|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: koszty uzyskania przychodów, odpisy aktualizujące, przychód, umorzenie wierzytelności, wierzytelności nieściągalne | |
| Data: 2009-11-19 | |
![]() Istota interpretacji:Czy w stosunku do wierzytelności, co do których dokonano odpisów aktualizujących i zakwalifikowano je jako koszt uzyskania przychodów (bez VAT), w momencie ich umorzenia powstaje przychód podatkowy dla Spółki?- a jeżeli tak, to Czy wraz z powstaniem przychodu Spółka będzie mogła zaliczyć wartość umorzonych wierzytelności w koszty podatkowe Spółki? Czy w stosunku do wierzytelności, co do których dokonano odpisów aktualizujących i nie zakwalifikowano je jako koszt uzyskania przychodów (bez VAT), w momencie ich umorzenia powstaje przychód podatkowy dla Spółki? Czy w momencie wyksięgowania odpisanej wierzytelności (zakończenia lub umorzenia postępowania upadłościowego) powstaje dla Spółki przychód do opodatkowania?
Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z dnia 29 października 2009 r. znak: IBPBI/2/423-899/09/MO wezwano do ich uzupełnienia. Uzupełnienia wniosku dokonano w dniu 18 listopada 2009 r. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Przedmiotem działalności gospodarczej Spółki w szczególności jest zakup, wytwarzanie, przetwarzanie i dystrybucja energii cieplnej, eksploatacja urządzeń ciepłowniczych, rekonstrukcja i modernizacja systemów ciepłowniczych, wydawanie zapewnień dostaw ciepła oraz warunków podłączenia do sieci cieplnej. W związku z wykonywaną działalnością gospodarczą Spółka wystawia na rzecz odbiorców faktury VAT, które pomimo licznych wezwań do zapłaty nie zostają przez dłużników zapłacone. Następnie kontrahenci na skutek trudności finansowych i zaistnienia podstaw wynikających z ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 z późn. zm.) ogłaszają upadłość. W wyniku ogłoszonego postępowania upadłościowego wierzytelność zostaje zgłoszona do sądu, a w księgach rachunkowych Spółki dokonany zostaje odpis aktualizacyjny i zakwalifikowany jako kup (bez VAT), bądź jako nkup (bez VAT). W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:
Zdaniem Spółki Ad. 1 i 2 W ramach prowadzonej działalności gospodarczej za wykonane usługi m.in. dostawy ciepła Spółka wystawia kontrahentom faktury VAT. Kwotę należną z tytułu wystawionych faktur VAT, stosownie do zapisów art. 12 ust. 3 i następ. ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm., zwanej dalej: ustawą o pdop) zalicza do przychodu z działalności gospodarczej. W związku z nieuregulowaniem przez odbiorców należnych zobowiązań wynikających z faktur VAT, wystawca na podstawie przepisów o rachunkowości dokonuje odpisów aktualizujących.
Z uwagi na powyższe zapisy, kluczowe znaczenie mają przepisy art. 12 ust. 1 pkt 4d i 4e ustawy o pdop. Zgodnie z przywołanymi przepisami przychodem podatkowym jest wartość należności umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne w tej części, od której dokonane odpisy aktualizujące zostały uprzednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodów oraz równowartość odpisów aktualizujących wartość należności, uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, w przypadku ustania przyczyn, dla których dokonano tych odpisów. W miejscu należy odwołać się do przepisów art. 16 ust. 1 pkt 25 i 26a ustawy o pdop. Na mocy przywołanych przepisów wierzyciel ma możliwość zaliczenia nieściągalnych wierzytelności w koszty uzyskania przychodu, jako:
W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia pojęcie "nieściągalności" wierzytelności. W świetle art. 16 ust. 2 ustawy o pdop, wierzytelnością nieściągalną jest wierzytelność, której nieściągalność została udokumentowana:
Natomiast wierzytelność nieściągalną uznaje się za "uprawdopodobnioną" jeżeli:
W związku z tym spółka uznając wierzytelność jako nieściągalną, poprzez odpis aktualizacyjny zalicza wartość zobowiązania do kosztów uzyskania przychodu spółki. Wobec czego w świetle literalnego brzmienia zapisów art. 12 ust. 1 pkt 4d i 4e ustawy o pdop, ich ewentualne umorzenie może spowodować powstanie przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. W konsekwencji Spółka uznaje, iż ewentualne powstanie przychodu w podatku dochodowym, stosowanie do zapisów:
