Istota interpretacji:

1. Czy Spółka ma obowiązek korygowania kosztów uzyskania przychodów o dotychczas poniesione opłaty z tytułu umów leasingu, które to umowy uległyby rozwiązaniu przed ich upływem? 2. Czy nierozliczoną kwotę dot. wstępnej opłaty leasingowej, w przypadku wcześniejszego rozwiązania umów leasingu, Spółka ma prawo uznać za koszt uzyskania przychodów w momencie poniesienia? 3. Czy dodatkowa opłata (Kwota Rozliczeniowa) zapłacona Leasingodawcy w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy leasingu, stanowi koszt uzyskania przychodu? 4. Czy ewentualna zwrócona przez Leasingodawcę Kwota Rozliczeniowa, stanowi przychód Spółki?

• obowiązku dokonania korekty kosztów podatkowych w sytuacji przedterminowego rozwiązania umów leasingu,
• zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów nierozliczonej kwoty dotyczącej wstępnej opłaty leasingowej w sytuacji przedterminowego rozwiązania umów leasingu,
• zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów dodatkowej opłaty (Kwoty Rozliczeniowej) w przypadku przedterminowego rozwiązania umów leasingu,
• wystąpienia przychodu podatkowego w związku z ewentualnym zwrotem Kwoty Rozliczeniowej.
  
  

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego.

Spółka jest stroną umów, podatkowo rozumianych jako umowy leasingowe (tj. spełniające warunki określone w art. 17a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, których przedmiotem jest użytkowanie samochodów osobowych, a umowy zostały zawarte na czas oznaczony stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji samochodów osobowych oraz sumy ustalonych w nich opłat spełniały warunki określone w art. 17b ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Opłaty manipulacyjne i wstępne są przez Spółkę rozliczane proporcjonalnie do okresu trwania umowy.

W związku z obecną sytuacją finansową Spółki, rozważa Ona rozwiązanie powyższych umów leasingowych przed upływem okresu, o którym mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Rozwiązanie umowy leasingu może (ale nie musi) obligować Spółkę do rozliczenia z Leasingodawcą tych umów, co może powodować konieczność zapłaty na rzecz Leasingodawcy Kwoty Rozliczeniowej.

Pismem z dnia 27 maja 2011 r. Spółka doprecyzowała opis zdarzenia przyszłego poprzez wskazanie, iż:

1. Spółka w momencie zawiązywania umów leasingu, opierając się na ówczesnej sytuacji gospodarczej przewidywała, że wszystkie leasingowane przedmioty (samochody) będą w pełni wykorzystane. Obecnie, na skutek zmiany uwarunkowań gospodarczych, w tym zaostrzeniu konkurencji, leasingowane samochody nie są w takim stopniu wykorzystywane, w jakim Spółka by oczekiwała i utrzymywanie tak dużej bazy transportowej kumuluje znaczne koszty. Właśnie niepełne wykorzystywanie przedmiotowych samochodów jest przyczyną, z powodu której Spółka rozważa przedterminowe zakończenie zawartych umów leasingu.
2. Zawarte umowy leasingu, których przedterminowe zakończenie jest rozważane, przewidują, że ich przedterminowe rozwiązanie z wskazanych w punkcie 1 przyczyn, będzie wiązało się z ustaleniem Kwoty Rozliczeniowej i zapłatą przez Leasingobiorcę określonej kwoty na rzecz Leasingodawcy, bądź w określonych przypadkach zwróceniem nadwyżki Leasingobiorcy.
3. Działanie Spółki zmierzające do przedterminowego zakończenia obowiązywania części umów leasingu ma na celu zabezpieczenie i zachowanie źródła poprzez uniknięcie nadmiernych kosztów związanych z użytkowaniem leasingowanych samochodów. Spółka w tym zakresie działa więc w interesie zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów.
4. W przypadku rozwiązania umowy z przyczyn wskazanych w punkcie 1, Finansujący zobowiązany jest do wystawienia faktury VAT na kwotę do zapłaty (kwota ta zostaje powiększona o należny podatek od towarów i usług). Niektóre z umów nie regulują kwestii wystawienia faktury przez Leasingodawcę w zakresie Kwoty Rozliczeniowej.
5. Niektóre z umów leasingu przewidują również zapisy, iż Finansujący jest zobowiązany zaliczyć na poczet Kwoty Rozliczeniowej, o której mowa w punkcie 2, cenę sprzedaży netto przedmiotu leasingu (pomniejszoną ewentualnie o koszty poniesione przez Finansującego przy sprzedaży przedmiotu leasingu). W przypadku, gdy kwota uzyskana ze sprzedaży przedmiotu leasingu będzie wyższa niż ostateczna Kwota Rozliczeniowa, Finansujący jest zobowiązany zwrócić Spółce powstałą nadwyżkę. Umowy nie regulują kwestii opodatkowania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

1. Czy Spółka ma obowiązek korygowania kosztów uzyskania przychodów o dotychczas poniesione opłaty z tytułu umów leasingu, które to umowy uległyby rozwiązaniu przed ich upływem...
2. Czy nierozliczoną kwotę dot. wstępnej opłaty leasingowej, w przypadku wcześniejszego rozwiązania umów leasingu, Spółka ma prawo uznać za koszt uzyskania przychodów w momencie poniesienia...
3. Czy dodatkowa opłata (Kwota Rozliczeniowa) zapłacona Leasingodawcy w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy leasingu, stanowi koszt uzyskania przychodu...
4. Czy ewentualna zwrócona przez Leasingodawcę Kwota Rozliczeniowa, stanowi przychód Spółki...

Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na pytanie nr 4. Jednocześnie, wniosek Spółki w zakresie pytań nr 1, 2 i 3 został rozpatrzony odrębnymi interpretacjami wydanymi w dniu 01 czerwca 2011 r. odpowiednio nr ILPB4/423-97/11-4/DS, ILPB4/423-97/11-5/DS i ILPB4/423-97/11-6/DS.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku, gdy w konsekwencji rozliczenia umowy leasingowej, Leasingodawca dokona zwrotu różnicy pomiędzy kwotą za zbycie samochodu a nadwyżką rat leasingowych, po stronie Spółki wystąpiłby przychód dla celów podatkowych, rozpoznany zgodnie z art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – a więc za datę powstania tego przychodu uznać należy dzień otrzymania zapłaty.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397), za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Aby dany przychód można było przyporządkować do źródła przychodów, jakim jest działalność gospodarcza, musi być on związany z taką działalnością. Chodzi tu o wszystkie te przychody, które nie powstałyby, gdyby podatnik nie prowadził działalności gospodarczej (a więc również odszkodowania, uzyskane wskutek jej prowadzenia). Ustawodawca wyraźnie bowiem wskazał w art. 12 ust. 3 ustawy, że dla zakwalifikowania danych przychodów do źródła przychodów, jakim jest działalność gospodarcza, wystarczy, że będą one związane z taką działalnością, a więc pomiędzy jej wykonywaniem a powstaniem takiego przychodu powinien istnieć związek przyczynowo - skutkowy, tzn. wszelkie przychody, których przyczyną powstania jest prowadzenie przez podatnika działalności gospodarczej są przychodami związanymi z działalnością gospodarczą.

Przychody z działalności gospodarczej powstają na zasadzie kasowej albo memoriałowej, co zostało uregulowane w art. 12 ust. 3a – 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zawierającym zasady określające moment powstania tych przychodów.

Stosownie do art. 12 ust. 3a ww. ustawy, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c – 3e, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1. wystawienia faktury albo
2. uregulowania należności.

Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że regułą jest, iż przychód powstaje w dacie następujących zdarzeń: wydanie rzeczy, zbycie prawa majątkowego lub wykonanie usługi albo częściowe wykonanie usługi, nie później niż w dniu wystawienia faktury, albo uregulowania należności. A zatem zasadą jest, że opodatkowany jest przychód należny co oznacza, że należy zadeklarować przychód dla celów podatkowych niezależnie od faktycznego otrzymania środków pieniężnych.

W przypadku, gdy usługa rozliczana jest w okresach rozliczeniowych, momentem powstania przychodu jest ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego na fakturze lub umowie nie rzadziej jednak niż raz w roku ( art. 12 ust. 3c i 3d ustawy).

Istnieją również sytuacje szczególne, w których dopiero otrzymanie środków pieniężnych rodzi obowiązek zadeklarowania przychodu podatkowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Reguluje tę kwestię art. 12 ust. 3e ustawy, zgodnie z którym w przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c i 3d, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

W przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego Spółka wskazała, iż jest stroną umów, podatkowo rozumianych jako umowy leasingowe (tj. spełniające warunki określone w art. 17a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, których przedmiotem jest użytkowanie samochodów osobowych, a umowy zostały zawarte na czas oznaczony stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji samochodów osobowych oraz sumy ustalonych w nich opłat spełniały warunki określone w art. 17b ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Obecnie, na skutek zmiany uwarunkowań gospodarczych, w tym zaostrzeniu konkurencji, leasingowane samochody nie są w takim stopniu wykorzystywane, w jakim Spółka by oczekiwała i utrzymywanie tak dużej bazy transportowej kumuluje znaczne koszty. Wobec powyższego, Spółka działając w celu zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów poprzez uniknięcie nadmiernych kosztów związanych z użytkowaniem leasingowanych samochodów, rozważa rozwiązanie powyższych umów leasingowych przed upływem okresu, o którym mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zawarte umowy leasingu, których przedterminowe zakończenie jest rozważane, przewidują, że ich przedterminowe rozwiązanie z wskazanych powyżej przyczyn, będzie wiązało się z ustaleniem Kwoty Rozliczeniowej i zapłatą przez Leasingobiorcę określonej kwoty na rzecz Leasingodawcy, bądź w określonych przypadkach zwróceniem nadwyżki Leasingobiorcy. Niektóre z umów leasingu przewidują również zapisy, iż Finansujący jest zobowiązany zaliczyć na poczet Kwoty Rozliczeniowej, cenę sprzedaży netto przedmiotu leasingu (pomniejszoną ewentualnie o koszty poniesione przez Finansującego przy sprzedaży przedmiotu leasingu). W przypadku, gdy kwota uzyskana ze sprzedaży przedmiotu leasingu będzie wyższa niż ostateczna Kwota Rozliczeniowa, Finansujący jest zobowiązany zwrócić Spółce powstałą nadwyżkę.

W niniejszym przypadku nie mamy do czynienia ani z wydaniem rzeczy, ani ze zbyciem prawa majątkowego, czy też wykonaniem usługi, dlatego też przychód z tytułu otrzymania przez Spółkę (Leasingobiorcę) zwrotu Kwoty Rozliczeniowej powstanie w dacie otrzymania zapłaty.

Reasumując, w przypadku, gdy w konsekwencji rozliczenia umowy leasingowej, Leasingodawca dokona zwrotu różnicy pomiędzy kwotą za zbycie samochodu a nadwyżką rat leasingowych, kwota tego zwrotu stanowi przychód podatkowy Spółki z chwilą faktycznego otrzymania Kwoty Rozliczeniowej, zgodnie z art. 12 ust. 3e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie dodaje się, że wniosek Spółki w zakresie przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego w części dotyczącej podatku od towarów i usług zostanie rozpatrzony odrębnym rozstrzygnięciem w terminie późniejszym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje