|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: fundacje, koszty uzyskania przychodów | |
| Data: 2009-02-19 | |
![]() Istota interpretacji:1. Czy w przypadku podjęcia decyzji o sfinansowaniu kosztów likwidacji oznaczonej części zakładu górniczego z bieżących środków, koszty te zaliczone będą dla celów podatku dochodowego od osób prawnych do kosztów uzyskania przychodów? 2. Czy oprocentowanie środków zgromadzonych na rachunku bankowym zwiększające środki funduszu likwidacji zakładu górniczego zaliczane jest do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 21 listopada 2008 r. (data wpływu 01.12.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie przychodów i kosztów uzyskania przychodów jest
UZASADNIENIE W dniu 01 grudnia 2008 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 11 lutego 2009 r. (data wpływu 13.02.2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie przychodów i kosztów uzyskania przychodów.
X S.A. jest spółką prawa handlowego prowadzącą działalność m. in. w zakresie kopalnictwa rud miedzi i metali nieżelaznych systemem podziemnym oraz wydobywania żwiru i piasku systemem odkrywkowym. Działalność wydobywcza systemem podziemnym prowadzona jest poprzez trzy wyodrębnione zakłady górnicze, tj.:
Stosownie do zapisu art. 26c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947), Spółka tworzy fundusz likwidacji zakładu górniczego, zwany dalej funduszem. Odpisy na fundusz ustalone są w planie techniczno-ekonomicznym (finansowym) w wysokości od 3% do 10% odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych zakładów górniczych, ustalonych stosownie do przepisów o podatku dochodowym. Wysokość odpisu na fundusz obliczana jest odrębnie dla każdego zakładu górniczego. Środki funduszu gromadzone są na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla całej Spółki. Spółka przekazuje środki na wyodrębniony rachunek bankowy funduszu w następujących terminach:
Terminy przekazywania środków na rachunek bankowy funduszu wynikają z przepisu § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad tworzenia i funkcjonowania funduszu likwidacji zakładu górniczego (Dz. U. z 2002 r. nr 108, poz. 951). Zgodnie z zapisem art. 26c ust. 4 ww. ustawy, Spółka tworzy fundusz w ciężar kosztów działalności i uznaje go za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych w momencie przekazania środków na wyodrębniony rachunek bankowy funduszu. Środki pieniężne funduszu zgromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym są inwestowane przez Spółkę w bezpieczne krótkoterminowe papiery wartościowe lub lokaty terminowe. Stosownie do przepisu § 4 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24 czerwca 2002 r., środki funduszu pochodzące z odpisów, Spółka zwiększa o wpływy z oprocentowania tych środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Jednocześnie, w oparciu o zasady rachunkowości (w przypadku Spółki są to MSSF), Spółka tworzy rezerwę na koszty likwidacji zakładów górniczych i innych obiektów technologicznych, które pokrywają oszacowany koszt likwidacji tych zakładów. Rezerwa podlega kwartalnej aktualizacji, na którą wpływ mają zmieniające się stopy dyskontowe, zmiany założeń i szacunków dla kosztów przyszłej likwidacji oraz skrócenie okresów dyskontowych (tzw. zwijanie dyskonta). Zmiany wartości rezerwy wynikające z jej aktualizacji odnoszone są na majątek trwały i na wynik finansowy Spółki. Wartości te nie są zaliczane do kosztów i/lub przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Po wprowadzeniu Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 24 czerwca 2002 r., obowiązku tworzenia funduszu likwidacji kopalń, Spółka wyodrębniła rachunek środków pieniężnych, zaś rezerwa na likwidację kopalń odpowiednio uwzględnia wartość odpisu na ten Fundusz (odpis na fundusz pomniejsza wartość rezerwy, tak aby źródła finansowania przyszłej likwidacji nie były zdublowane). Aktualnie Zarząd Spółki podjął decyzję o likwidacji oznaczonej części zakładu górniczego. Spółka posiada stosowne decyzje Okręgowego Urzędu Górniczego zatwierdzające część szczegółową i podstawową planu ruchu likwidowanej oznaczonej części zakładu górniczego stosownie do przepisu art. 26c ust. 5 ustawy prawo geologiczne i górnicze.
