Istota interpretacji:

W którym momencie Spółka powinna rozpoznawać przychód podatkowy z tytułu ewentualnego obciążenia kontrahenta opłatą z tytułu braku poboru gazu lub poboru go w ilości mniejszej niż określona w umowie?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego.

Spółka, przed czerwcem 2007 r., zawierała z kontrahentami umowy sprzedaży gazu ziemnego. Zgodnie z umową Spółka ponosi koszty wybudowania przyłączenia kontrahenta do swojej sieci gazowej ze środków własnych (są to nakłady na wybudowanie przyłącza gazowego - przyłącze jest środkiem trwałym Spółki), a klient wnosi na rzecz Spółki opłatę za przyłączenie. Opłata za przyłączenie jest obliczona zgodnie ze stawkami obowiązującymi dla Spółki Taryfy.

W przypadku, gdy klienci w ciągu roku nie pobiorą gazu lub nie pobiorą go w minimalnej ilości określonej w umowach, to na koniec każdego roku zostaną obciążeni przez Spółkę karą w postaci opłaty stanowiącą część kosztów wybudowania przyłącza. W przypadku obciążenia kontrahentów taką opłatą, nie będą oni ponosili żadnych innych opłat na rzecz Spółki związanych z rezerwacją mocy umownych, pod warunkiem, że zobowiązanie kontrahentów wobec Sprzedającego jest wynikiem braku poboru gazu na dany rok rozliczeniowy, a kontrahenci powiadomili Sprzedającego o braku poboru paliwa gazowego na dany rok rozliczeniowy zgodnie z procedurą określoną w umowie.

W czerwcu 2007 r. nastąpiło wydzielenie ze Spółki działalności obrotu gazem. Po wydzieleniu Spółka zajmuje się wyłącznie dystrybucją gazu. Po podziale działalności na handlową i dystrybucyjną, roszczenie w stosunku do kontrahentów o poniesienie opłaty stanowiącej część kosztów wybudowania przyłącza przysługuje Spółce jako zajmującej się dystrybucją gazu ziemnego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

W którym momencie Spółka powinna rozpoznawać przychód podatkowy z tytułu ewentualnego obciążenia kontrahenta opłatą z tytułu braku poboru gazu lub poboru go w ilości mniejszej niż określona w umowie...

Zdaniem Wnioskodawcy, przychód z tytułu nałożenia na kontrahentów kary umownej należy rozpoznać w momencie jej faktycznego otrzymania.

Moment powstania przychodu z działalności gospodarczej określają przepisy art. 12 ust. 3a - 3e ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). Pozostałe przychody należy rozliczać natomiast kasowo (w momencie faktycznego otrzymania) zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zdaniem Spółki, otrzymanie od kontrahenta kary umownej nie będzie stanowiło przychodu bezpośrednio związanego z wykonywaną przez Spółkę działalnością gospodarczą, o którym mowa w art. 12 ust. 3 ww. ustawy. Pojęcie "przychodu związanego z działalnością gospodarczą" należy bowiem rozumieć wąsko i zaliczać do niego przychody z tytułu zbywanych rzeczy lub świadczonych usług. Uzyskanie przez Spółkę od kontrahentów kary umownej będzie efektem określonych zdarzeń, na których wystąpienie Spółka nie będzie miała wpływu.

Nie można więc uznać, iż będzie to przychód Spółki ściśle związany z prowadzoną przez nią działalnością. Dlatego przychód z tytułu nałożenia kary umownej powinien być rozpoznany w momencie faktycznego jej otrzymania, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Stanowisko powyższe potwierdzone zostało w interpretacjach organów podatkowych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych.

Przykładowo:

• Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w indywidualnej interpretacji z dnia 10 czerwca 2008 r. nr ILPB3/423-169/08-2/MM:
  "przychód z tytułu opłat (odszkodowań) należnych Spółce z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej powinien być rozpoznany na zasadzie przewidzianej w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. z chwilą faktycznego otrzymania przez Spółkę tych opłat";
• Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie w postanowieniu z dnia 05 lutego 2007 r. nr 1471/DPD1/423/150/06/MK:
  "Otrzymane odszkodowanie nie stanowi zatem przedmiotu działalności gospodarczej Spółki, a jedynie sposób zabezpieczenia jej interesów, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez kontrahenta. W związku z powyższym odszkodowanie należne Stronie nie spełnia wymogów określonych w art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż nie jest związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę jak również nie spełnia wymogów określonych w art. 12 ust. 3a tej ustawy bowiem nie jest świadczeniem otrzymanym w zamian za wydanie rzeczy, zbycie praw majątkowych czy wykonanie usługi. Mając więc na uwadze powyższe należy stwierdzić, że stanowisko Strony przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe co do wskazanej przez Stronę podstawy prawnej. W ocenie organu podatkowego, przychód z tytułu uzyskanego odszkodowania powinien być rozpoznany metodą kasową tj. z chwilą faktycznego otrzymania odszkodowania na zasadzie, przewidzianej w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a nie jak uważa Strona w myśl art. 12 ust. 3a pkt 3 ww. ustawy";
• wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2006 r. sygn. II FSK 699/2005:
  "Za zdarzenia gospodarcze związane z prowadzeniem działalności nie można uznać tych zdarzeń, które występują bez aktywności danego przedsiębiorcy, będąc swego rodzaju efektem ubocznym wykonywanych przez niego czynności. Tymczasem uzyskanie odszkodowania z tytułu wypowiedzenia umowy leasingu nie stanowi normalnego następstwa prowadzonej działalności gospodarczej, a tym samym przychody z tego tytułu, mimo że występują w kontekście działalności gospodarczej, powinny być uznawane za przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tzn. na zasadzie kasowej, a nie na zasadzie art. 12 ust. 3c tej ustawy".
  
  

Podsumowując, zdaniem Spółki, kara umowna nałożona na kontrahentów, w przypadku braku poboru gazu lub poboru go w ilości mniejszej niż określona w umowie, będzie stanowiła dla Spółki przychód, który dla celów podatku dochodowego od osób prawnych należy rozpoznać w momencie faktycznego otrzymania kary umownej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Jednocześnie dodaje się, że wniosek Spółki w zakresie opisu zdarzenia przyszłego dotyczącego podatku dochodowego od towarów i usług został rozpatrzony odrębną interpretacją wydaną w dniu 26 marca 2009 r. nr ILPP1/443-33/09-2/BP.

W odniesieniu do powołanych przez Spółkę pism stwierdzić należy, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje