planowanej pomocy, zawierające konieczne w danej sytuacji wyjaśnienia i informacje. Na podstawie złożonych dokumentów notyfikacyjnych Komisja może uznać dane działanie za pomoc publiczną bądź też uznać, że dany środek nie stanowi pomocy. W razie uznania danego środka za pomoc publiczną, Komisja decyduje, czy jest to pomoc zgodna z prawem wspólnotowym- wówczas zezwala na jej udzielenie (czasem pod pewnymi warunkami), czy też dany środek stanowi pomoc zakazaną - wówczas Komisja zabrania udzielenia pomocy, a pomoc już udzieloną nakazuje zwrócić.

Tak też stało się w opisanej we wniosku sprawie i w dniu 6 listopada 2008 r. Komisja Europejska wydała Decyzję w sprawie pomocy państwa Nr X/2005 udzielonej przez Polskę Stoczni "X" oraz decyzję w sprawie pomocy państwa Nr Y/2005 udzielonej przez Polskę Stoczni "Y", w której uznała pomoc udzieloną Stoczniom przez Wnioskodawcę po dniu 30 kwietnia 2004 r., za niezgodną ze wspólnym rynkiem i tym samym podlegającą zwrotowi.

Zgodnie z art. 9 Decyzji w sprawie Stoczni "X" oraz art. 13 Decyzji w sprawie Stoczni "Y" w terminie dwóch miesięcy od daty notyfikacji decyzji, Polska została zobowiązana do przekazania Komisji Europejskiej dokumentów potwierdzających, że stoczniom nakazano zwrot pomocy.

W dniu 5 stycznia 2008 r. Wnioskodawca wezwał obie stocznie do zapłaty zobowiązań z tytułu otrzymanej pomocy publicznej niezgodnej ze wspólnym rynkiem.

Ad. 1)

1. Odzyskanie ekwiwalentu pomocy dotyczącego dokapitalizowania Stoczni:
   
   

Na mocy art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce kapitałowej albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część; przepisy art. 14 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 8 nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów albo akcji w spółce oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych wkładów, udziałów, akcji oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 7e.

Użyte przez ustawodawcę określenie "wydatków na objęcie" oznacza wydatki bezpośrednio warunkujące objęcie udziałów (akcji), tj. takie, bez których poniesienia skuteczne objęcie udziałów (akcji) nie byłoby możliwe.

Do wydatków na objęcie zaliczyć zatem należy zapłaconą cenę akcji oraz inne koszty bezpośrednio związane z objęciem udziałów (akcji), np. związane z obsługą rachunku przez biuro maklerskie (prowizje zapłacone przy kupnie i sprzedaży papierów wartościowych, koszty związane z prowadzeniem lub założeniem rachunku, transferu, zdeponowania papierów itp.).

Takie wydatki zalicza się do kosztów uzyskania przychodów, ale dopiero z chwilą sprzedaży akcji i pod warunkiem, że spełniają ogólne przesłanki zaliczenia ich do kosztów podatkowych wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zasadą jest, że w razie nabycia lub objęcia akcji, udziałów lub innych papierów wartościowych, wymienionych w art. 16 ust. 1 pkt 8, wydatków tych nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów, a uwzględnia się je dopiero przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych instrumentów.

Ustalenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu zbycia udziałów musi więc nastąpić na podstawie generalnej zasady wyrażonej w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jak wyraźnie wskazuje ustawodawca kosztem uzyskania przychodów są bowiem koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów.

Jednakże zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

1. Odzyskanie ekwiwalentu pomocy dotyczącego dokapitalizowania Stocznia "X":
   
   

Zgodnie z opisanym we wniosku zdarzeniem przyszłym Wnioskodawca nabył udziały w Stoczni "X", które będą w posiadaniu Wnioskodawcy do momentu zbycia udziałów lub wykreślenia z KRS.

Na mocy art. 6 decyzji Komisji Europejskiej z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie pomocy państwa Nr X/2005 w odniesieniu do dokapitalizowania Polska odzyskuje pomoc w wysokości równej całej kwocie dokapitalizowania. Zgodnie z art. 7 ust. 2 Decyzji do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki za cały okres, począwszy od dnia udostępnienia pomocy do daty jej faktycznego odzyskania.

