Pytanie:

Czy użyczenie drogi zakładowej spowoduje powstanie po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych? Jeżeli tak, to jak ustalić wartość tego przychodu skoro na rynku nie występuje usługa dzierżawy drogi i nie ma się do czego odnieść.

Pytanie Spółki w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych brzmi:Czy użyczenie drogi zakładowej na w/w cele spowoduje powstanie po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych? Jeżeli tak, to jak ustalić wartość tego przychodu skoro na rynku nie występuje usługa dzierżawy drogi i nie ma się do czego odnieść.

Stanowisko Spółki w tej sprawie:Zdaniem Spółki, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, użyczenie drogi zakładowej na rzecz Zarządu Dróg Wojewódzkich nie spowoduje powstania nieodpłatnych świadczeń skutkujących powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie użyczającego. W zamian za udostępnienie dróg Zarząd Dróg zobowiązany jest do ponoszenia kosztów letniego i zimowego jej utrzymania. Zarząd Dróg Wojewódzkich jest jednostką budżetową nie prowadzącą działalności gospodarczej i nie będącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Realizuje zadania związane z potrzebami publicznego ruchu drogowego a także z obsługą użytkowników ruchu publicznego.

Ustosunkowując się do powyższego stwierdza się co następuje:Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późniejszymi zmianami), za przychód z nieruchomości udostępnionych nieodpłatnie w całości lub w części do używania innym osobom prawnym i fizycznym oraz jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej, z zastrzeżeniem ust. 3 art. 13 ww. ustawy, uważa się równowartość czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości, ustaloną na podstawie przeciętnej wysokości czynszów stosowanych w danej miejscowości przy najmie lub dzierżawie nieruchomości tego samego rodzaju. Jednakże powyższej dyspozycji nie stosuje się w przypadku wystąpienia sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 ww. ustawy, czyli w przypadku osiągania przychodów z nieodpłatnego udostępnienia:

1) lokali mieszkalnych osobom pozostającym z podatnikiem w stosunku pracy, dla których stanowi ono nieodpłatne świadczenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,2) nieruchomości lub jej części do użytku na cele działalności naukowej, naukowo-technicznej, oświatowej, oświatowo-wychowawczej, kulturalnej, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów, kultu religijnego oraz związkom zawodowym,3) nieruchomości lub ich części przekazanych do używania przez podmiot publiczny partnerowi prywatnemu lub spółce, o której mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym, w ramach umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, jeżeli jest ono przedmiotem wkładu własnego, o którym mowa w art. 4 pkt 6 tej ustawy.

Dyspozycja art. 13 ust. 1 ww. ustawy odnosi się do nieodpłatnego udostępnienia nieruchomości. Instytucja "nieruchomości" nie została zdefiniowana na gruncie ww. ustawy, z uwagi na co należy się posiłkować definicjami występujących w innych aktach prawnych. Zasadnym w tej materii jest odwołanie się do definicji zawartej w art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późniejszymi zmianami) stanowiącej, iż nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Za nieruchomości należy również uznać części składowe nieruchomości definiowane, na podstawie art. 48 ustawy Kodeks cywilny, przez które rozumie się, w szczególności, budynki i urządzenia trwale z gruntem związane. Nie ulega zatem wątpliwości, iż droga zakładowa będąca przedmiotem umowy stanowi nieruchomość.
Instytucją "nieodpłatnego udostępnienia" posługuje się art. 13 ww. ustawy. Z uwagi na brak ustawowej jej definicji, na podstawie odpowiednich postanowień ustawy Kodeks cywilny, może być ona utożsamiana z użyczeniem, jak również z użytkowaniem. Poprzez użyczenie norma art. 710 ustawy Kodeks cywilny rozumie umowę, na mocy której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu na bezpłatne używanie, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, oddanej mu w tym celu rzeczy.
Natomiast zgodnie z art. 252 i nast. ustawy Kodeks cywilny, treścią prawa użytkowania jest używanie rzeczy i pobieranie z niej pożytków. Użytkowanie może być umową odpłatną bądź nieodpłatną.

