Pytanie:

Czy przekazanie Skarbowi Państwa wynagrodzenia za skupione akcje własne w formie akcji posiadanych przez spółkę w innych spółkach kapitałowych nie powoduje żadnych konsekwencji dla Spółki w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych?

Z przedstawionego przez Stronę stanu faktycznego wynika, iż Spółka skupuje akcje własne celem ich umorzenia. Tytułem wynagrodzenia za skupione akcje Spółka przenosi na Skarb Państwa, który jest jej akcjonariuszem, akcje posiadane w innych spółkach kapitałowych. Po nabyciu akcji Spółka przeprowadzi przewidziane prawem postępowanie w przedmiocie umorzenia swoich akcji.

Zdaniem Wnioskodawcy przekazanie wynagrodzenia za skupione od Skarbu Państwa akcje w formie akcji innych spółek posiadanych przez Spółkę nie powoduje powstania przychodów opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób prawnych.W ocenie Spółki przeniesienie akcji posiadanych w spółkach kapitałowych na rzecz akcjonariusza, którym jest Skarb Państwa w zamian za skupione akcje własne w celu umorzenia nie może być utożsamiane z odpłatnym zbyciem tych akcji w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.Spółka wskazuje, że stanowisko związane z faktem nabycia akcji celem ich umorzenia za wynagrodzeniem jest potwierdzone przez Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelacje poselską, w której wyjaśniono, iż "nabycie przez spółkę kapitałową własnych udziałów celem umorzenia - nawet bez wynagrodzenia nie spowoduje powstania przychodu w tej spółce".Ponadto zdaniem Strony przeniesienie własności akcji posiadanych w innych spółkach kapitałowych jako wynagrodzenie za skupione akcje własne jest zbyciem, niemniej jednak, nie można mówić o jego odpłatnym charakterze, a co za tym idzie nie powoduje ono powstania przychodu do opodatkowania.Spółka wskazuje jednocześnie, iż skup własnych akcji celem ich umorzenia należy traktować jako częściową likwidację Spółki, nie zaś jako transakcję, która jest ukierunkowana na uzyskanie jakiegokolwiek dochodu, co prawda w ramach likwidacji osoby prawnej, również może nastąpić przeniesienie majątku ze spółki na akcjonariuszy (po spłaceniu wszystkich zobowiązań) to jednak w ocenie Spółki nie spowoduje to powstania przychodu dla likwidowanej spółki.W określonym powyżej stanie faktycznym Spółka stoi na stanowisku, że przeniesienie akcji posiadanych w spółkach kapitałowych jako wynagrodzenia należnego w zamian za skupione akcje własne celem umorzenia nie powoduje powstania przychodu podatkowego po stronie Spółki.

Mając powyższe na uwadze Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście wyjaśnia, co następuje:Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r., Nr 54, poz. 654 z późn.zm.) dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału (akcji), w tym także dochód z umorzenia udziałów (akcji), dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki, w celu umorzenia tych udziałów (akcji), dochodem (przychodem) jest także wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej. Stosownie zaś do uregulowań zawartych w art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do przychodów nie zalicza się zwróconych udziałów lub wkładów w spółdzielni, umorzenia udziałów lub akcji w spółce, w tym kwot otrzymywanych z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) oraz wartości majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej - w części stanowiącej koszt ich nabycia lub objęcia (...).

W przedstawionym przez Spółkę stanie faktycznym istotne są także uregulowania zawarte w art. 359 i 360 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000r. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) określające warunki umorzenia. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami umorzenie akcji może być przeprowadzone w przypadku, gdy statut spółki tak stanowi; może być ono dobrowolne lub przymusowe. Umorzenie akcji wymaga uchwały walnego zgromadzenia, która powinna w szczególności określać podstawę prawną umorzenia oraz wysokość wynagrodzenia. Umorzenie akcji może służyć różnym celom, np. dostosowaniu wartości kapitału zakładowego do zmniejszonej wartości majątku spółki spowodowanej stratą bilansową, na którą nie ma pokrycia w kapitałach rezerwowych, zapobieżeniu przejścia akcji w ręce niepowołanych osób itp.W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, iż w sytuacji, gdy walne zgromadzenie akcjonariuszy Spółki podejmie uchwałę o umorzeniu akcji będących w posiadaniu akcjonariusza, po stronie Spółki powstanie zobowiązanie do wypłacenia na rzecz tego akcjonariusza wynagrodzenia, chyba, że jest to umorzenie bez wynagrodzenia. W przedmiotowym stanie faktycznym wynagrodzeniem tym są akcje innych spółek kapitałowych. Takie rozwiązanie jest dopuszczalne, gdyż ustawodawca nie sprecyzował w Kodeksie spółek handlowych formy, w jakiej to wynagrodzenie miałoby być wypłacane - tak więc forma wypłaty wynagrodzenia jest umowna. Wypłacając wynagrodzenie w formie akcji innych spółek kapitałowych Spółka dokonuje odpłatnego zbycia praw majątkowych w postaci posiadanych akcji tychże spółek kapitałowych.

Stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość w cenie określonej w umowie. Przy ustaleniu dochodu (zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992r.) z odpłatnego zbycia tych akcji kosztem uzyskania przychodów dla spółki będą wydatki poniesione na objęcie lub nabycie akcji w innych półkach kapitałowych (art. 16 ust. 1 pkt 8 wyżej cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów z dnia 23.02.2004r. Nabycie przez spółkę kapitałową własnych udziałów celem ich umorzenia - nawet bez wynagrodzenia - nie spowoduje powstania przychodu w tej spółce. U wspólników pozostających w spółce ewentualny dochód wystąpi dopiero w przypadku umorzenia posiadanych przez nich udziałów spółki (zbycia w celu umorzenia), (...) jeżeli w następstwie wspólnicy uzyskają przychód przewyższający poniesione przez nich koszty objęcia lub nabycia tych udziałów.

Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym w Spółka regulującej zobowiązanie z tytułu nabycia własnych akcji celem ich umorzenia dokonuje jednocześnie tytułem wynagrodzenia zbycia na rzecz akcjonariusza (Skarbu Państwa) posiadanych akcji w innych spółkach kapitałowych nie powstanie przychód do opodatkowania.