Z literalnego brzmienia ww. przepisu, a w szczególności ze stwierdzenia "mogą być" jednoznacznie wynika, że po podjęciu decyzji o likwidacji i uzyskaniu stosownych decyzji, Spółka może finansować likwidację oznaczonej części zakładu górniczego ze środków zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku funduszu, ale nie ma takiego obowiązku. Likwidacja ta może być zatem finansowana z bieżących środków (wykorzystanie rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego i innych obiektów technologicznych, która pokrywa oszacowany koszt likwidacji tych zakładów) i odnoszona w ciężar kosztów uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. Tym bardziej jest to zasadne, że cała wielkość środków funduszu zakładu górniczego nie wystarczy na pokrycie likwidacji oznaczonej części tego zakładu. Spółka podkreśla, że decyzje o sposobie prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorstwa, niezależnie od całokształtu ograniczeń i obowiązków ustawowych podejmuje przedsiębiorca suwerennie, w granicach prawa, zasad racjonalnej gospodarki i swojego interesu faktycznego i prawnego, dysponuje majątkiem, środkami pieniężnymi, jak i rzeczowymi i prawnymi, a więc podejmuje decyzje o czasie, zakresie i sposobie likwidacji oraz źródeł finansowania, a organy władzy publicznej mogą w ramach swoich kompetencji, na podstawie przepisów ustawowych, w granicach i na podstawie prawa nakładać obowiązki lub ograniczać przedsiębiorcę w jego prawach. Przywołany przepis art. 26c ust. 4 ustawy daje Spółce możliwość podejmowania takich decyzji, tj. finansowania kosztów likwidacji oznaczonej części zakładu górniczego z bieżących środków, jeżeli sytuacja finansowa Spółki na to zezwala. Pokrywanie kosztów likwidacji oznaczonej części zakładu górniczego z bieżących środków, zdaniem Spółki, stanowić będzie koszt uzyskania przychodów przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. nr 54, póz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zarachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Z powyższego wynika zatem, że aby dany wydatek zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów musi istnieć związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz osiągniętymi z tego tytułu przychodami. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że koszty związane z likwidacją oznaczonej części zakładu górniczego ponoszone są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (kopalnictwo rud miedzi i metali nieżelaznych), jak również, że ponoszone są w celu osiągnięcia, zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów. Obowiązek ponoszenia przez Spółkę przedmiotowych kosztów wynika ponadto z przepisów prawa, a mianowicie art. 80 ust. 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze stanowi, że "...w razie likwidacji zakładu górniczego przedsiębiorca jest zobowiązany:
Art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych uprawniający podatnika do uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów odpisów i wpłat na fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy, nie ogranicza prawa podatnika do obciążenia kosztów uzyskania przychodów jedynie do wysokości dokonanych odpisów, jeżeli wysokość środków zgromadzonych na tym funduszu okaże się niewystarczająca na sfinansowanie celu, na jaki środki te były gromadzone i zajdzie konieczność sfinansowania części wydatków ze środków obrotowych. Mając na uwadze przytoczone przepisy prawa, Spółka stoi na stanowisku, że jeżeli podejmie decyzję o sfinansowaniu kosztów likwidacji oznaczonej części zakładu górniczego z bieżących środków, to koszty te zaliczone będą dla celów podatku dochodowego od osób prawnych do kosztów uzyskania przychodów.
Fundusz utworzony z równowartości części odpisów amortyzacyjnych zaliczany jest do kosztów uzyskania przychodów stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.) określającego, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika; kosztem uzyskania przychodów są jednak podstawowe odpisy i wpłaty na te fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy. Wpływy z oprocentowania środków zgromadzonych na rachunku bankowym z jednej strony zwiększają wielkość funduszu, z drugiej zaś strony zwiększają wielkość środków pieniężnych tego funduszu. W przypadku podjęcia decyzji o wykorzystaniu funduszu, środki tego funduszu mogą być przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów ponoszonych na likwidację zakładu górniczego lub jego oznaczonej części. Decyzję w tym zakresie podejmuje Zarząd Spółki.
W związku z powyższym, Spółka stoi na stanowisku, że środki funduszu pochodzące z oprocentowania nie powinny stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. W przeciwnym przypadku doszłoby do nieuzasadnionego podwyższenia podstawy opodatkowania i tym samym podwójnego opodatkowania, bowiem kwoty oprocentowania zwiększające fundusz, stanowiłyby przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w momencie ich otrzymania, a koszty związane z likwidacją zakładu górniczego pokrywane z tej części, która pochodzi z wpływów z oprocentowania nie byłaby zaliczana dla celów podatku dochodowego od osób prawych do kosztów uzyskania przychodów, obciążałby fundusz. Jeżeli stanowisko Spółki nie zostanie zaakceptowane przez Organ w tej części, to zdaniem Spółki, koszty likwidacji w części pokrywanej z wpływów pochodzących z oprocentowania będą stanowiły koszty uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. Pismem z dnia 11 lutego 2009 r. Spółka uściśliła, iż zwróciła się z zapytaniem, czy w przypadku sfinansowania kosztów likwidacji części zakładu górniczego z bieżących środków (wykorzystanie rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego i innych obiektów technologicznych) - bez wykorzystywania funduszu likwidacji zakładu górniczego - wydatki te stanowić będą dla Spółki koszty uzyskania przychodów.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Zgodnie z tymi uregulowaniami, podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów. Ponoszone koszty należy oceniać pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu. W myśl art. 16 ust. 1 pkt 9 lit a ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika; kosztem uzyskania przychodów są jednak podstawowe odpisy i wpłaty na te fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy. W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947). Art. 26c ust. 1 tej ustawy stanowi, iż przedsiębiorca, który uzyskał koncesję na działalność, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 (wydobywanie kopalin za złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym podziemnych wyrobiskach górniczych), obowiązany jest utworzyć fundusz likwidacji zakładu górniczego, zwany dalej "funduszem", chyba że obowiązek taki wynika z odrębnych przepisów. Natomiast ust. 2 cytowanego w zdaniu poprzednim artykułu stanowi, iż przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 1, prowadzący:
Przedsiębiorca gromadzi środki funduszu na wyodrębnionym rachunku bankowym, dokonując wpłat na fundusz począwszy od dnia powstania obowiązku uiszczania opłaty eksploatacyjnej albo od rozpoczęcia działalności, o której mowa w ust. 2 pkt 1, nieobjętej obowiązkiem uiszczania opłaty eksploatacyjnej, do rozpoczęcia likwidacji zakładu górniczego (art. 26 ust. 3 ww. ustawy). Na podstawie art. 26c ust. 4 ww. ustawy, środki funduszu stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym i mogą być wykorzystane wyłącznie w celu pokrycia kosztów likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, również w razie upadłości przedsiębiorcy.
Zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 108, poz. 951) w sprawie szczegółowych zasad tworzenia i funkcjonowania funduszu likwidacji zakładu górniczego, z zastrzeżeniem ust. 2, przedsiębiorca przekazuje środki na fundusz po zakończeniu roku obrotowego w terminie jednego miesiąca po upływie roku, którego dotyczą. Natomiast wskazany w zdaniu poprzednim ust. 2 stanowi, iż przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie wydobywania kopalin systemem odkrywkowym przekazuje środki na fundusz kwartalnie, w terminie jednego miesiąca po upływie danego kwartału. Ponadto § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący działalność, o której mowa w § 2 pkt 1 i 3, wykorzystuje środki finansowe na pokrycie kosztów ponoszonych na likwidację zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, a w szczególności kosztów:
W tym miejscu należy podkreślić, iż zwrot "mogą być wykorzystane" użyty w art. 26 ust. 4 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, nie oznacza możliwości wyboru przez Spółkę między środkami pochodzącymi z funduszu likwidacji zakładu górniczego, którego odpisy zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich przekazania na rachunek funduszu, a środkami bieżącymi Spółki, które mogłyby pokrywać ww. wydatki. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż wydatki poniesione na likwidację oznaczonej części zakładu górniczego, do wysokości utworzonego funduszu obciążają w pierwszej kolejności ten fundusz, który w tym celu został utworzony. Natomiast jeżeli środki te okażą się niewystarczające, wówczas pozostałą część wydatków poniesionych na przedmiotową likwidację Spółka może pokryć z bieżących środków i zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów.
Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad tworzenia i funkcjonowania funduszu likwidacji zakładu górniczego (Dz. U. nr 108, poz. 951), środki funduszu pochodzące z odpisów, o których mowa w § 3, zwiększa się o wpływy z oprocentowania tych środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Jednakże ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) nie obejmuje zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym wpływów z oprocentowania środków funduszu likwidacji zakładu górniczego. Zatem w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2009 r., w myśl którego przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są m.in. otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 12 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy, do przychodów nie zalicza kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek (kredytów).
W związku z inwestowaniem środków funduszu likwidacji zakładu górniczego w bezpieczne krótkoterminowe papiery wartościowe, lokaty terminowe lub utrzymywaniem pieniędzy na rachunku bankowym Spółka otrzymuje od banku odsetki, które nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Należy przy tym podkreślić, iż przychodem są tylko odsetki otrzymane. Pod pojęciem otrzymania odsetek należy natomiast rozumieć dzień ich faktycznego wypłacenia albo datę kapitalizacji, czyli dopisania ich do rachunku Spółki. Reasumując, przychody z oprocentowania środków zgromadzonych na rachunku bankowym, zwiększające środki funduszu likwidacji zakładu górniczego z chwilą ich otrzymania (ich wpływu na rachunek bankowy) stanowić będą, w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychody podatkowe podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. Referencje |
|
| 2009-02-19 |
