Pytanie:

Podatnik zwraca się z zapytaniem, czy w 2001 r. należało ująć w podstawie opodatkowania pełną kwotę przychodów (90.000 zł) i kosztów z tytułu sprzedaży akcji.

Jak wyjaśnił Podatnik przeniesienie własności akcji będących przedmiotem umowy nastąpiło, zgodnie z zapisami Umowy o udzielenie opcji sprzedaży akcji - z chwilą zapłaty kwoty 45.000 zł w roku 2001. W związku z powyższym akcje te w roku 2001 zostały wyksięgowane z ksiąg Podatnika.

Podatnik zwraca się z zapytaniem, czy w 2001r. należało ująć w podstawie opodatkowania pełną kwotę przychodów (90.000 zł) i kosztów z tytułu sprzedaży akcji.

Zdaniem Podatnika Spółka powinna w roku 2001 uwzględnić w podstawie opodatkowania pełną kwotę kosztów nabycia akcji, a w przychodach tylko kwotę 45.000 zł.

Na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku stwierdza, co następuje:

Ustawa z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r., nr 54, poz. 654 z późn. zm.) wiąże obowiązek podatkowy z osiągnięciem dochodu - bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty (art. 7 ust. 1 ustawy).

Kwestie przychodów ustawodawca uregulował w art. 12, 13 i 14 ustawy podatkowej. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992r. przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne w tym również różnice kursowe, oraz inne przychody wymienione w dalszej części tego przepisu.

Przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992r. ma charakter normy ogólnej, gdyż odnośnie przychodów uzyskiwanych przez osoby prawne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, stosownie do art. 12 ust. 3 tej ustawy - za przychody uzyskiwane z tej działalności uważa się także należne przychody choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Z kolei w myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992r. przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych - z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny odbiega od wartości tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.

Do ustalania kosztów zbycia akcji ma zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepis ten w 2001r. stanowił, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce oraz innych papierów wartościowych, (...); wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych (...).

Tut. Organ podatkowy odnosząc się do momentu, w którym realizuje się przychód z tytułu sprzedaży akcji zauważa, iż do przychodów roku podatkowego zalicza się tylko takie przychody, które są należne Podatnikowi, czyli są niewątpliwe i bezwarunkowe. Nie są to zatem przychody jakiekolwiek, lecz tylko te w stosunku do których Podatnikowi przysługuje uprawnienie do ich otrzymania.

W ocenie tut. Organu podatkowego w przedstawionym stanie faktycznym uznać należy, iż u Podatnika w dniu 31.08.2001r. powstał przychód z odpłatnego zbycia akcji na kwotę 45.000 zł. Kwota ta winna zostać opodatkowana jako należna, niezależnie od momentu otrzymania faktycznej zapłaty. W związku z nie spełnieniem warunków druga rata w kwocie 45.000 zł nie stała się wymagalna i nie została zapłacona. Tut. Organ podatkowy podziela stanowisko Podatnika, iż kwota drugiej raty nie powinna powiększać przychodu podatkowego 2001r., ponieważ na dzień skorzystania z opcji sprzedaży nie można było określić, czy warunek zostanie spełniony.

Odnosząc się do momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub objęcie akcji tut. Organ podatkowy zauważa, iż art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 15.02.1992r. określa moment realizacji dochodu z tytułu zbycia papierów wartościowych. W doktrynie prawa cywilnego pod pojęciem zbycie rozumie się przeniesienie własności przedmiotu zbycia. Art. 155 kodeksu cywilnego precyzuje, że przeniesienie własności, a więc zbycie może zostać dokonane w formie umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy.

Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez Podatnika w piśmie z dnia 01.02.2006r. przeniesie własności akcji będących przedmiotem sprzedaży nastąpiło zgodnie z zapisami umowy o udzielenie opcji sprzedaży w roku 2001 z chwilą zapłaty kwoty 45.000 zł, w związku z czym akcje będące przedmiotem sprzedaży w roku 2001 zostały wyksięgowane z ksiąg Podatnika. W ocenie tut. Organu podatkowego przyjąć należy, iż skoro umowa przeniosła własność wszystkich akcji, będących przedmiotem umowy opcji sprzedaży akcji w 2001r., to Podatnik mógł w podstawie opodatkowania za 2001r. uwzględnić pełną kwotę kosztów nabycia ww. akcji.

Reasumując w ocenie tut. Organu podatkowego stanowisko Podatnika, iż w związku z zawartą umową Spółka powinna była w roku 2001 uwzględnić w podstawie opodatkowania pełną kwotę kosztów nabycia akcji, a w przychodach tylko kwotę 45.000 zł jest prawidłowe. Jednocześnie tut. Organ podatkowy zaznacza, iż organom podatkowym przysługuje prawo do badania, w trybie ww. art. 14 ustawy z dnia 15.02.1992r., czy cena, po której nastąpiła sprzedaż akcji odpowiada cenie rynkowej.