Pytanie:

dot. kwestii uznania kosztów opłacenia składki ubezpieczeniowej od umowy ubezpieczenia za koszty uzyskania przychodu

Zdaniem Spółki w analizowanych przypadkach spełnione są wszystkie ww. przesłanki, które pozwalają wliczyć koszty opłacenia składki ubezpieczeniowej ponoszonej przez Podatnika na rzecz imiennie wskazanych pracowników Podatnika do kosztów uzyskania przychodu Podatnika, bowiem: - umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków dotyczą ryzyka grupy 1 działu II wymienionego w załączniku do ustawy z dnia 22.05.2003r. o działalności ubezpieczeniowej (ubezpieczenie wypadku), - uprawnionymi do otrzymania świadczenia z tytułu ww. umów ubezpieczenia nie jest podatnik (pracodawca), lecz ubezpieczeni przez podatnika pracownicy, - niezależnie od tego, czy umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków wykluczają wyraźnie, czy też nie - możliwość dokonania czynności opisanych w pkt a-c art. 16 ust. 1 pkt 59 ww. ustawy w okresie pięciu lat od ich zawarcia lub odnowienia, z uwagi na fakt, że są one umowami krótkoterminowymi - zawieranymi na czas delegacji, tj. okres kilku dni, należy uznać, że i tak dokonanie ww. czynności było obiektywnie niemożliwe, a zatem można zdaniem podatnika przyjąć, iż były one w analizowanych przypadkach wykluczone. A. W przypadku umowy grupowej ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zawartej przez Podatnika - na rzecz wysyłanych w delegację imiennie wskazanych pracowników - z Towarzystwem Ubezpieczeń "X" z siedzibą w Warszawie na zasadach określonych w załączonych do wniosku Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia Następstw Nieszczęśliwych Wypadków (OS-OW041-0401), zwanych dalej "OWU NNW", powyższe stanowisko Podatnik uzupełnia o następujące argumenty:ad. a) (art. 16 ust. 1 pkt 59 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) - zgodnie z treścią § 51 pkt 1 OWU NNW odstąpienie od umowy ubezpieczenia NNW możliwe byłoby jedynie wtedy, gdyby taka umowa została zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy, tymczasem ww. umowa ubezpieczenia została zawarta na kilkudniowy okres podróży służbowej pracowników Podatnika, - postanowienie § 52 pkt 1 OWU NNW dotyczące możliwości wypowiedzenia przez każdą ze stron umowy ubezpieczenia NNW w ciągu miesiąca od daty wypłaty świadczenia albo daty doręczenia odmowy wypłaty świadczenia z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia oraz postanowienie § 52 pkt 2 OWU NNW odsyłające w kwestiach zwrotu składki w przypadku wypowiadania umów o charakterze indywidualnym do przepisów dotyczących odstąpienia od umowy ubezpieczenia, jako dotyczące wypowiedzenia, a nie odstąpienia od umowy nie są objęte hipotezą art. 16 ust. 1 pkt 59 lit. a ww. ustawy, - nadto postanowienie § 52 pkt 1 ww. OWU NNW nie dotyczy ww. umowy, która została zawarta na czas krótszy niż ewentualny okres jej wypowiedzenia, a nadto z uwagi na fakt, iż moment ewentualnego świadczenia lub wydania przez zakład ubezpieczeń decyzji o odmowie wypłaty świadczenia następowałoby już po okresie objętym ochroną ubezpieczeniową, wypowiadanie takiej umowy byłoby w ogóle bezprzedmiotowe,ad. b) (art. 16 ust. 1 pkt 59 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) - zdaniem Podatnika nie dotyczy ww. umowy ubezpieczenia NNW jako umowy krótkoterminowej,ad. c) (art. 16 ust. 1 pkt 59 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) - zdaniem Podatnika nie dotyczy ww. umowy ubezpieczenia NNW jako umowy krótkoterminowej i nie przewidującej w ogóle wypłat z tytułu dożycia określonego wieku. B. W przypadku umowy indywidualnej ubezpieczenia podróży zagranicznej - wariant rozszerzony, w której przedmiotem ubezpieczenia objęte są m.in. koszty leczenia, koszty transportu i repatriacji, następstwa nieszczęśliwych wypadków oraz odpowiedzialność cywilną, zawartej przez Podatnika - na rzecz wysyłanego w delegację zagraniczną imiennie wskazanego pracownika - z Towarzystwem Ubezpieczeń "X" z siedzibą w Warszawie na zasadach określonych w załączonych do wniosku OWU (PAT/OW043/0401), powyższe stanowisko Podatnik uzupełnia o następujące argumenty:ad. a) (art. 16 ust. 1 pkt 59 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) - zgodnie z treścią § 76 pkt 1 OWU odstąpienie od ww. umowy ubezpieczenia możliwe byłoby jedynie wtedy, gdyby umowa taka zawarta została na okres dłuższy niż 6 miesięcy, tymczasem ww. umowa ubezpieczenia została zawarta na kilkudniowy okres podróży służbowej pracownika Podatnika, - postanowienie § 77 pkt 1 OWU dotyczące możliwości wypowiedzenia przez każdą ze stron ww. umowy ubezpieczenia w ciągu miesiąca od daty wypłaty świadczenia albo daty doręczenia odmowy wypłaty świadczenia z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia oraz możliwości wypowiedzenia umowy ubezpieczenia NNW przez ubezpieczającego w każdym czasie z zachowaniem 1-miesięcznego okresu wypowiedzenia jako dotyczące wypowiedzenia, a nie odstąpienia od umowy nie jest objęte hipotezą art. 16 ust. 1 pkt 59 lit. a ww. ustawy, - nadto postanowienie § 77 pkt 1 ww. OWU nie dotyczy ww. umowy, która została zawarta na czas krótszy niż ewentualny okres jej wypowiedzenia,ad. b) (art. 16 ust. 1 pkt 59 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) - zdaniem Podatnika nie dotyczy ww. umowy ubezpieczenia jako umowy krótkoterminowej,ad. c) (art. 16 ust. 1 pkt 59 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) - zdaniem Podatnika nie dotyczy ww. umowy ubezpieczenia jako umowy krótkoterminowej i nie przewidującej w ogóle wypłat z tytułu dożycia określonego wieku.3) Ocena prawna stanowiska Wnioskodawcy. Kwestię uznania kosztów opłacenia składki ubezpieczeniowej od ww. umowy ubezpieczenia za koszty uzyskania przychodu Podatnika reguluje art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 64 ze zm.) w świetle, którego kosztami uzyskania przychodu dla Spółki są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Natomiast przepis art. 16 ust. 1 pkt 59 stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są składki opłacane przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, dotyczących ryzyka grup 1, 3 i 5 działu I oraz grup 1 i 2 działu II wymienionych w załączniku do ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151).

