Pytanie:

Czy zbycie materialnych i niematerialnych składników majątkowych przeznaczonych do prowadzenia części działalności gospodarczej Spółki, w tym zobowiązań i należności, jest zbyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa? Zadania związane z dzierżawą nieruchomości i taboru Spółki realizuje wyodrębniony organizacyjnie w jej ramach Departament, którego działalność nie jest prowadzona w formie zakładu lub oddziału samodzielnie sporządzającego bilans.

Podatnik zamierza wnieść aport do spółki z o.o. ("Spółka Z"). Przedmiotem aportu ma być zespół wszystkich składników materialnych i niematerialnych związanych z działalnością Departamentu, na który będą się składać:

- własność nieruchomości oraz tabor samochodowy;

- umowy najmu i dzierżawy w/w składników majątku (oprócz umowy najmu nieruchomości zawartej przez Podatnika ze Spółką Z, wygaśnie ona bowiem w wyniku wniesienia aportu);

- umowy związane z ich bieżącą eksploatacją;

- zobowiązania i należności związane z dotychczasową działalnością Departamentu, w tym m. in. zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości, zobowiązania handlowe oraz należności z tytułu dzierżawy nieruchomości i taboru;

- umowy o pracę zawarte z pracownikami Departamentu; Spółka Z z mocy prawa stanie się stroną dotychczasowych stosunków pracy;

- wraz z przejęciem pracowników Spółka Z przejmie rezerwy na urlopy, rezerwy na świadczenia emerytalno-rentowe oraz Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych w części przypadającej na przejmowanych pracowników, jak również środki pieniężne odpowiadające przejętej części Funduszu.

Spółka wnosi o potwierdzenie, że zbycie materialnych i niematerialnych składników majątkowych przeznaczonych do prowadzenia części jej działalności gospodarczej, w tym zobowiązań i należności, zgodnie ze stanem faktycznym opisanym powyżej, stanowi zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W opinii Spółki zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań związanych z działalnością Departamentu, będący przedmiotem planowanego aportu stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu wyżej powołanego przepisu. Wnoszony wkład niepieniężny spełnia bowiem łącznie następujące przesłanki:

1) wyodrębnienie organizacyjne;

2) wyodrębnienie finansowe;

3) możliwość realizacji samodzielnych zadań gospodarczych.

Zdaniem Podatnika o wyodrębnieniu organizacyjnym zespołu składników materialnych i niematerialnych związanych z działalnością Departamentu świadczą następujące okoliczności:

- można jednoznacznie wyodrębnić grupę składników materialnych i niematerialnych związanych z działalnością Departamentu;

- zadania Departamentu obejmują realizację ściśle określonych przedsięwzięć gospodarczych (wynajem nieruchomości oraz taboru samochodowego), odrębnych od pozostałej działalności Spółki;

- istnieje grupa pracowników, w tym - pozostających na stanowiskach kierowniczych, organizacyjnie przypisanych do wykonywania zadań Departamentu;

- istnieją procedury (np. dotyczące struktury wewnętrznej, zarządzania i podejmowania decyzji) wskazujące na organizacyjną odrębność tej części przedsiębiorstwa od pozostałych obszarów działalności Spółki.

Jeżeli chodzi o wyodrębnienie finansowe, Spółka podkreśa, że prowadzenie osobnych ksiąg i sporządzanie samodzielnego bilansu nie stanowi koniecznego warunku do uznania zespołu składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Zgodnie natomiast z poglądami wyrażanymi przez organy podatkowe, warunkiem wystarczającym do uznania, że spełniona jest przesłanka wyodrębnienia finansowego jest zapewnienie możliwości przyporządkowania dla danej części przedsiębiorstwa przychodów i kosztów w ewidencji księgowej. Jak uważa Spółka, w jej przypadku warunek ten jest spełniony poprzez utworzenie w zakładowym planie kont oddzielnych kont, na których ewidencjonowane są zapisy operacji gospodarczych funkcjonalnie związanych z działalnością Departamentu, jak również utworzenie odrębnych kosztów dla tego Departamentu.

Zadaniem Departamentu realizowanym w ramach Spółki jest zarządzanie określonymi zasobami majątkowymi. Dzięki dysponowaniu odpowiednimi składnikami majątku oraz personelem wyspecjalizowanym w zarządzaniu i administracji tym majątkiem, omawiany zespół składników materialnych i niematerialnych posiada możliwość samodzielnej realizacji zadań gospodarczych i mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo.

Spółka zwraca uwagę, że przedmiotem wkładu mają być nie tylko aktywa materialne związane z działalnością Departamentu, ale również składniki niematerialne (umowy związane z zarządzaniem majątkiem, umowy związane z jego bieżącą eksploatacją oraz umowy o pracę z pracownikami Departamentu) decydujące o tym, że przenoszona część przedsiębiorstwa byłaby w stanie samodzielnie realizować swoje zadania gospodarcze.

Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie po zapoznaniu się z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym stwierdza, co następuje:

Definicję przedsiębiorstwa na potrzeby ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. Nr 54 z 2000 r., poz. 654 ze zm.) - u.p.d.o.p. - zawiera art. 4a pkt 3. Jak stanowi ten przepis - ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie, oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z definicją zawartą w art. 55 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p. definiuje "zorganizowaną część przedsiębiorstwa" jako organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

- istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,

- zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,

- składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,

- zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze.

Aby w rozumieniu przepisów podatkowych określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie tej masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością organizacyjną i finansową, z możliwością samodzielnego funkcjonowania w razie zaistnienia takiej potrzeby w obrocie gospodarczym.

W przedstawionym stanie faktycznym należy uznać, że zespół wszystkich składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań i należności, przeznaczonych do prowadzenia części działalności gospodarczej Spółki w ramach Departamentu Zarządzania Majątkiem jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie Podatnika. Świadczy o tym fakt, że Departament prowadzi działalność odrębną od pozostałej działalności Spółki i posiada wydzielone środki niezbędne do jej prowadzenia. Jak wynika z wniosku Spółki, Departament posiada pewną odrębność w strukturze całego przedsiębiorstwa - organizacyjną oraz finansową. Składniki związane z działalnością Departamentu służą realizacji określonych zadań gospodarczych.

Zatem omawiany zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony organizacyjnie i finansowo mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze, wobec tego spełnia on w/w przesłanki do uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w świetle art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W związku z powyższym Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie postanowił jak w sentencji.

Referencje