Pytanie:

Czy dokonana w 2005 r. przez bank korekta odsetek do czterech rachunków trzymiesięcznych lokat terminowych za okres od 30.09.2002 r. do 31.12.2004 r. dotycząca wynegocjowanego przez klienta podwyższonego oprocentowania w wys. 0,5 % zgodnie z zawartą z klientem umową a nienaliczonego przez bank w tym okresie stanowi koszty uzyskania przychodów banku w 2005 r.? Czy koszty faktycznie poniesione przez bank w dniu 28.10.2005 r. z tytułu wypłaconych klientowi odsetek od lokat terminowych, a dotyczących lat ubiegłych, tj. 2002 r., 2003 r. i 2004 r. (które powinny być wypłacone klientowi w kolejnych okresach kwartalnych począwszy od 30.09.2002 r. do 31.12.2004 r.) mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym 2005 r., przyjmując ogólnie przyjętą zasadę prawa podatkowego, że odsetki zapłacone są kosztem uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia?

Działając na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 15 ust. 1 i ust. 4, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie, po rozpatrzeniu wniosku E. z dnia 8.11.2005 r. (...) w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, postanawia uznać, że w przedstawionym stanie faktycznym stanowisko zawarte we wniosku jest prawidłowe.

Z przedstawionego przez podatnika stanu faktycznego opisanego we wniosku wynika, że bank nieprawidłowo naliczył odsetki od dnia 30.09.2002 r. do 31.12.2004 r. od lokat terminowych klienta z wynegocjowanym podwyższonym oprocentowaniem. W związku z powyższym dokonano wyliczenia należnych odsetek do skorygowania. Łączna kwota do skorygowania w ewidencji bilansowej wynosi 3.715,24 zł, z czego:

1. koszty należnych odsetek za 2002 r.: kwota 383,28 zł,
2. koszty należnych odsetek za 2003 r.: kwota 1.593,80 zł,
3. koszty należnych odsetek za 2004 r.: kwota 1.738,16 zł.

Skorygowana kwota odsetek została zaksięgowana przez bank w dniu 28.10.2005 r. w ciężar kosztów 2005 r. z tytułu odsetek dotyczących lat ubiegłych i dopisana do stanu rachunków lokat terminowych klienta. Pytanie podatnika odnosi się do następującej kwestii: czy dokonana w 2005 r. przez bank korekta odsetek do czterech rachunków trzymiesięcznych lokat terminowych za okres od 30.09.2002 r. do 31.12.2004 r. dotycząca wynegocjowanego przez klienta podwyższonego oprocentowania w wys. 0,5 % zgodnie z zawartą z klientem umową a nienaliczonego przez bank w tym okresie, stanowi koszty uzyskania przychodów banku w 2005 r. Ponadto bank ma wątpliwości dotyczące związania kosztu z przychodem, w jakim został on uzyskany w świetle art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a mianowicie: czy koszty faktycznie poniesione przez bank w dniu 28.10.2005 r. z tytułu wypłaconych klientowi odsetek od lokat terminowych, a dotyczących lat ubiegłych, tj. 2002 r., 2003 r. i 2004 r. (które powinny być wypłacone klientowi w kolejnych okresach kwartalnych począwszy od 30.09.2002 r. do 31.12.2004 r.) mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym 2005, przyjmując ogólnie przyjętą zasadę prawa podatkowego, że odsetki zapłacone są kosztem uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia. Zdaniem podatnika koszty odsetek dotyczące lat ubiegłych w kwocie 3.715,24 zł stanowią koszty uzyskania przychodów w 2005 r., ponieważ zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ich zarachowanie było niemożliwe z powodu pomyłki banku i w tym przypadku są one potrącane w roku 2005, tj. roku podatkowym, w którym zostały poniesione.

Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie, udzielając interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie przedstawionej we wniosku przez E., stwierdza, co następuje:

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Z powyższego unormowania wynika, że musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy między poniesionym przez podatnika wydatkiem a osiągniętym przez niego przychodem lub przynajmniej realnie zakładaną możliwością uzyskania wymiernego przychodu w wyniku poniesienia tego wydatku. Z kolei przepis art. 16 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).

Katalog czynności bankowych określony został w art. 5 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.). Podstawowe znaczenie dla funkcjonowania banków, mają czynności związane z pozyskiwaniem środków finansowych w postaci lokat, rachunków bankowych, depozytów oraz innych zobowiązań, od których bank wypłaca odsetki na zasadach określonych w przepisach prawa bankowego. Odsetki te stanowią wynagrodzenie za składane w tych jednostkach oszczędności i ustalane są jako umowne oprocentowanie z ww. tytułów.

Zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów zależy od spełnienia dwóch przesłanek; wydatek musi być poniesiony w celu uzyskania przychodu i nie jest wymieniony w art. 16 ust. 1.

Powołany przepis nie wyłącza z kosztów uzyskania przychodów odsetek wypłacanych przez banki z tytułu prowadzenia działalności w zakresie pozyskiwania środków finansowych. W celu zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów ustawodawca w art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wymienia trzy sytuacje umożliwiające potrącanie kosztów w roku podatkowym, którego dotyczą. W myśl tego przepisu w roku podatkowym potrąca się:

• koszty uzyskania przychodów poniesione w danym roku i wiążące się z przychodami tego roku,
• koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego ? są to tzw. wydatki poniesione z góry odnoszące się do okresów przyszłych i nie wiążą się z przychodami roku ich poniesienia; odliczenie tych wydatków jest możliwe w roku podatkowym, w którym podatnik uzyskał przychód,
• koszty uzyskania określone co do rodzaju i kwoty, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego.

Odsetek od lokat nie można powiązać z konkretnym przychodem, pozostają one jednak w ścisłym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą banku. Bez względu na to czy, kiedy i w jakiej wysokości przychód został osiągnięty, do kosztów uzyskania przychodów zalicza się wysokość odsetek od środków znajdujących się na rachunkach bankowych (lokatach) w wysokościach wynikających z zawartych z umów. W świetle powołanych przepisów odsetki wypłacane przez banki z tytułu prowadzenia działalności w zakresie pozyskiwania środków finansowych dla celów podatkowego od osób prawnych są kosztem uzyskania przychodów w pełnej wysokości w:

• dacie kapitalizacji odsetek, jeżeli lokata jest oprocentowana w ten sposób, że w trakcie jej trwania odsetki są kapitalizowane i od tych odsetek ustala się dalsze oprocentowanie, albo
• dacie postawienia odsetek do dyspozycji właściciela lokaty tzn. dacie dopisania do rachunku bankowego; bez znaczenia jest tutaj fakt fizycznego podjęcia środków z konta bankowego.

Mając powyższe na uwadze tut organ podatkowy stwierdza, że skorygowana kwota odsetek od lokat terminowych klienta za lata 2002 - 2004 będzie kosztem uzyskania przychodu banku w dacie dopisania jej do stanu rachunków lokat terminowych klienta (wypłaty), tj. w dniu 28.10.2005 r.