Pytanie:

Czy w przypadku umorzenia pozyczki z ZFŚS z powodu śmierci pożyczkobiorcy, wartość tego świadczenia stanowi przychód osób, które nabyły prawa majątkowe po zmarłym pożyczkobiorcy ?

Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w Kielcach działając na podstawie art. 14a § 1 oraz § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu Państwa wniosku z dnia 29.12.2005 r. w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych stwierdza, iż przedstawione we wniosku stanowisko jest prawidłowe.

Z treści pisma podatnika wynika, że pożyczki z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych udzielane są zgodnie z Regulaminem Działalności Socjalnej pracownikom oraz byłym pracownikom ? emerytom i rencistom. Zawierana z pożyczkobiorcą umowa na udzielenie pożyczki stanowi zobowiązanie cywilnoprawne. W razie śmierci pożyczkobiorcy regulamin dopuszcza umorzenie w całości niespłaconej części pożyczki. Zdaniem jednostki, w przypadku takiego umorzenia, wartość umorzonego świadczenia nie jest dziedzicznym prawem majątkowym pracownika wynikającym ze stosunku pracy w rozumieniu art. 922 § 1 k. c. i nie podlega dziedziczeniu przez małżonka zmarłego czy inne osoby uznawane za spadkobiercę ustawowego. Zatem umorzenie nie jest przychodem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 18, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Na zakładzie pracy nie ciąży obowiązek pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu umorzonej kwoty pożyczki, jak również wystawienia imiennej informacji PIT ? 8c dot. tego podatku. Podatnik zapytał, czy w przypadku umorzenia pożyczki z w/w funduszu z powodu śmierci pożyczkobiorcy wartość tego świadczenia stanowi przychód osób, które nabyły prawa majątkowe po zmarłym pożyczkobiorcy.

Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w Kielcach informuje, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Na mocy art. 631 § 1 i § 2 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa. Prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku.

Zgodnie z art. 922 § 2 ustawy z 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Z przytoczonych przepisów wynika, że wynagrodzenia po zmarłym pracowniku, jak również inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy (np. ekwiwalent za niewykorzystany urlop), stanowią prawa majątkowe ze stosunku pracy. Pożyczka udzielona pracownikowi, a nie spłacona do dnia jego śmierci, z chwilą której wygasa stosunek pracy zatrudnionego pracownika, stanowi zobowiązanie cywilno ? prawne, a nie prawo ze stosunku pracy. W takim przypadku nie może być mowy o powstaniu obowiązku podatkowego, ponieważ przedmiotowa pożyczka stanowi zobowiązanie, a nie przychód w momencie śmierci pracownika. Kwota pożyczki umorzonej po śmierci pracownika, nie jest dziedzicznym prawem majątkowym wynikającym ze stosunku pracy i nie przechodzi na małżonka, ani też innych spadkobierców zmarłego pracownika. Zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Analogicznie nie podlega opodatkowaniu kwota umorzonej pożyczki z tytułu śmierci byłych pracowników ? emerytów i rencistów. Kwota ta powoduje bowiem zwiększenie masy spadkowej i tym samym nie stanowi dla spadkobierców przychodu w rozumieniu w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mają tu wówczas zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadku i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.).

Wobec powyższego, kwota umorzonej pożyczki z ZFŚS z powodu śmierci pożyczkobiorcy nie stanowi w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodu osób, które nabyły prawa majątkowe po zmarłym pożyczkobiorcy. Na zakładzie pracy nie ciąży obowiązek pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu umorzonej kwoty pożyczki, jak również wystawienia imiennej informacji PIT ? 8C dotyczącej tego podatku.

Podobne stanowiska zajęli Naczelnik Urzędu Skarbowego w Żorach w postanowieniu sygnatura PBI/2/415/8/04/MCH z dnia 24.09.2004 r. oraz Izba Skarbowa w Kielcach sygnatura PD2-005-111/03 z dnia 17.03.2004 r.