Pytanie:

Stan faktyczny: Spółka zawarła w dniu 26 października 2004 kilka umów leasingu operacyjnego samochodów osobowych. Z umów tych wynika, że będzie uprawniona do korzystania z samochodów przez okres 36 miesięcy, licząc od daty odbioru samochodów. Jeden z samochodów będzie odebrany w listopadzie 2004, a pozostałe w styczniu 2005 roku.W czasie trwania wskazanych umów Spółka będzie ponosić koszty:- opłatę wstępną płatną jednorazowo przy podpisaniu każdej z umów, - 36 miesięcznych opłat leasingowych, - opłatę z tytuły opcji wykupu płatnej jednorazowo po zakończeniu danej mowy. Do wszystkich opłat doliczony będzie podatek VAT .Pytanie podatnika: Obecnie mamy wątpliwość jak zakwalifikować opłaty wstępne:- czy rozliczyć je w czasie przez okres użytkowania samochodów (36m-cy)?; a jeśli tak, to czy przy rozliczaniu w czasie uwzględniać fakt występowania różnych dat przyjęcia samochodów do korzystania?, - zaliczyć opłaty wstępne w momencie poniesienia tego wydatku? - W którym momencie rozliczyć podatek VAT i w jakiej wysokości?

W odpowiedzi na pismo z dnia 18 listopada 2004 r. w sprawie stosowania przepisów prawa podatkowego w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów opłaty wstępnej wynikającej z realizacji umów leasingu - Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie działając na podstawie art. 14 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 z późn. zm.) wyjaśnia co następuje:

Zgodnie z art. 17b ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszt uzyskania przychodów korzystającego, z zastrzeżeniem ust. 2, jeżeli umowa ta spełnia następujące warunki:
1) została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości, oraz
2) suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.W świetle powyższego, jeżeli wskazane przez Spółkę umowy spełniają wszystkie wyżej określone warunki, a dodatkowo odpisy amortyzacyjne od wartości przedmiotu leasingu w okresie trwania umowy dokonywane będą przez finansującego - umowy te są umowami leasingu operacyjnego w znaczeniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W związku z tym leasingobiorca ma prawo ujęcia w kosztach uzyskania przychodów wszystkich opłat ponoszonych w okresie obowiązywania umowy, w tym również opłaty wstępnej pod warunkiem, że przedmiotowy koszt został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Opłaty wstępne nie podlegają rozliczeniu w czasie, gdyż zostały poniesione przed odbiorem przedmiotów leasingu. Stanowią one koszt uzyskania przychodów w dacie faktycznego poniesienia.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają - zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione (art. 7 ust. 1 pkt 2).

Przez umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub inne umowy o podobnym charakterze będące w rozumieniu przepisów ustawy o VAT jako dostawa towarów rozumie się - zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o VAT - umowy w wyniku których, zgodnie z przepisami o podatku dochodowym, odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający oraz umowy leasingu w rozumieniu tych przepisów, których przedmiotami są grunty.

Jeżeli umowy nie spełniają powyższych warunków umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub inne umowy o podobnym charakterze traktowane są w rozumieniu ustawy jako odpłatne świadczenie usług.
W myśl art. 86 ust. 3 ustawy o VAT, w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej ładowności mniejszej niż określona według wzoru:
DŁ = 357 kg + n x 68 kg
gdzie:
DŁ - oznacza dopuszczalną ładowność,
n - oznacza ilość miejsc (siedzeń) łącznie z miejscem dla kierowcy
- kwotę podatku naliczonego stanowi 50 % kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 5.000 zł.

Przepis art. 86 ust. 7 ustawy o VAT ogranicza możliwość odliczenia podatku naliczonego przez usługobiorców użytkujących na podstawie między innymi umowy leasingu samochodów, o których mowa w ust. 3 - do 50% kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą. Przy czym suma kwot w całym okresie użytkowania samochodu, dotycząca jednego samochodu, nie może przekroczyć kwoty 5.000 zł. Terminy odliczeń podatku naliczonego zostały określone w art. 86 ust. 10 i 11 ustawy o VAT.

W przypadku otrzymania przez Spółkę faktur za usługę leasingu samochodu osobowego kwotę podatku naliczonego stanowić więc będzie 50% kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą.