Pytanie:

Czy dokonanie cesji wierzytelności rodzi obowiązek w podatku dochodowym od osób prawnych?

Stan faktyczny:

Spółka z o.o. ma zamiar dokonać cesji wierzytelności przysługującej jej względem dłużnika na rzecz firmy zajmującej się usługami finansowymi w tym nabywaniem wierzytelności, a następnie dochodzeniem ich od dłużników. Wierzytelność była zaliczona w wartości netto do przychodów należnych. Za cedowaną wierzytelność spółka otrzyma 100% wartości nominalnej (tj. należność główną plus VAT) i odsetki.

Ocena prawna stanu faktycznego:

Zgodnie z art. 509-510 ustawy z dnia 23.04.1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) wierzytelność może być bez zgody dłużnika przeniesiona na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, a w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Przeniesienie takie może być wynikiem m.in. sprzedaży, zamiany lub darowizny wierzytelności.

Jak stanowi art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.

W doktrynie prawa cywilnego przez prawa majątkowe rozumie się rodzaj praw podmiotowych uwarunkowanych interesem ekonomicznym podmiotu. Mogą to być prawa rzeczowe, prawa na dobrach niematerialnych, jak i wierzytelności, czyli prawa o charakterze względnym skuteczne między stronami danego stosunku prawnego.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 15.02.1992r. nie uważa się za koszt uzyskania przychodu strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, chyba że wierzytelność ta uprzednio, na podstawie art. 12 ust. 3, została zarachowana jako przychód należny.

W stanie faktycznym spółka nie poniesie straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, gdyż za zbywaną wierzytelność otrzyma kwotę obejmującą należność główną, podatek VAT oraz odsetki. Otrzymana kwota będzie wyższa od kwoty zaliczonej uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15.02.1992r. do przychodów należnych o równowartość podatku VAT, który nie stanowił przychodu na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 15.02.1992r. oraz o równowartość naliczonych a nie otrzymanych odsetek, które nie stanowiły przychodu na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 15.02.1992r. Dodatnia różnica pomiędzy wykazanym wcześniej przychodem należnym a przychodem faktycznie uzyskanym ze zbycia wierzytelności zwiększa przychód podatnika.