Pytanie:

Czy dodatnie różnice kursowe pochodzące z czynności potrącenia (kompensaty) - odnoszące się do przychodów podatkowych - powinny zwiększać przychód Spółki podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, natomiast dodatnie różnice kursowe odnoszące się do poniesionych kosztów powinny zmniejszać koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych?

Spółka należy do międzynarodowej grupy producentów produktów spożywczych dla dzieci. W ramach tej grupy funkcjonuje Centrum Nettingowe, które dokonuje potrącenia wzajemnych zobowiązań i należności występujących pomiędzy spółkami uczestniczącymi w systemie.
Spółka wykazuje nadwyżkę zobowiązań nad należnościami. Różnica wynikająca z tych rozliczeń przekazywana jest przez Spółkę na rzecz Centrum Nettingowego.
Transakcje są przeprowadzane w walutach obcych, wobec czego, w ramach nettingowego rozliczania transakcji powstają różnice kursowe.
Wątpliwości Spółki dotyczą następujących kwestii:

• czy dodatnie różnice kursowe, powstające na skutek kompensat dokonywanych w systemie nettingowym zwiększają przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz, czy zmniejszają koszty uzyskania przychodu w tym podatku?
• czy ujemne różnice kursowe powstające w związku z udziałem Spółki w systemie nettingowym i dokonywanymi kompensatami, zmniejszają przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz, czy zwiększają koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych?
  
  

Zdaniem Spółki dodatnie różnice kursowe pochodzące z czynności potrącenia (kompensaty) - odnoszące się do przychodów podatkowych - powinny zwiększać przychód Spółki podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, natomiast dodatnie różnice kursowe odnoszące się do poniesionych kosztów powinny zmniejszać koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. Z kolei ujemne różnice kursowe powstałe z rozliczeń dokonanych w systemie nettingowym, odnoszące się do przychodów podatkowych powinny zmniejszać przychód Spółki podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, natomiast ujemne różnice kursowe odnoszące się do poniesionych kosztów podatkowych, powinny zwiększać koszty uzyskania przychodu.
W ocenie Spółki, z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie wynika wprost, czy różnice kursowe pochodzące z czynności wzajemnego potrącenia należności (w opisanym przypadku - w ramach nettingu), powinny być traktowane jako różnice kursowe w rozumieniu tej ustawy. Spółka twierdzi zatem, że: "(...) w tym zakresie należy się posiłkować przepisami prawa cywilnego, na tle których potrącenie jest jedną z dopuszczalnych i powszechnych form regulowania należności - równoznaczną z efektywną spłatą wierzyciela - która to forma powoduje materializację różnic kursowych dla celów podatku dochodowego od osób prawnych."
Ponadto Spółka podkreśla, że przedstawione przez Nią stanowisko jest korzystne dla budżetu Państwa.

Tutejszy organ podatkowy po przeanalizowaniu stanu faktycznego przedstawia następujące stanowisko:

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. nr 54, poz. 654 ze zm., zwanej dalej "ustawą"), przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Z kolei art. 12 ust. 2 ustawy stanowi, że przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursów średnich z dnia uzyskania przychodu, ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski, natomiast zgodnie z brzmieniem art. 12 ust. 3 (drugie zdanie) tej ustawy, jeżeli przychody wyrażone są w walutach obcych, a między dniem ich uzyskania i dniem faktycznego otrzymania występują różne kursy walut, przychody te odpowiednio podwyższa się lub obniża o różnice wynikające z zastosowania kursu kupna walut z dnia faktycznego otrzymania przychodów, ustalonego przez bank, z którego usług korzystał uzyskujący przychód, oraz z zastosowania kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia uzyskania przychodu.
Zasady przeliczania kosztów poniesionych w walutach obcych i ich korekty o różnice kursowe zostały uregulowane w art. 15 ust. 1 (drugie i trzecie zdanie) ustawy i zgodnie z tym przepisem, koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursów średnich ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski z dnia poniesienia kosztu. Jeżeli koszty wyrażone są w walutach obcych, a między dniem ich zarachowania i dniem zapłaty występują różne kursy walut, koszty te odpowiednio podwyższa się lub obniża o różnice wynikające z zastosowania kursu sprzedaży walut z dnia zapłaty, ustalonego przez bank, z którego usług korzystał ponoszący koszt oraz z zastosowania kursu średniego, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia zarachowania kosztów.
Użyte w powołanym wyżej art. 12 ust. 3 ustawy określenia "dzień uzyskania i dzień faktycznego otrzymania przychodu" jednoznacznie wskazuje, że możliwość korekty przychodu o różnice kursowe powstałe i wyliczone zgodnie z tym przepisem, istnieje wyłącznie przy faktycznej zapłacie dokonanej w pieniądzu.
Również w przypadku kosztów uzyskania przychodów, warunkiem ich korekty o różnice kursowe, jest zapłata rozumiana według definicji podanej w Internetowym Słowniku Języka Polskiego jako "należność, kwota płacona doraźnie za coś (zwykle pieniędzmi, czasem produktami, towarami)". Podana definicja dopuszcza płatność inną niż w pieniądzu, ale płatność w takim ujęciu wiąże się z określonym rodzajem działań.

Przy umowach nettingu, rozumianego jako potrącenie wzajemnych wierzytelności w walutach obcych między podmiotami polskimi i zagranicznymi, dokonywane kompensaty powodują zaspokojenie wierzyciela i osiągnięcie tym samym celu zobowiązania. Nie dochodzi jednak do efektywnej zapłaty dokonanej w pieniądzu, ponieważ kompensaty będące faktycznie zapisami księgowymi nie są tożsame z zapłatą w rozumieniu powołanych wyżej przepisów i podaną definicją słownikową. Tym samym potrącenia dokonywane w ramach systemu nettingowego nie prowadzą do realizacji różnic kursowych dla celów podatkowych, bez względu na to, jak korekta ta wpłynęła by na wysokość podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

Przedstawiona interpretacja jest zgodna z oficjalnym stanowiskiem Ministra Finansów zajmowanym w tej kwestii (między innymi przedstawionym w piśmie z dnia 16 kwietnia 2004 r. nr PB4/KGK-060-1445-44/04 będącym odpowiedzią na interpelację poselską, dotyczącą różnic kursowych przy potrąceniu wzajemnych wierzytelności; treść pisma została opublikowana w Biuletynie Informacyjnym dla Służb Ekonomiczno - Finansowych nr 26 z dnia 10 września 2004 r., wydawanym przez Wydawnictwo Podatkowe GOFIN Sp. z o.o. w Gorzowie Wielkopolskim).

Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji.

Niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Spółkę i stanu prawnego obowiązującego w czasie zaistnienia opisanej sytuacji.
Interpretacja ta nie jest wiążąca dla Spółki, jest ona natomiast wiążąca dla organów podatkowych i organów kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Stosownie do postanowień art. 14a §4, oraz art. 236 §2 i art. 223 §1, w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, na niniejsze postanowienie służy zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu za pośrednictwem Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego, w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2532 ze zm.), podania i załączniki do podań składane w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej podlegają opłacie skarbowej. Szczegółowy wykaz opłaty skarbowej zawiera załącznik do wyżej wymienionej ustawy. Zgodnie z poz. 1 części I tego załącznika, opłata skarbowa od podania wynosi 5 zł, natomiast zgodnie z poz. 2 opłata skarbowa od załącznika do podania wynosi 50 gr.