Zatem Spółka jest zdania, iż ewentualne powstanie przychodu w podatku dochodowym, po umorzeniu wierzytelności, odpisanej jako nieściągalna może zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych. W uzupełnieniu wniosku z dnia 9 listopada 2009 r. Spółka doprecyzowała, iż w przedstawionym przez Nią stanowisku przywołuje w uzasadnieniu prawnym zarówno przepis art. 16 ust. 1 pkt 25, jak pkt 26a ustawy o pdop. Z opisu stanu faktycznego wynika, iż Spółka, z uwagi na ogłoszoną upadłość dłużnika, na mocy art. 16 ust. 1 pkt 26a, w zw. z art. 26a (winno być 16) ust. 2a pkt 1 ustawy o pdop, dokonuje odpisu aktualizującego wierzytelności, który zalicza w koszty uzyskania przychodów. Następnie poprzez jej umorzenie przez Spółkę, na podstawie literalnego brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 4d i 4e ustawy o pdop, powstaje przychód w podatku dochodowym od osób prawnych Spółki. Spółka uważa, iż wartość umorzonej wierzytelności, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 44 ustawy o pdop, może zostać zaliczona w koszty uzyskania przychodów Spółki. W odniesieniu do wątpliwości związanej z zapisem "wierzytelność umorzona po raz kolejny po stwierdzeniu jej nieściągalności może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów" Spółka poinformowała iż, w omawianym przypadku własne stanowisko w sprawie dotyczyło sytuacji opisanej powyżej. Ad. 3 Podtrzymując w pełni stanowisko prawne przedstawione powyżej, w odpowiedziach na pytania pierwsze i drugie Spółka dodała, iż z uwagi na literalne brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 4d i 4e ustawy o pdop, nie zaliczenie odpisów aktualizacyjnych do kosztów uzyskania przychodów nie spowoduje konsekwencji w postaci powstania przychodu w podatku dochodowym. Jeżeli zatem spółka zgodnie z ustawą o rachunkowości dokonuje odpisów aktualizacyjnych, które z uwagi na nie spełnienie warunków określonych art. 16 ust. 1 pkt 25 i 26a ustawy pdop, nie podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, to wówczas przy ich ewentualnym umorzeniu nie będzie zobowiązana do ich wykazania po stronie przychodów Spółki. Ad. 4 Wpływ postępowania upadłościowego na możliwość zaliczenia wierzytelności nieściągalnej w koszty uzyskania przychodów został uregulowany przepisami art. 16 ust. 2 i 2a ustawy o pdop. Zatem:
dają podstawę prawną do uznania wierzytelności za nieściągalną i zarachowania jej, na mocy art. 16 ust. 1 pkt 25 ustawy o pdop w koszty uzyskania przychodu spółki. Zaliczenie to jest zaliczeniem ostatecznym, w odróżnieniu od odpisów aktualizujących, które cechuje względność. Odpisów aktualizujących dokonuje się jeżeli wierzytelność nieściągalna została uprawdopodobniona, gdy:
Odpisy aktualizujące, na mocy art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o pdop podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów Spółki. Mając na uwadze powyższe przepisy Spółka stwierdza, iż zakończenie lub umorzenie postępowania upadłościowego może odnieść bezpośredni skutek również na przychód podatkowy Spółki. Jeżeli bowiem ustała przyczyna, dla których dokonano odpisów aktualizujących to, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4e ustawy o pdop, powstanie przychód spółki. Zaliczenie wierzytelności nieściągalnej w koszty uzyskania przychodów jest zaliczeniem warunkowym, bowiem odpadnięcie przyczyny zaliczenia spowoduje powstanie przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. Natomiast wierzytelność uznana za nieściągalną, w świetle art. 16 ust. 2 ustawy o pdop i następnie zaliczona w koszty uzyskania przychodów, stanowi zaliczenie ostateczne. Wówczas zakończenie postępowania upadłościowego, a nawet jego umorzenie pozostaje neutralnym podatkowo. Reasumując Spółka uważa, iż moment zakończenia lub umorzenia postępowania upadłościowego pozostaje neutralnym podatkowo dla przychodu Spółki, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4e ustawy o pdop. W uzupełnieniu Spółka wyjaśniła, iż pod pojęciem "wyksięgowania odpisanej wierzytelności" zawartym w pytaniu nr 4 rozumie wyksięgowanie z odpisów aktualizacyjnych oraz z rozrachunków zgodnie z ustawą o rachunkowości. Natomiast, konsekwencje podatkowe dotyczą sytuacji kiedy dokonano odpisu aktualizującego zaliczonego następnie w ciężar kosztów uzyskania przychodów i dochodzi do umorzenia bądź zakończenia postępowania upadłościowego. Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje: Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54 poz. 654 ze zm. określanej w dalszej części skrótem "ustawa o pdop"), za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Stosowanie do art. 15 ust. 1 ustawy o pdop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Art. 16 ust. 1 ustawy o pdop wskazuje kilka okoliczności pozwalających na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów równowartości należności uprzednio zaliczonych do przychodów należnych, jeżeli wyegzekwowanie tych należności od dłużnika jest wątpliwe. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o pdop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów aktualizujących, z tym że kosztem uzyskania przychodów są odpisy aktualizujące wartość należności, określone w ustawie o rachunkowości, od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 12 ust. 3 do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie ust. 2a pkt 1. W myśl art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy o pdop, nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną w przypadku określonym w ust. 1 pkt 26a, w szczególności jeżeli:
Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy o pdop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2. Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o pdop, za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:
Nadto art. 16 ust. 1 pkt 44 ustawy o pdop stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów umorzonych wierzytelności, z wyjątkiem tych, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 zostały zarachowane jako przychody należne. Warunkiem zaliczenia umorzonej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów jest też uzyskanie zgody dłużnika. Należy jednak zwrócić uwagę, iż nie można zaliczyć do kosztów podatkowych wierzytelności przedawnionej i to niezależnie od tego czy uprzednio utworzono na nią odpis aktualizujący i zaliczono go do kosztów czy też nie, bowiem zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o pdop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 4d ustawy o pdop, przychodem jest wartość należności umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne w tej części, od której dokonane odpisy aktualizujące zostały uprzednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4e ustawy o pdop, przychodem jest równowartość odpisów aktualizujących wartość należności, uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, w przypadku ustania przyczyn, dla których dokonano tych odpisów. Jeżeli więc zgodnie z przepisami ustawy o pdop na daną wierzytelność wierzyciel dokonał odpisu aktualizującego i zaliczył go do kosztów podatkowych, a następnie doszło np. do przedawnienia, to o kwotę dokonanego odpisu podatnik zobowiązany będzie zwiększyć swój przychód podatkowy. Jeżeli jednak na daną wierzytelność podatnik dokonał odpisu aktualizującego i zaliczył go do kosztów podatkowych zgodnie z przepisami ustawy o pdop, a następnie doszło do udokumentowania nieściągalności, to:
Ad. 1 Jeżeli wierzytelności, odnośnie których dokonano odpisów aktualizujących zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, zostaną umorzone na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 44 ustawy o pdop, to utworzone odpisy aktualizujące Spółka winna rozwiązać i zaliczyć do przychodów podatkowych na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4d ustawy o pdop. Stanowisko Spółki w zakresie pyt. 1 należy zatem uznać za prawidłowe. Ad. 2 Wartość umorzonej wierzytelności, która uprzednio była zarachowana jako przychód należny na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 44 ustawy o pdop, Spółka winna zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem, iż do umorzenia wierzytelności doszło zgodnie z przepisami prawa cywilnego oraz wierzytelność nie została przedawniona. Stanowisko Spółki w zakresie pyt. 2 należy zatem uznać za prawidłowe. Ad. 3 Wierzytelności, odnośnie których dokonano odpisów aktualizujących i których nie zaliczono do kosztów uzyskania przychodów, w sytuacji ich umorzenia nie będą stanowiły przychodów podatkowych. Stanowisko Spółki w zakresie pyt. 3 należy zatem uznać za prawidłowe. Ad. 4 W przypadku zakończenia lub umorzenia postępowania upadłościowego co jak wskazała Spółka stanowi ustanie przyczyny, dla których dokonano odpisu aktualizującego, równowartość odpisów aktualizujących, uprzednio zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, Spółka winna na podstawie art. 12 ust. 4e ustawy o pdop, zaliczyć do przychodów podatkowych. Stanowisko Spółki w zakresie pyt. 4 należy zatem uznać za prawidłowe. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała. |
|
| 2009-11-19 |