W świetle powołanego wyżej przepisu art. 16 ust. 1 pkt 59 konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek prawnych zaliczenia składki ubezpieczeniowej do kosztów uzyskania przychodów. Pierwsza z nich stanowi, że uprawnionym do otrzymania świadczenia nie może być pracodawca. Według drugiej, umowa ubezpieczenia w okresie pięciu lat, licząc od roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, musi wykluczać: wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy, możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy, wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.

Stosownie do powyższych unormowań, jeżeli pracodawca spełni wskazane powyżej warunki, to ponoszone przez niego wydatki związane z ubezpieczeniem pracowników może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Z Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Następstw Nieszczęśliwych Wypadków, jakie zawarła Spółka z Towarzystwem Ubezpieczeń "X" wynika, iż przedmiotem ubezpieczenia w wariancie Rozszerzonym są objęte: koszty leczenia, koszty transportu i repatriacji, koszty ratownictwa, koszty pobytu osoby towarzyszącej, następstw nieszczęśliwych wypadków, koszty ratownictwa, odpowiedzialności cywilnej, bagaż, koszty udzielenia natychmiastowej pomocy "assistance". Analizując omawianą umowę należy stwierdzić, iż oprócz ryzyk wymienionych w grupie 1 i 2 działu II załącznika do ww. ustawy o działalności ubezpieczeniowej tj. ubezpieczenie wypadku oraz ubezpieczenie choroby, obejmuje ona także inne ryzyka wyszczególnione w tym dziale. Koszty poniesione z tytułu ich ubezpieczenia nie mogą być, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 59 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Nadmienia się, że z uwagi na brak wyodrębnienia w składce ubezpieczeniowej, w przedłożonej przez Spółkę umowie, poszczególnych elementów składki pokrywających ubezpieczenie poszczególnych ryzyk ubezpieczeniowych - dla określenia części składki, która zgodnie z zacytowanymi wyżej przepisami może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, należy zwrócić się do ubezpieczyciela o określenie, jaka część składki pokrywa koszt ubezpieczenia ryzyk wymienionych w grupie 1 i 2 działu II. W przeciwnym razie Spółka nie będzie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów składki wynikającej z powyższej umowy.

Oceniając przedstawiony przez Spółkę stan faktyczny na gruncie obowiązujących przepisów, należy stwierdzić, iż stanowisko zaprezentowane przez Podatnika w sprawie dotyczącej uznania kosztów opłacenia przez Spółkę składki z tytułu umowy indywidualnego względnie grupowego ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków na rzecz swoich pracowników jest nieprawidłowe.