Pytanie:

Czy są możliwości udzielania przez prokurenta osobom fizycznym pełnomocnictw do podpisywania deklaracji podatkowych CIT-2 w imieniu podatnika

Z przedstawionego przez Stronę stanu faktycznego wynika, że Spółka składa m. in. deklaracje podatkowe CIT-2 - zgodnie z ustawą z dnia 15 lutego 1992 r o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z określonymi w odrębnych przepisach wzorami, deklaracje CIT-2 wymagają do swojej ważności złożenia podpisu przez podatnika, bądź osobę reprezentującą podatnika. Na podstawie art.96 Kodeksu cywilnego, prokurent Spółki udzielił pełnomocnictwa do podpisywania powyższych deklaracji osobie fizycznej. Zdaniem Spółki udzielenie pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji podatkowych nie zostało żadnymi przepisami zabronione, zaś charakter wykonywanej czynności nie wymaga osobistego działania podatnika. W związku z tym możliwe jest udzielenie osobie trzeciej pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji CIT-2 w imieniu podatnika bądź osoby reprezentującej osobę prawną będącą podatnikiem. Jednocześnie, zdaniem Strony, wyłączenie instytucji pełnomocnictwa naruszałoby podstawowe założenia wolności gospodarczej. Na poparcie swoje stanowiska Strona powołuje się na przepisy Kodeksu cywilnego oraz przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa. Instytucja przedstawicielstwa opisana została w dziale VI Kodeksu cywilnego. Art.95 ustawy stanowi, iż: "z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela", zaś "czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego." Ustanowienie przedstawicielstwa, jeśli nie wynika z mocy ustawy, uzależnione jest tylko od oświadczenia woli reprezentowanego. Zgodnie bowiem z art.96 Kodeksu cywilnego "umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo)." Na bazie powyższych uregulowań, w art.136 Ordynacji podatkowej stwierdzono, że "Strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania", i dalej, w art.137 § 1, że: "Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych", nie wymagając nawet udzielenia pełnomocnictwa na piśmie (art.137 § 2). W zakresie nieuregulowanym w art.137 Ordynacja odwołuje się do przepisów Kodeksu cywilnego (art.137 § 4). W związku z komentarzem sędziego NSA p. Edwarda Kierejczyka z dn. 3.10.2005 r(Rzeczpospolita z dn. 4.10.2005 r), zalecającym indywidualne rozpatrywanie prawa do podpisywania deklaracji w konkretnej sprawie, Spółka zwraca się z prośbą o potwierdzenie możliwości udzielenia osobie trzeciej pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji CIT-2 w imieniu podatnika.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny, Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie stwierdza, że stanowisko Strony w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych jest nieprawidłowe.

W myśl art. 25 ust. l ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. - Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) podatnicy, z zastrzeżeniem ust.2a, 3-6a oraz art.21 i 22, są obowiązani bez wezwania składać deklarację, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu /straty/ osiągniętego od początku roku podatkowego i wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki miesięczne w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące. Na podstawie art. 28a w/w ustawy, minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory m. in. deklaracji, o których mowa w art. 25 ust. 1. Wzór w/w deklaracji, obowiązujący w roku podatkowym rozpoczynającym się 1 stycznia 2005 roku oraz dla tych podatników, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się po 1 stycznia 2005 roku, został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2004 roku w sprawie określenia wzorów deklaracji, zeznania, oświadczenia oraz informacji podatkowych obowiązujących w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (Dz.U. z 2004r. Nr 279, poz.2761). Na deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu /poniesionej straty/, zgodnie z zawartym na niej opisem, winny być złożone podpisy i pieczątki osoby lub osób uprawnionych, zgodnie z obowiązującymi przepisami lub nadanym statutem, do zarządzania jednostką (dla deklaracji CIT-2 obowiązującej w 2005 roku podpis w/w osoby lub osób winny znajdować się w pozycji 55). Jak wynika z treści cytowanych przepisów (art. 25 ust. 1 ustawy), do złożenia deklaracji na zaliczkę miesięczną podatku dochodowego do osób prawnych zobowiązany jest podatnik. W przedmiotowej sprawie podatnikiem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Organizację i zasady funkcjonowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reguluje ustawa z dnia 16 września 2000 roku - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000r. Nr 94 poz. 1037 ze zm.). Art.201 § l Ksh stanowi, że zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentuje spółkę, natomiast art.204 § l tego aktu stanowi, że prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki, a zatem także do czynności procesowych za spółkę w postępowaniach wobec organów administracji publicznej, w tym organów skarbowych. Sposób reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez jej członków zarządu określa umowa spółki oraz właściwe przepisy Ksh (art.205). Sprawy spółki mogą być również reprezentowane przez prokurenta, który dysponuje ustawowym pełnomocnictwem do działania w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością). Obowiązek składania deklaracji podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu /poniesionej straty/ przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych został wprost zdefiniowany we wskazanym przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z cytowanym art. 25 ust. 1 tej ustawy, do złożenia deklaracji zobowiązany został podatnik. Realizację tej zasady nałożonej przepisem rangi ustawowej odzwierciedla treść obowiązującego wzoru deklaracji CIT-2, w którym podatnik będący osobą prawną został pouczony w objaśnieniach, że deklarację podpisuje osoba lub osoby uprawnione, zgodnie z odrębnymi przepisami lub nadanym statutem, do zarządzania jednostką. Składanie deklaracji podatkowych jest czynnością z zakresu prawa podatkowego (administracyjnego), do której zastosowanie mają przepisy tego prawa. Ze względu na autonomię prawa podatkowego, jedynie w kwestiach nieuregulowanych jego przepisach oraz w sprawach, w których przepisy prawa podatkowego tak stanowią, mają zastosowanie przepisy innych gałęzi prawa, w tym w szczególności prawa cywilnego. Ponieważ kwestia składania deklaracji podatkowych CIT-2 została wprost uregulowana w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, nie występuje możliwość posiłkowego stosowania przepisów prawa cywilnego o pełnomocnictwie. Natomiast instytucja pełnomocnictwa powołana w art. 136 ustawy - Ordynacja podatkowa, stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Obowiązki podatników w zakresie składania deklaracji CIT-2 zostały nałożone wskazanymi wyżej przepisami prawa materialnego. Przepisów tych, bez wyraźnego wskazania przez ustawodawcę, nie można interpretować w oparciu o przepisy proceduralne zawarte w Ordynacji podatkowej. Zatem możliwość działania strony poprzez pełnomocnika, określona w art. 136 Ordynacji podatkowej, nie ma zastosowania dla prawidłowego wywiązywania się podatnika z obowiązku składania deklaracji CIT-2, wynikającego z art. 25 ust. 1 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak na wstępie.

Niniejsze postanowienie dotyczy wyłącznie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz obowiązującego w tym stanie faktycznym stanu prawnego.