Pytanie:

Jak powinno wyglądać opodatkowanie odsetek należnych holenderskiemu pożyczkodawcy na gruncie polskiego prawa podatkowego.

Naczelnik Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy podane we wniosku jest nieprawidłowe.

W miesiącu maju 2004 r. W miejscowości X w Holandii została podpisana umowa pożyczki pomiędzy ZZ bv zwanym Pożyczkodawcą a Spółką z o. o. reprezentowaną przez Pożyczkobiorcę Zgodnie z podpisaną umową Pożyczkodawca udzielił pożyczkobiorcy na warunkach określonych postanowieniami umowy pożyczkę w kwocie 80.000,-€ z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności spółki .Termin spłaty pożyczki ustalono na 31.12.2009 r. Kwota w/w pożyczki jest oprocentowana według stawki WIBOR dla miesięcznych depozytów złotowych powiększonej o 2 pkt procentowe.

Pytanie Podatnika:

Jak powinno wyglądać opodatkowanie odsetek należnych holenderskiemu pożyczkodawcy na gruncie polskiego prawa podatkowego

Stanowisko Podatnika

W myśl art.21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity powyższych przepisów. (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 54 , poz.654 ze zm.) podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Polski przez nierezydentów przychodów z odsetek wynosi 20% przychodów. Odsetki od w/w pożyczki należne ZZ bv nie były fizycznie przelewane na konto strony holenderskiej tylko były kompensowane w ramach wzajemnych rozliczeń należności i zobowiązań. W pierwszym odruchu przyjęto, że do opodatkowania powyższych przychodów z odsetek właściwy będzie art.30a ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i stawka 19% zryczałtowanego podatku dochodowego. Z informacji uzyskanych z literatury podatkowej wynika jednak, że nawet przyjęta niższa stawka zryczałtowanego podatku dochodowego może być w tym przypadku niewłaściwa. Literatura wskazuje bowiem, że istnieje umowa między Polską i Holandią z 13 grudnia 2002 r. o unikaniu podwójnego opodatkowania z której to umowy wynika między innymi ograniczone prawo (dla państwa pożyczkobiorcy) do opodatkowania odsetek określone ryczałtowo na 5% kwoty odsetek brutto. Z drugiej strony należałoby także uwzględnić przepisy dyrektywy UE z 03.06.2003 r. o wspólnym opodatkowaniu odsetek (2003/49/EC). Dyrektywa wprowadza zwolnienie odsetek w państwie pożyczkobiorcy. Polska uzyskała okres przejściowy we wdrażaniu powyższych przepisów. Zgodnie z art. 6 ust. l ustawy z 01.11.2004 r. o zmianie ustawy o pdop oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 254, póz. 2533 ), stawki podatku wynoszą odpowiednio : od 01.07.2005 r. do 30.06.2009 r. - 10%, w okresie od 01.07.2009 r. do 30.06.2013 r. - 5%. a od 01.07.2013 r. Przychody z odsetek mają zostać całkowicie zwolnione z opodatkowania. W opisanej wyżej sytuacji rodzi się pytanie, jaka stawka podatkowa będzie właściwa do zastosowania w odniesieniu do tej kategorii pożyczkodawców z przychodów z odsetek : 20%, 10% czy 5%. Nie jest to dla Spółki do końca jasne. Tym bardziej, że wspomniana ustawa uzależnia zwolnienie z opodatkowania odsetek od spełnienia warunku:

przepływu odsetek od spółki będącej podatnikiem pdop mającej siedzibę lub zarząd na terytorium Polski (jak już to wyżej zaznaczono, w naszym przypadku ma miejsce kompensata należności i zobowiązań ).

Spółka. z o. o. uważa, że nie zaistniał fizycznie przepływ pieniędzy w związku z tym Spółka nie ma obowiązku podatkowego.

Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego, Naczelnik Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowegow Radomiu wyjaśnia co następuje:

Stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.), podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2 przychodów z odsetek ustala się w wysokości 20% przychodów. Przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 w/w ustawy osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz będące przedsiębiorcami osoby fizyczne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika do celów podatkowych, uzyskanym od niego oświadczeniem (certyfikat rezydencji) wydanym przez właściwy organ administracji podatkowej.

Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy płatnicy, o których mowa w ust. 1 przekazują kwoty podatku w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgodnie z ust. 1 pobrano podatek, na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. W terminie przekazania kwoty pobranego podatku płatnicy są obowiązani przesłać urzędowi skarbowemu deklarację.

Z art. 1 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów z dnia 13 lutego 2002r. w sprawie unikania podwójnemu opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 2003r., Nr 216, poz. 2120) wynika, że Konwencja dotyczy osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym lub w obu umawiających się Państwach. W art. 3 ust. 1 lit. a) Konwencji wyjaśniono, że określenie "Umawiające się Państwa" oznacza Królestwo Niderlandów (Niderlandy) i Rzeczpospolitą Polską (Polskę).

Zgodnie z art. 11 ust. 1, 2 i 3 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.

Jednakże takie odsetki mogą być także opodatkowane w Umawiającym się Państwie, w którym powstają, i zgodnie z ustawodawstwem tego Państwa, ale jeżeli osoba uprawniona do odsetek ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć 5 procent kwoty brutto tych odsetek.

W zakresie dokonanych kompensat wierzytelności z wypłatami należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym należy stwierdzić, że kompensatę inaczej potrącenie należy potraktować jak zapłatę zobowiązania. Kodeks cywilny w art. 498 i art. 499 stanowi, iż potrącenie jest możliwe wówczas, gdy strony stosunku prawnego są jednocześnie względem siebie wierzycielem i dłużnikiem. W wyniku potrącenia dochodzi do zniesienia dwóch wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. Kompensata dokonana w ten sposób zwalnia strony z obowiązku świadczenia. Potrącenie jest zatem formą uregulowania wzajemnego zobowiązania i należności, co potwierdza art. 503 Kodeksu cywilnego, w myśl którego przepisy o zaliczeniu zapłaty stosuje odpowiednio do potracenia.

Nadmienić należy, iż istotne znaczenie posiadają zapisy art. 26 ust. 1 w/w ustawy, zgodnie z którym pobór podatku przez płatników następuje w momencie faktycznej wypłaty należności, od której pobierany jest zryczałtowany podatek dochodowy.Powyższe przepisy prawne świadczą, że obowiązek podatkowy płatnika z tytułu odpowiedzialności za podatek - do którego obliczenia, pobrania i odprowadzenia jest zobowiązany, z tytułu przychodów z odsetek osiągniętych przez tych podatników na terytorium RP zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy- powstaje w dacie wypłaty środków pieniężnych na rzecz podatnika nie mającego na terytorium RP siedziby lub zarządu. Jeżeli Spółka wypłaciła bądź będzie wypłacała odsetki od zaciągniętej w 2004r. pożyczki, powinna brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wypłaty odsetek. Oznacza to więc, iż zgodnie z art. 11 ust. 2 w/w konwencji z dnia13 lutego 2002r. (Dz. U. z 2003r., Nr 216, poz. 2120) strona wypłacająca odsetki będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła od całej kwoty wypłacanych odsetek w maksymalnej wysokości nie przekraczającej 5% kwoty brutto wypłacanych odsetek.

Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 w/w ustawy zastosowanie przez płatnika stawki podatku wynikającej z właściwej umowy w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika dla celów podatkowych, uzyskanym od niego zaświadczeniem (certyfikat rezydencji), wydanym przez właściwy organ administracji podatkowej.

Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, że Spółka dokonując wypłaty odsetek podmiotowi mającemu siedzibę w Holandii, która to siedziba tego podmiotu została udokumentowana certyfikatem rezydencji, jako płatnik zryczałtowanego podatku dochodowego obowiązana była naliczyć i potrącić podatek dochodowy od wypłaconych odsetek w wysokości 5%.

Reasumując postanowiono jak w sentencji.