Pytanie:

Wnioskodawca ma wątpliwość, czy ponoszony zgodnie z umową cash pool koszt opłaty za korzystanie z cash pool oraz koszt rezerwy obowiązkowej od sald depozytowych na rachunku powiązanym Uczestnika stanowi koszt uzyskania przychodu dla Uczestnika

stwierdza, że stanowisko przedstawione w tym wniosku jest prawidłowe w odniesieniu do opisanego stanu faktycznego.

Celem umowy jest zwiększenie efektywności wykorzystania środków pieniężnych poprzez zarządzanie przez Bank - w granicach i na zasadach określonych w umowie: odsetkami z tytułu sald ujemnych poprzez ich zmniejszenie oraz odsetkami z tytułu sald dodatnich poprzez ich zwiększenie. Dla osiągnięcia tego celu Uczestnicy powierzają Bankowi dokonywanie kalkulacji stanów sald na wskazanych rachunkach (zwanych dalej "Rachunkami powiązanymi"), a Bank zobowiązuje się do naliczania oprocentowania od środków pieniężnych zgromadzonych na tych Rachunkach, zgodnie z zasadami określonymi w Umowie.

Przystąpienie do Umowy nie oznacza unieważnienia warunków umów kredytowych oraz umów o prowadzenie rachunków, zawartych z Bankiem przez Uczestników Umowy, niemniej zapisy i warunki Umowy mają wartość nadrzędną w zakresie sposobu naliczania odsetek. Ponadto wysokość przyznanych w umowach kredytowych limitów określa maksymalną wysokość salda ujemnego danego Uczestnikowi w ramach świadczenia przez Bank usługi cash pool.

Umowa przewiduje, iż środki zgromadzone na rachunkach powiązanych podlegają oprocentowaniu według zmiennej stawki oprocentowania zależnej od wyniku sumy sald na wszystkich rachunkach powiązanych. Umowa określa wysokość oprocentowania nadwyżki netto lub zadłużenia netto, gdy - odpowiednio - suma sald na rachunkach powiązanych na koniec danego dnia roboczego będzie większa lub mniejsza od zera.

Umowa stanowi, iż na koniec dnia roboczego, dla środków dodatnich i ujemnych, kompensujących się w wyniku zsumowania sald, stosuje się Wewnętrzne Oprocentowanie Rachunków, którego wysokość jest indywidualnie negocjowana ze Spółką "GL". Nie może być ono jednak wyższe niż stopa procentowa równa stawce właściwej dla zadłużenia netto (w przypadku sumy sald mniejszej od zera) i niższe od stopy procentowej równej stawce właściwej dla nadwyżki netto (gdy suma sald jest większa od zera).

Umowa przewiduje, iż Bank nalicza odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach powiązanych w pierwszym dniu roboczym każdego kolejnego okresu obrachunkowego. Z umowy wnikają również zobowiązania Banku w zakresie przekazywania raportów dotyczących usługi cash pool, tj. raportów dziennych, miesięcznych zbiorczych oraz miesięcznych dla poszczególnych rachunków powiązanych.

Umowa przewiduje wynagrodzenie dla Banku za usługę cash pool, w formie miesięcznej opłaty od każdego rachunku powiązanego objętego tą usługą. Bank będzie pobierał również opłatę z tytułu kosztów rezerwy obowiązkowej (rozumianej jako obowiązek utrzymywania przez Bank na rachunku w NBP części depozytów zgromadzonych na rachunkach bankowych prowadzonych przez Bank, w wysokości określonej przez NBP), od sald depozytowych na Rachunkach powiązanych Uczestników, w wysokości rzeczywiście poniesionych kosztów.

Wnioskodawca ma wątpliwość, czy ponoszony zgodnie z umową cash pool koszt opłaty za korzystanie z cash pool oraz koszt rezerwy obowiązkowej od sald depozytowych na rachunku powiązanym Uczestnika stanowi koszt uzyskania przychodu dla Uczestnika.

Zdaniem Wnioskodawcy koszt opłaty ponoszonej przez Uczestnika za korzystanie z cash pool oraz koszt opłaty z tytułu kosztów rezerwy obowiązkowej od sald depozytowych na rachunku powiązanym Uczestnika, są wydatkami poniesionymi w celu zabezpieczenia przychodów Uczestnika i ochrony majątku Uczestnika poprzez uczestnictwo w Umowie, na podstawie której Uczestnik zapłaci niższe odsetki od zadłużenia oraz uzyska wyższe odsetki od należności, niż w przypadku gdyby Umowa nie została zawarta. Powyższe, zdaniem Wnioskodawczy, przesądza o możliwości uznania takiej opłaty za koszt poniesiony przez Uczestnika w celu zabezpieczenia źródeł przychodów, a zatem uznania tych opat za koszty uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Na tle zaprezentowanego we wniosku stanu faktycznego Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku stwierdza, co następuje:

