Pytanie:

Czy instytucja kultury użytkująca nieodpłatnie nieruchomość (na podstawie umowy użyczenia) ma obowiązek uwzględnienia w przychodach równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości, ustalonego na podstawie przeciętnej wysokości czynszów stosowanych w danej miejscowości przy najmie lub dzierżawie nieruchomości tego samego rodzaju?

Czy instytucja kultury użytkująca nieodpłatnie nieruchomość (na podstawie umowy użyczenia) ma obowiązek uwzględnienia w przychodach równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości, ustalonego na podstawie przeciętnej wysokości czynszów stosowanych w danej miejscowości przy najmie lub dzierżawie nieruchomości tego samego rodzaju?

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Podatnik jest samorządową instytucją kultury, działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 25.10.1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 13, poz. 123 ze zm.)

W dniu 29.12.2006 r. Instytucja zawarła z Gminą Miasta (organem założycielskim) umowę użyczenia gruntu oraz znajdujących się na tym gruncie budowli, w tym zabytkowego zamku. Przedmiot umowy objęto w posiadanie w celu prowadzenia działalności kulturalnej. Umowa użyczenia ma charakter nieodpłatny.

Zdaniem Podatnika, w powyższej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 13 w powiązaniu z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.), wynikiem czego Instytucja nie ma obowiązku ustalania i zaliczania do przychodów podatkowych wartości otrzymanego nieodpłatnego świadczenia w postaci równowartości czynszu, jaki przysługiwałby wynajmującemu w razie zawarcia umowy najmu tej nieruchomości.

Tut. organ podatkowy odnosząc się do przedstawionego wyżej stanu faktycznego, wyjaśnia co następuje:

Do podstawowych zadań instytucji kultury należy prowadzenie działalności w zakresie upowszechniania kultury, w tym sprawowanie opieki nad zabytkami. Organ założycielski nie ma ustawowego obowiązku przekazywania instytucjom kultury nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie, celem zapewnienia tym instytucjom majątku niezbędnego do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej. Instytucja może natomiast nieodpłatnie otrzymać środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, których wartość stanowi tzw. fundusz instytucji kultury.

W dniu 29.12.2006 r. Instytucja kultury zawarła z Gminą Miasta umowę użyczenia nieruchomości. Umowa użyczenia została uregulowana przepisami art. 710- 719 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Przepisy te określają cechy jakie powinna spełniać umowa, aby mogła zostać uznana za umowę użyczenia oraz prawa i obowiązki stron tej umowy. Przez umowę użyczenia, stosownie do art. 710 Kodeksu cywilnego, użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej, a po zakończeniu użyczenia obowiązany jest zwrócić użyczającemu rzecz w stanie nie pogorszonym - art. 713 i art. 718 Kodeksu cywilnego. Tak więc umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy i ze swej istoty ma charakter nieodpłatny.

Dla celów podatkowych, w przypadku bezpłatnego użyczenia nieruchomości, w sytuacji gdy stronami umowy są osoby prawne, przychód do opodatkowania powstaje zarówno po stronie oddającego nieruchomość w użytkowanie jak i u faktycznego użytkownika tej nieruchomości.

W rozpatrywanym przypadku zastosowanie będą miały następujące przepisy prawa podatkowego:
- Po stronie oddającego nieruchomość w użytkowanie, skutki podatkowe przedmiotowej umowy należałoby rozpatrywać w świetle przepisu art. 13 ustawy o podatku dochodowym. Jednakże z uwagi na fakt, że stroną tej umowy jest jednostka samorządu terytorialnego, zastosowanie będą miały przepisy: art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym w związku z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13.11.2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966 ze zm.).
- Po stronie faktycznego użytkownika nieruchomości, skutki podatkowe tej umowy wywodzić należy z treści art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym, zgodnie z którym przychodami są w szczególności: (...) wartość otrzymanych (...) nieodpłatnych (...) świadczeń (przepis ten nie zawiera wyłączenia instytucji kultury). Wysokość nieodpłatnego świadczenia ustalić należy wg wskazań zawartych w art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym - będzie to cena rynkowa stosowana przy udostępnianiu rzeczy tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia. Z uwagi na szczególny charakter użytkowanej nieodpłatnie nieruchomości, mający wpływ na brak możliwości ustalenia ceny rynkowej stosowanej przy udostępnianiu rzeczy tego samego rodzaju i gatunku można przyjąć, iż wysokość nieodpłatnego świadczenia będzie stanowiła wartość niezapłaconego czynszu za korzystanie z pomieszczeń budowli zamkowej.

Jednocześnie, na gruncie ustawy o podatku dochodowym, ustawodawca przewidział w art. 17 ust. 1 pkt 4 - jako wyjątek od reguły powszechności i równości opodatkowania - preferencję podatkową w postaci zwolnienia z podatku dochodowego dochodów podatników (z wyłączeniem przedsiębiorstw państwowych, spółdzielni oraz spółek), których celem statutowym jest działalność kulturalna, pod warunkiem, że uzyskane dochody przeznaczone zostaną na realizację tych celów.

Podsumowując należy stwierdzić, że Podatnik ma obowiązek uwzględnienia w przychodach równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tej nieruchomości, a ewentualny dochód będzie podlegał zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie cytowanego wyżej art. 17 ust. 1 pkt 4.

W sprawie będącej przedmiotem zapytania nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa oraz postępowanie przed sądem administracyjnym.

Zgodnie z art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę.
Stosownie do art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa- interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej i może zostać zmieniona albo uchylona wyłącznie w drodze decyzji w trybie określonym w § 5.

Na niniejsze postanowienie służy zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 14a § 4, art. 236 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa).