Pytanie:

Spółka wnosi o o wyjaśnienie, jak ustalić kwotę wydatków poniesionych przez Spółkę na nabycie udziałów w Spółce YYY, które stanowić będą koszt uzyskania przychodu w momencie ich sprzedaży, bądź też będą pomniejszały przychód w przypadku ewentualnej likwidacji Spółki YYY?

Po zaspokojeniu wszystkich wierzycieli oraz konwersji wierzytelności Spółki na kapitał, majątek pozostały w XXX obejmujący udziały w YYY (oraz ewentualnie niewielką kwotę środków finansowych), zostanie przekazany Spółce (jako jedynemu udziałowcowi) w naturze (bez spieniężenia).W związku z objęciem przez Podatnika udziałów w YYY (co nastąpi w wyniku dokonanej restrukturyzacji), w przyszłości Spółka rozważa dokonanie likwidacji tego podmiotu.

W powyższym stanie faktycznym Spółka wnosi o udzielenie interpretacji o zakresie stosowania przepisu art. 16 ust. 1 pkt 8 oraz art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) - dalej u.p.d.o.p., a mianowicie o wyjaśnienie, jak ustalić kwotę wydatków poniesionych przez Spółkę na nabycie udziałów w YYY, które stanowić będą koszt uzyskania przychodu w momencie ich sprzedaży, bądź też będą pomniejszały przychód w przypadku ewentualnej likwidacji YYY?

Zdaniem Podatnika, wydatki poniesione przez niego na nabycie udziałów w YYY, które stanowić będą koszt podatkowy w momencie ich sprzedaży, bądź też będą pomniejszały przychód w przypadku ewentualnej likwidacji YYY, obejmować powinny zapłaconą cenę nabycia udziałów w XXX, powiększoną o wartość wierzytelności Spółki konwertowanej na kapitał XXX.Spółka zamierzając w przyszłości zbyć udziały w YYY, będzie musiała określić wysokość wydatków poniesionych na ich nabycie. Dokonując natomiast likwidacji tego podmiotu Spółka powinna określić koszt nabycia bądź objęcia udziałów w XXX, która to kwota nie będzie zaliczana do przychodów podlegających opodatkowaniu.

Jak stwierdza Podatnik, pojęcia "wydatki na nabycie udziałów", ani też "koszt nabycia udziałów" nie zostały zdefiniowane w przepisach art. 16 ust. 1 pkt 8 oraz art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. Zgodnie z praktyką stosowaną w obrocie gospodarczym za wydatki poniesione na nabycie udziałów uważa się wszelkie koszty, których poniesienie było niezbędne do nabycia udziałów. Na potwierdzenie tego stanowiska Spółka wskazuje pisma Ministerstwa Finansów oraz urzędów skarbowych.

Podatnik uważa, że skoro zostanie udziałowcem YYY w konsekwencji likwidacji XXX, zatem elementem kosztu nabycia majątku likwidowanej spółki (w tym udziałów YYY) będą wydatki poczynione przez Spółkę na nabycie udziałów w XXX.

Dodatkowo, przed planowaną likwidacją XXX, Spółka dokona konwersji własnej wierzytelności na kapitał XXX. Tym samym cena nabycia udziałów w XXX wzrośnie o wartość skonwertowanej należności. W konsekwencji faktyczna wysokość obciążeń Spółki z tytułu nabycia udziałów w YYY obejmować będzie również wartość w/w wierzytelności konwertowanej na kapitał XXX.

Takie podejście zdaniem Spółki jest uzasadnione i logiczne, ponieważ po dokonanej likwidacji oraz konwersji wierzytelności na kapitał jedynym majątkiem pozostałym w XXX będą udziały w YYY (oraz ewentualnie niewielka kwota środków finansowych). Koszt nabycia udziałów YYY powinien zatem odpowiadać wydatkom, które Spółka poniosła nabywając udziały XXX oraz podwyższając kapitał w tym podmiocie (w tym w drodze konwersji wierzytelności na kapitał).

Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie po zapoznaniu się z treścią złożonego wniosku stwierdza co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym Podatnik uzyska udziały w YYY w wyniku likwidacji XXX, której jest jedynym udziałowcem. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 3 u.p.d.o.p. dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej. Jednocześnie, jak stanowi art. 12 ust. 4 pkt. 3 u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza się m. in. wartości majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej - w części stanowiącej koszt nabycia tego majątku. W ten sposób określony przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostanie opodatkowany na zasadach określonych w art. 22 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p., w wysokości 19% uzyskanego przychodu. Oczywiście gdy wartość majątku wydanego udziałowcowi (Podatnikowi) w związku z likwidacją spółki jest równa lub niższa od wartości po jakiej Podatnik nabył majątek - nie uzyska on dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Wydatki poniesione na nabycie udziałów w YYY będą mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów dopiero w momencie zbycia tych udziałów. Na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16. Jak stanowi art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji). Przepis ten wyłącza możliwość zaliczenia wydatków poniesionych na nabycie udziałów w koszty uzyskania przychodu. Możliwość taka istnieje dopiero w momencie faktycznego ich zbycia przez Spółkę. Należy zgodzić się ze Spółką, że użycie przez ustawodawcę określenia "wydatki na objęcie lub nabycie" oznacza, iż do kosztów uzyskania przychodów (z chwilą sprzedaży udziałów) zalicza się wszelkie koszty bezpośrednio warunkujące objęcie lub nabycie tych udziałów, bez których poniesienia skuteczne objęcie lub nabycie udziałów nie byłoby możliwe. Takimi wydatkami są w szczególności cena za udziały i wpłaty na kapitał zakładowy spółki.

W omawianej sytuacji wydatkami na nabycie udziałów w YYY będą wydatki poniesione na nabycie udziałów w likwidowanej spółce XXX (tj. wydatki związane z zakupem tych udziałów i kwota wierzytelności konwertowanej na kapitał tej spółki), w takim stosunku, w jakim wartość tych wydatków pozostaje do wartości udziałów w YYY otrzymanych w wyniku likwidacji spółki XXX. W skład majątku wydanego udziałowcowi (Podatnikowi) w związku z likwidacją XXX wchodzić ma bowiem oprócz udziałów w YYY, również pewna kwota środków pieniężnych. Należy również pamiętać, że warunkiem uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów jest istnienie pomiędzy nim a osiągnięciem przychodu związku przyczynowo - skutkowego, czyli wykazanie, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu.

Natomiast w sytuacji, gdy udziały w YYY nie zostaną zbyte, a spółka ta zostanie zlikwidowana, wydatki poniesione na nabycie udziałów w YYY nie będą mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Jak stanowi bowiem wyżej przytoczony art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p wydatki takie są kosztem uzyskania przychodu jedynie przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych udziałów. Wydatki na nabycie udziałów w likwidowanej spółce nie będą jednak zaliczane, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt. 3 u.p.d.o.p., do przychodów podlegających opodatkowaniu otrzymanych w związku z likwidacją osoby prawnej.

W związku z powyższym Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie postanowił jak w sentencji.