Pytanie:

Czy zapłacona drugiej spółce kwota (netto), tytułem wynagrodzenia za poniesione nakłady, stanowić będzie dla Podatnika koszt uzyskania przychodów?

Zdaniem Podatnika, kwota wypłacona Spółce tytułem rozliczenia wzajemnych zobowiązań stanowić będzie koszt uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wydatek ten bowiem pozostaje w związku z przychodami osiągniętymi przez Podatnika ze sprzedaży gazu z odwiertu. Bez znaczenia dla kwalifikacji przedmiotowego wydatku jako kosztu uzyskania przychodów pozostaje - zdaniem Strony - fakt, że w przedmiotowej sprawie nie występuje klasyczny układ chronologiczny, tzn. koszt wyprzedza przychód.

W ocenie Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie przedstawiona argumentacja Strony jest prawidłowa. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.Z definicji tej wynika, iż między poniesionymi wydatkami a osiągniętym przychodem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że poniesiony wydatek ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. Kosztem uzyskania przychodów będą zatem wydatki bezpośrednio lub pośrednio związane z uzyskanym przychodem. Muszą być zatem spełnione łącznie następujące warunki, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił koszt uzyskania przychodów:

1.Wydatek musi być poniesiony przez podatnika, który zalicza go do kosztów uzyskania przychodów (tj. pokryty z jego zasobów majątkowych);
2.Wydatek musi być poniesiony przez podatnika definitywnie, tj. wartość poniesionego wydatku nie może być podatnikowi w jakiejkolwiek formie zwrócona;
3.Poniesiony wydatek pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, tj. kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów;
4.Wydatek poniesiony jest w celu uzyskania przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów, tj. wydatek powinien okazać się dla uzyskania przychodów niezbędny a przynajmniej pożyteczny w sensie potencjalnej możliwości wygenerowania przychodów;
5.Wydatek nie został wymieniony przez ustawodawcę w art. 16 ust. 1 w/w ustawy, zawierającym katalog wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów;
6.Wydatek winien być odpowiednio udokumentowany, tj. podatnik winien posiadać dokument potwierdzający dokonanie konkretnych transakcji.

Jak wynika z wniosku Podatnika, strony zawarły umowę dotyczącą wspólnej inwestycji w zakresie odwiertu i wydobycia gazu ziemnego. Umowa przewidywała wspólne sfinansowanie inwestycji, w konsekwencji czego drugiej Spółce przysługiwać miało prawo do 49 % gazu ziemnego wydobywanego z odwiertu, a Podatnikowi 51 % tego gazu. Pomimo sfinansowania inwestycji przez obie strony, nie doszło do przeniesienia na Spółkę 49 % udziału w prawie użytkowania górniczego, a także fizycznego przekazania gazu w jakiejkolwiek formie przez Podatnika. Całość gazu była sprzedawana przez Podatnika i opodatkowana zgodnie z przepisami podatkowymi. Na mocy zawartego porozumienia Podatnik musi zapłacić Spółce równowartość 49 % wydobytego i sprzedanego przez siebie gazu, tytułem wynagrodzenia za poniesione przez Spółkę nakłady. Z powyższego wynika zatem, że Podatnik jedynie w części sfinansował inwestycję (odwiert), natomiast całość przychodów z tego tytułu stanowi przychód Podatnika. Spółka, będąca współinwestorem przedsięwzięcia mimo, iż poniosła na ten cel określone nakłady, nie partycypowała w zyskach z tej inwestycji. Z treści wniosku Strony wynika, że charakter zawartej przez strony umowy odpowiada swoim charakterem wspólnemu przedsięwzięciu. Celem tej umowy - jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego - było bowiem sfinansowanie inwestycji w postaci odwiertu przy wykorzystaniu zasobów majątkowych obu stron (tj. Podatnika i Spółki), jej użytkowanie dla celów wydobycia gazu ziemnego i jego sprzedaży oraz wspólne czerpanie z tego tytułu korzyści. Sposób czerpania pożytków ze wspólnie realizowanej inwestycji (odwiertu gazu ziemnego) określony został w zawartej umowie i przewidywał, że prawo do 49% gazu ziemnego przysługiwać będzie Spółce, a 51% - Podatnikowi.

Oznacza to, że Podatnik, posiadający koncesję i wyłączne prawo do użytkowania górniczego, w zamian za określony wkład Spółki, zrezygnował z części praw do wydobywanego z tego odwiertu gazu. Mimo, że umowa przewidywała prawo Spółki do 49% gazu ziemnego wydobywanego z tego odwiertu, na skutek rozbieżności co do wydajności złoża wynikających z ekspertyz, nie doszło do wzajemnego rozliczenia pomiędzy stronami umowy. Faktycznie, jeżeli zawarta pomiędzy Podatnikiem a Spółką umowa dotycząca współpracy byłaby w całości realizowana, przychód dla Podatnika stanowiłaby jedynie część przychodów z tytułu sprzedaży gazu ziemnego wydobywanego z tego odwiertu (do 51%), tymczasem przychodem Podatnika była cała należność uzyskana ze sprzedaży tego gazu.