Pytanie:

Czy można kwotę czynszu inicjalnego zaliczyć jednorazowo w całości do kosztów uzyskania przychodów 2005 roku?

Podatnik zwraca się z zapytaniem czy może kwotę czynszu inicjalnego jednorazowo w całości zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 2005 roku. Zdaniem Podatnika należałoby w całości koszty inicjalne, bez względu na ich wysokość, zaliczyć w koszty uzyskania przychodów 2005 roku.

Po przeanalizowaniu wniosku Spółki, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawne tut. Organ podatkowy stwierdza co następuje:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 i art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Są to więc koszty bezpośrednio i pośrednio związane z całokształtem prowadzonej działalności gospodarczej. Przepis art. 15 ust. 1 odpowiada na pytanie co jest kosztem podatkowym- stanowi podstawę do kwalifikowania kosztów uzyskania przychodów. Z kolei kwestię zaliczania wydatków (kosztów) do poszczególnych okresów (lat) podatkowych regulują postanowienia art. 15 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym, koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że ich zarachowanie nie było możliwe; w tym przypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione.

Opodatkowanie stron umowy leasingu zostało uregulowane w rozdziale 4A w/cyt. Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art.17b ust.1 tej ustawy - opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszt uzyskania przychodów korzystającego , z zastrzeżeniem ust.2, jeżeli umowa ta spełnia następujące warunki:

1. została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości, oraz
2. suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

W odniesieniu do umów leasingu operacyjnego zgodnie z art. 17b w/w ustawy opłaty ustalone w umowie leasingu ( tj. raty oraz inne świadczenia np. czynsz inicjalny ) są przychodem finansującego. Analogicznie wydatki te po stronie korzystającego stają się kosztem uzyskania przychodów. Przy kwalifikowaniu tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów mają zastosowanie zasady ogólne, określone w w/w art.15 ust.1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jeżeli umowa leasingowa spełnia warunki zgodnie z dyspozycją art.17b ust.1 w/w ustawy podatkowej to można zaliczyć czynsz inicjalny do kosztów uzyskania przychodów w momencie jego poniesienia. Podobne stanowisko należy przyjąć również w sytuacji, gdyby przedmiotowa umowa nie spełniała w/w warunków. Umowa taka nie miałaby charakteru podatkowej umowy leasingu, a wywoływałaby skutki podatkowe przewidziane dla umów najmu i dzierżawy, zgodnie z art.17l (rozdział 4A ) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przedmiotem tego rodzaju umów jest prawo do używania cudzej rzeczy lub prawa. Jeżeli zawarcie takiej umowy jest uzależnione od poniesienia opłat wstępnych, należy uznać te opłaty za warunek niezbędny do zdobycia samej możliwości korzystania z rzeczy. W omawianym przypadku poniesione opłaty inicjalne nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich poniesienie warunkuje ich uzyskanie. Opłaty te stanowią warunek konieczny, aby uzyskać prawo do używania samochodów ciężarowych. Nie ulega wątpliwości, że czynsz inicjalny pobierany jest w całości w dniu zawarcia umowy. Ponadto z umów nie wynika, by można traktować czynsz jako należność na poczet usługi wykonywanej w następnych okresach sprawozdawczych.

W związku z przedstawionym powyżej stanem prawnym oraz stanem faktycznym wynikającym z pisma Podatnika, zdaniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni Spółka może zaliczyć całą kwotę czynszu inicjalnego jednorazowo w koszty uzyskania przychodów w dacie faktycznego poniesienia. Zajęcie odmiennego stanowiska, tj. zaliczanie czynszu inicjalnego do kosztów proporcjonalnie do czasu trwania umowy, nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.