Na podstawie przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego należy stwierdzić, iż Spółka udostępniła drogę zakładową. Udostępnienie to nastąpiło na mocy umowy zawartej między Spółką a Zarządem Dróg Wojewódzkich. Zgodnie z odpowiednimi postanowieniami umowy, droga zakładowa została udostępniona nieodpłatnie. W celu wypełnienia dyspozycji art. 13 ustawy należy stwierdzić, iż użyczenie ma charakter nieodpłatny.W przedmiotowej sprawie, Spółka użyczyła drogę zakładową, a Zarząd Dróg Wojewódzkich dokonuje na podstawie zawartej umowy określonych w jej treści czynności. Jednakże czynności te nie mogą być traktowane jako odpłatność za udostępnienie drogi zakładowej lecz jako zabiegi zmierzające do utrzymania drogi w stanie gwarantującym jej odpowiednie używanie zarówno przez Spółkę jak i Zarząd Dróg Wojewódzkich. Z uwagi na powyższe, udostępnienie drogi, mimo że Zarząd Dróg Wojewódzkich wykona określone w umowie czynności, spełnia wymogi nieodpłatnego udostępnienia nieruchomości zgodnie z dyspozycją art. 13 ust. 1 ww. ustawy.

Zgodnie z normą art. 13 ust. 2, stanowiącej wyjątek zasady ogólnej określonej w art. 13 ust. 1 ww. ustawy, przewidziane zostały sytuacje, które nie stanowią nieodpłatnego udostępnienia nieruchomości.
Co do zasady, można je podzielić na trzy grupy: udostępnienie nieruchomości pracownikowi, udostępnienie nieruchomości na cele społecznie użyteczne oraz udostępnienie nieruchomości na podstawie ustawy, o której mowa w art. 13 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy. W oparciu o stan faktyczny przedstawiony przez Spółkę, użyczenie drogi zakładowej nie spełnia kryteriów zakwalifikowania tego użyczenia do grupy przesłanek wymienionych w art. 13 ust. 2 pkt 1 i 3. W przedmiotowej sprawie, wątpliwości może budzić stosowanie wyłączenia przewidzianego w art. 13 ust. 2 pkt 2, w doktrynie określanego jako wyłączenia na cele społecznie użyteczne. Spółka dokonuje użyczenia własnej drogi w celu umożliwienia użytkownikom dróg publicznych wykonywania objazdu na czas przeprowadzanego przez Zarząd Dróg Wojewódzkich remontu drogi publicznej. Co do zasady, cel udostępnienia drogi należy do celów społecznie użytecznych. Jednakże interpretacja art. 13 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy wyłącza stosowanie zasady ogólnej tylko w przypadkach w niej wymienionych, to jest takich jak, między innymi: działalność naukowa, oświatowa, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, w zakresie ochrony środowiska, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Zgodnie z zasadami wykładni, wyjątki, a o takich jest mowa w art. 13 ust. 2 ww. ustawy, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.

Na podstawie prezentowanej powyżej analizy należy stwierdzić, iż użyczenie drogi zakładowej na cele określone w umowie spowoduje powstanie po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 13 ust. 1 ww. ustawy, za wartość przychodu z użyczonej nieruchomości uważa się równowartość czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości, ustaloną na podstawie przeciętnej wysokości czynszów stosowanych w danej miejscowości przy najmie lub dzierżawie nieruchomości tego samego rodzaju. Z uwagi na sytuację faktyczną powoływaną we wniosku Spółki, dotyczącą występowania na rynku usługi dzierżawy drogi, przychód określony na podstawie art. 13 ust. 1 ww. ustawy określić należy jako równowartość kosztów na utrzymanie drogi, jakie Spółka poniosłaby, jeśli nie zawarłaby umowy użyczenia drogi z Zarządem Dróg Wojewódzkich.

Zgodnie z art. 14 b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa niniejsza interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika, inkasenta natomiast wiąże organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia.
Na niniejsze postanowienie zgodnie z art. 236 w związku z art. 14 a § 4 ustawy Ordynacja podatkowa służy prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie za pośrednictwem Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.