Cash pool to nowoczesna forma efektywnego zarządzania finansami grupy podmiotów powiązanych. Cash pool polega na koncentrowaniu środków z jednostkowych rachunków (sald) poszczególnych jednostek (rachunki uczestników) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą przy wykorzystaniu korzyści skali. Umowa cash pool ma na celu zwiększenie efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez uczestniczące w niej podmioty dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu sumy dziennych sald (dodatnich i ujemnych) na rachunkach bankowych każdego z nich. Dzięki temu rozwiązaniu wynik odsetkowy grupy jest korzystniejszy niż w przypadku oddzielnego inwestowania nadwyżek i ponoszenia kosztów finansowania przez posiadaczy poszczególnych rachunków w tym systemie.

Konstrukcja umowy cash pool może przyjąć kilka form notional cash pooling; zero-balancing cash pooling; near-zero-balancing cash pooling. Pierwsza z wymienionych form charakteryzuje się brakiem fizycznego transferu środków. Fundusze są przekazywane wyłącznie "na papierze". Salda, które podlegają potrącaniu (debetowe i kredytowe) fizycznie są pozostawiane na własnych rachunkach uczestników systemu (ewentualnie przeksięgowywane na pomocnicze subkonta do rachunków uczestników w kwotach zapewniających wyzerowanie sald ujemnych), zaś odsetki naliczane są od kwoty netto zgromadzonych sald. Notional cash pooling może zostać wdrożony zazwyczaj wówczas, gdy rachunki wszystkich uczestników są prowadzone przez oddziały tego samego banku.

W przeciwieństwie do notional poolingu, zero-balancing cash pooling dokonywany jest jako rezultat fizycznego transferu środków pomiędzy rachunkami uczestników (lub ewentualnie specjalnie wyodrębnionymi subkontami uczestników) i rachunkiem głównym grupy. Nadwyżki (tj. salda dodatnie) są przekazywane z rachunków uczestników na rachunek główny, zaś deficyty (tj. salda ujemne) na rachunkach uczestników są pokrywane z rachunku głównego. Transfer dokonywany jest standardowo na koniec każdego dnia obrachunkowego, zaś na początku następnego dnia - środki są zwracane na rachunki uczestników. Odsetki naliczane są od salda zgromadzonego na głównym rachunku i przelewane na ten rachunek.

Trzecia ze wskazanych form cash poolingu, różni się od zero-balancing cash pooling tym, iż na rachunkach uczestników na koniec każdego dnia występuje założone z góry saldo (nie zerowe). W konsekwencji transfery - dokonywane również fizycznie - na konto główne nie doprowadzają do wyzerowania rachunków, ale do ustalenia na nich określonego salda dodatniego.

Jeśli chodzi o stosunek przepisów prawa podatkowego do opłat za korzystanie z umowy cash pool, to należy stwierdzić, że przepisy te nie odnoszą się wprost do zdarzeń tego rodzaju, zatem ewentualne konsekwencje podatkowe należałoby oceniać z punktu widzenia ogólnych zasad opodatkowania obowiązujących w ustawie z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992r. w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2007r. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

W świetle powołanego, aby dany wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu zaistnieć muszą kumulatywnie dwa warunki:

• po pierwsze celem poniesienia wydatku (bezpośrednim lub pośrednim) powinno być osiągnięcie przychodu, lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów,
• po drugie wydatek ten nie może być wymieniony w zawartym w art. 16 ust. 1 katalogu wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Ponadto uwzględniając wynikający z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązek szczegółowego dokumentowania zdarzeń gospodarczych - trzecim ustawowym warunkiem uzależniającym możliwość zaliczenia poniesionego wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest prawidłowe udokumentowanie jego poniesienia.

Jak wynika z wniosku umowa cash pool przewiduje wynagrodzenie dla Banku za usługę cash pool, w formie miesięcznej opłaty od każdego rachunku powiązanego objętego tą usługą oraz w postaci opłaty z tytułu kosztów rezerwy obowiązkowej (rozumianej jako obowiązek utrzymywania przez Bank na rachunku w NBP części depozytów zgromadzonych na rachunkach bankowych prowadzonych przez Bank, w wysokości określonej przez NBP), od sald depozytowych na rachunkach powiązanych Uczestników, w wysokości rzeczywiście poniesionych kosztów.

W ocenie tut. Organu podatkowego ww. opłaty, o ile są opłatami wynikającymi z umowy zawartej z Bankiem, pobieranymi zgodnie z prawem bankowym oraz standardowymi warunkami określonymi w ofercie bankowej, w części przynależnej i faktycznie poniesionej przez Wnioskodawcę będą stanowić jego koszt uzyskania przychodu. Mając powyższe na uwadze tut. Organ podatkowy potwierdza stanowisko Wnioskodawcy, iż koszty opłat ponoszonych przez Wnioskodawcę można uznać za koszty uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.