odnosząc się do kwestii kwalifikacji do kosztów uzyskania przychodów niezamortyzowanej części poniesionych nakładów inwestycyjnych w obcym środku trwałym, przedstawiam stanowisko Ministerstwa Finansów, jednocześnie przepraszam za opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi.

Jak rozumiem podatnik dokonał inwestycji w obcym środku trwałym, którego był najemcą i przyczyną powstania niezamortyzowanej części tej inwestycji było rozwiązanie umowy najmu przed jej zakończeniem przez jedną ze stron umowy. Po wygaśnięciu umowy podatnik nie miał już możliwości dalszego dokonywania odpisów amortyzacyjnych, ponieważ nie użytkował tej inwestycji do celów własnej działalności gospodarczej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop) przewidują amortyzację przyjętych do używania inwestycji w obcych środkach trwałych, zwanych także środkami trwałymi (art. 16a ust. 2 pkt 1 updop). W stosunku do tych środków trwałych podatnicy mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne, z tym że np. dla inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat (art. 16j ust. 4 pkt 1 updop). Dla tych inwestycji budowlanych przyjęto stosunkowo krótki okres amortyzacji, który nie może być przez podatnika skracany w drodze indywidualnej decyzji, np. w wyniku rozwiązania umowy najmu.

W przypadku używania przez podatnika inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach w okresie krótszym niż 10 lat, nie dochodzi do zaliczenia pełnej wartości wytworzonej inwestycji poprzez odpisy amortyzacyjne do kosztów uzyskania przychodów. Poniesione koszty może mu zrekompensować właściciel nieruchomości, dokonując zwrotu części kwoty poniesionych wydatków. kwota otrzymanego zwrotu, w części nie przekraczającej niezamortyzowanej wartości inwestycji, nie będzie stanowiła przychodu podatkowego (art. 12 ust. 4 pkt 6a updop).

Jeżeli przed zakończeniem pełnego okresu amortyzacji inwestycji w obcym środku trwałym dochodzi do rozwiązania umowy (najmu lub dzierżawy), na podstawie której użytkowano obcy środek trwały, wówczas nie ma możliwości zaliczenia wcześniej poniesionych wydatków inwestycyjnych bezpośrednio do kosztów podatkowych, w wysokości niezamortyzowanej części tej inwestycji.

W tym przypadku nie wystąpi strata w środku trwałym z tytułu jego likwidacji w wysokości niezamortyzowanej wartości inwestycji w obcym środku trwałym, uznawana za koszt podatkowy, bowiem nie miała miejsca likwidacja środka trwałego, rozumiana jako jego zużycie (zniszczenie). Nie może być zatem zastosowane wnioskowanie a contrario do .art. 16 ust. 1 pkt 6 updop, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, leżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności.

We wcześniejszych swoich wyjaśnieniach, Ministerstwo Finansów (pismo z dnia 23 czerwca 2005 r.) wskazywało, iż ponieważ pod pojęciem środków trwałych rozumie się również inwestycje w obcych środkach trwałych, zatem oznacza to, iż art. 16 ust. 1 pkt 6 updop obejmuje nie tylko własne środki trwałe, ale również inwestycje w obcych środkach trwałych. Ministerstwo uznało zatem, iż kosztem podatkowym może być niezamortyzowana część inwestycji w obcym środku trwałym, jeżeli nastąpi faktyczna likwidacja nie w pełni umorzonego środka trwałego, ale rozwiązanie umowy najmu nie oznacza automatycznie, iż miała miejsce likwidacja środka trwałego.