Podkreślenia wymaga fakt, iż w świetle cytowanego powyżej przepisu art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wydatki na zakup udziałów nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, natomiast zgodnie z art. 12 ust. 4 lit. 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zalicza się do przychodów zwróconych innych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Tym samym otrzymane pieniądze jako zwrot ekwiwalentu pomocy z tytułu wykupionych wcześniej udziałów Stoczni "X", nie zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie będzie skutkować zwiększeniem przychodów w momencie faktycznego otrzymania środków pieniężnych.

b) Odzyskanie ekwiwalentu pomocy dotyczącego dokapitalizowania Stoczni "Y":

Zgodnie z opisanym we wniosku zdarzeniem przyszłym Wnioskodawca posiadał akcje Stoczni "Y" i sprzedał je w 2008 r. rozpoznając przychody i koszty podatkowe. Na powyższej transakcji Wnioskodawca poniósł stratę podatkową.

Na mocy art. 9 decyzji Komisji Europejskiej z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie pomocy państwa Nr Y/2005 w odniesieniu do dokapitalizowania Polska odzyskuje pomoc w wysokości równej całej kwocie dokapitalizowania. Zgodnie z art. 11 ust. 2 Decyzji do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki za cały okres, począwszy od dnia udostępnienia pomocy do daty jej faktycznego odzyskania.

Zatem w przedmiotowej sprawie Wnioskodawca prawidłowo w momencie zbycia akcji Stoczni "Y", w myśl dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wydatki na ich objęcie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów i uwzględnił je przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych instrumentów, rozpoznając zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stratę podatkową.

Otrzymany zwrot ekwiwalentu pomocy w wartościach uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, powinien skutkować zwiększeniem przychodów w momencie faktycznego otrzymania środków pieniężnych.

Reasumując, zwrot przedmiotowego ekwiwalentu pomocy będzie skutkował rozpoznaniem przychodów w momencie ich otrzymania.

W oparciu o powyższe przepisy prawa należy stwierdzić, iż stanowisko Wnioskodawcy w zakresie opodatkowania zwrotu ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej wskutek decyzji Komisji Europejskiej o uznaniu jej za niezgodną ze wspólnym rynkiem, dotyczącym dokapitalizowania Stoczni:

• w formie udziałów - jest prawidłowe,
• w formie akcji - jest prawidłowe.

2. Pożyczki:

a) Spłata pożyczek

Na mocy art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów).

Należy zaznaczyć, iż przychodu nie stanowią otrzymane pożyczki lub kredyty. W wyniku bowiem zaciągnięcia pożyczki oraz wpływu gotówki na rachunek bankowy, Podatnik wykazuje aktywa o wartości środków na rachunku, ale jednocześnie w pasywach zobowiązanie do zwrotu pożyczki. W momencie zwrotu pożyczki Podatnik zmniejszy swoje aktywa oraz pasywa o wartości pożyczki, a zatem struktura aktywów wróci do wartości sprzed zaciągnięcia pożyczki. W konsekwencji konstrukcja podatków dochodowych przewiduje, iż otrzymane pod tytułem zwrotnym środki nie zwiększają w sposób trwały aktywów jednostki, a zatem nie stanowią przychodu podatkowego.

Zgodnie z opisanym we wniosku zdarzeniem przyszłym Wnioskodawca udzielił obu stoczniom pożyczek, z których część została spłacona w formie gotówkowej, tj. bezpośrednio na rachunek bankowy lub w formie wzajemnego potrącenia wierzytelności. W przypadku niektórych pożyczek nastąpiło przesunięcie terminu płatności.

Na podstawie art. 2 decyzji Komisji Europejskiej z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie Stoczni "Y" i Stoczni "X" w odniesieniu do pożyczek uzyskanych od różnych podmiotów publicznych, Polska odzyskuje pomoc w wysokości różnicy pomiędzy stopą oprocentowania faktycznie zapłaconą przez Stocznię "Y" i Stocznię "X", a stopą oprocentowania, jaką beneficjent musiałby zapłacić, gdyby uzyskał pożyczką na rynku, za okres pomiędzy udzieleniem pożyczki, a jej spłatą. Ponadto, jeśli w momencie podjęcia niniejszej decyzji jakakolwiek pożyczka pozostała niespłacona, zostaje ona spłacona bezzwłocznie.

W oparciu o art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy stwierdzić, że Wnioskodawca prawidłowo wskazał na brak obowiązku podatkowego w sytuacji spłaty przedmiotowych pożyczek udzielonych Stoczniom.

b) Spłata odsetek od pożyczek

W oparciu o decyzje Komisji Europejskiej należy wskazać, iż w przypadku spłaty odsetek od kwot podlegających zwrotowi za okres od dnia udostępnienia pomocy do daty jej faktycznego odzyskania, jak również zwrotu ekwiwalentu pomocy w zakresie różnicy pomiędzy stopą oprocentowania faktycznie zapłaconą przez Stocznie, a stopą oprocentowania, jaką beneficjenci musieliby zapłacić, gdyby uzyskali pożyczki na rynku - należy rozpoznać przychód podlegający opodatkowaniu w dacie faktycznego otrzymania.

Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy, do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek (kredytów).

Tym samym, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 12 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy, otrzymane odsetki od pożyczek będą przychodem podlegającym opodatkowaniu w momencie ich otrzymania.

Wnioskodawca powinien postąpić analogicznie w przypadku przedłużenia płatności pożyczek i ich spłaty przez Stocznie w późniejszym terminie.

Podsumowując, spłata pożyczek udzielonych Stoczniom nie będzie rodziła obowiązku podatkowego, natomiast opodatkowany będzie przychód z tytułu otrzymanych odsetek od pożyczek.

W oparciu o powyższe przepisy prawa należy stwierdzić, iż stanowisko Wnioskodawcy w zakresie opodatkowania zwrotu ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej wskutek decyzji Komisji Europejskiej o uznaniu jej za niezgodną ze wspólnym rynkiem, dotyczącym udzielonych pożyczek:

• przy spłacie pożyczek - jest prawidłowe,
• przy spłacie odsetek od kwot podlegających zwrotowi - jest prawidłowe,
• przy przedłużeniu terminu płatności - jest prawidłowe.

3. Zwrot ekwiwalentu pomocy dotyczącego udzielonych gwarancji:

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, jest w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych, spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Należy zauważyć, iż Skarb Państwa może udzielać poręczeń i gwarancji: spłaty kredytów, wykonania zobowiązań wynikających z obligacji, wykonania zobowiązań wynikających z transakcji zabezpieczających przez ryzykiem zmiany stopy procentowej lub ryzykiem walutowym, związanych z poręczonym lub gwarantowanym przez Skarb Państwa kredytem lub emisją obligacji. Ponadto, Skarb Państwa może udzielać poręczeń wypłaty odszkodowania za zniszczone, uszkodzone lub skradzione eksponaty wystawowe.

Poręczenia i gwarancje udzielane są w ramach łącznego limitu określanego corocznie w ustawie budżetowej.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie precyzuje jednak, co należy rozumieć przez "nieodpłatne świadczenie", ograniczając się jedynie do wskazania, w art. 12 ust. 6 i 6a, sposobu i kryteriów ustalania wartości nieodpłatnych i częściowo odpłatnych świadczeń. Z tego właśnie względu pojęcie "świadczenia" należy rozpatrywać z punktu widzenia zobowiązaniowego, tj. na tle art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu (art. 353 § 2).

Zatem w świetle art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, aby można było określone świadczenie zaliczyć do kategorii świadczeń nieodpłatnych stanowiących źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu, musi dojść do stosunku prawnego, w wyniku którego jeden podmiot dokonuje określonego świadczenia, drugi natomiast to świadczenie otrzymuje nieodpłatnie, zwiększając w ten sposób swoje przychody podatkowe.

Dla celów podatkowych za nieodpłatne świadczenia należy przyjmować te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy. Warunkiem uznania nieodpłatnego świadczenia za przychód - co wynika z literalnego brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - jest jego otrzymanie przez podatnika. Nie wystarczy samo zawarcie umowy o nieodpłatne świadczenie, lecz konieczne jest jej wykonanie.

Ponadto zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 4 powołanej ustawy wartość nieodpłatnych świadczeń ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Tak więc powstanie przychodu ze świadczeń nieodpłatnych należy rozważyć zawsze wtedy, gdy podatnik podatku dochodowego od osób prawnych otrzymuje bez obowiązku świadczenia wzajemnego rzeczy lub prawa, bądź inne świadczenia, lub też możliwość korzystania z rzeczy lub praw (w szczególności ze środków pieniężnych).

Na podstawie art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c i 3d, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Gwarant jest zatem zobowiązany do wykonania umów dopiero wtedy, gdy dłużnik konkretnej z nich nie wykona.

Zgodnie z opisanym we wniosku zdarzeniem przyszłym gwarancja udzielona Stoczni "X" została zakończona w 2008 roku.

Na mocy art. 3 decyzji Komisji Europejskiej z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie pomocy państwa Nr X/2005 w sprawie Stoczni "X" w odniesieniu do udzielonych Stoczni "X" gwarancji, Polska odzyskuje pomoc, za okres pomiędzy udzieleniem gwarancji i jej wygaśnięciem, w wysokości równej różnicy pomiędzy zapłaconą przez beneficjenta opłatą za gwarancję a opłatą za gwarancję, jaką beneficjent musiałby zapłacić, gdyby uzyskał taką gwarancję na rynku. Ponadto, jeśli jakakolwiek gwarancja obowiązuje w momencie wydania niniejszej decyzji, zostaje ona bezzwłocznie zakończona.

W oparciu powyższe należy stwierdzić, że Wnioskodawca w związku z udzieloną gwarancją otrzyma środki pieniężne za okres pomiędzy udzieleniem gwarancji i jej wygaśnięciem, w wysokości równej różnicy pomiędzy zapłaconą przez beneficjenta opłatą za gwarancję a opłatą za gwarancję, jaką beneficjent musiałby zapłacić, gdyby uzyskał taką gwarancję na rynku.

W oparciu o art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy stwierdzić, że Wnioskodawca prawidłowo wskazał na obowiązek podatkowy w sytuacji zwrotu ekwiwalentu pomocy dotyczącego udzielonych gwarancji w momencie otrzymania pieniędzy.

W oparciu o powyższe należy stwierdzić, iż stanowisko Wnioskodawcy w zakresie opodatkowania zwrotu ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej wskutek decyzji Komisji Europejskiej o uznaniu jej za niezgodną ze wspólnym rynkiem, dotyczącym udzielonych gwarancji jest prawidłowe.- przy spłacie pożyczek - jest prawidłowe,- przy spłacie odsetek od kwot podlegających zwrotowi - jest prawidłowe,- przy przedłużeniu terminu płatności - jest prawidłowe.

Ad. 2)

• przy spłacie pożyczek - jest prawidłowe,
• przy spłacie odsetek od kwot podlegających zwrotowi - jest prawidłowe,
• przy przedłużeniu terminu płatności - jest prawidłowe.
  
  

Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Należy wskazać, iż zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

W myśl art. 12 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3e, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1. wystawienia faktury albo
2. uregulowania należności.
   
   

Na podstawie art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c i 3d, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

W oparciu o powyższe przepisy prawa należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie w każdym z przypadków, w którym zwrot ekwiwalentu pomocy powodować będzie obowiązek rozpoznania przychodu, przychód podatkowy powstanie w dacie faktycznego otrzymania pieniędzy.

Z uwagi na powyższe stanowisko Wnioskodawcy w zakresie skutków podatkowych związanych z decyzją Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej odnośnie określenia momentu rozpoznania przychodu wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej należało uznać za prawidłowe.

Ad. 3)

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami.

Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Zatem do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały one prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

• został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

• jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

• pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

• poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

• został właściwie udokumentowany,

• nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
  
  

Należy ponadto wskazać, iż wykazanie związku poniesionych kosztów z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz okoliczności, że ich poniesienie ma wpływ na wysokość osiąganych przychodów, obciąża Podatnika.

Przepisy ustawy podatkowej dokonują jednocześnie podziału kosztów na koszty bezpośrednio związane z przychodami i koszty "pośrednie" (koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami).

Jako koszty pośrednie przyjmowane są przede wszystkim koszty funkcjonowania podatnika, a których ponoszenie jest związane z prowadzeniem działalności.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

W myśl 15 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

W oparciu o opisane we wniosku zdarzenia przyszłe należy wskazać, iż w przypadku zwrotu ekwiwalentu pomocy z tytułu dokapitalizowania, gwarancji, różnicy stóp procentowych, odsetek a także przedłużenia terminu płatności pożyczek Wnioskodawca nie rozpozna kosztów bezpośrednich związanych z przychodami, natomiast w dacie otrzymania przedmiotowych zwrotów rozpozna koszty inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami.

Z uwagi na powyższe stanowisko Wnioskodawcy w zakresie skutków podatkowych związanych z decyzją Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej odnośnie określenia kosztów uzyskania przychodów wskutek wydanej decyzji Komisji Europejskiej o zwrocie ekwiwalentu dotacji udzielonej Stoczniom w ramach pomocy publicznej należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych przedstawionych przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.