Pytanie:

Pytanie podatnika Czy straty powstałe w środkach obrotowych można uznać za koszty uzyskania przychodów?

Pytanie podatnika: czy straty powstałe w środkach obrotowych można uznać za koszty uzyskania przychodów?

Stanowisko podatnika: straty powstałe w środkach obrotowych powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, gdyż zgodnie z art.15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu z wyjątkiem kosztów wymienionych w treści art.16 ust.1 ustawy (przepis ten nie wymienia jako kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów strat w środkach obrotowych). Ponadto straty ponoszone w środkach obrotowych są nieuniknione i ściśle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Odnosząc się do przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Pojęcie straty jako kosztu uzyskania przychodu nie zostało zdefiniowane w ustawie z 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U .z 2000r.Nr 54, poz.654, ze zm.). Definicja straty w ustawie odnosi się wyłącznie do wyniku działalności Podatnika - zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanej ustawy, jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów to różnica jest stratą. Tak, więc definicji straty jako kosztu należy szukać w definicji językowej. Można przyjąć, iż pojęcie to oznacza ubytek, poniesioną szkodę, to co przestało się posiadać. Stratę wyraża nie ekwiwalentne i niecelowe zmniejszenie składników majątkowych, pomniejszające wynik działalności podmiotu gospodarczego. Stratą będzie, więc m.in. utrata towaru (środka obrotowego) w wyniku kradzieży.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Oznacza to, że wszystkie poniesione wydatki, oprócz wymienionych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, jeżeli pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiąganymi przychodami, w tym służą zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Będą to koszty zarówno bezpośrednio jak i pośrednio związane z uzyskiwanym przychodem oraz koszty związane z całokształtem działalności Podatnika, pod warunkiem, że wykaże on ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

Zdarzenie powodujące szkodę z natury rzeczy nie służy osiągnięciu przychodów jak tego wymaga art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Celowi osiągnięcia przychodów służy natomiast sama działalność gospodarcza, a strata jest jedynie ubocznym skutkiem tej działalności. Należy przyjąć, że kosztem uzyskania przychodów są tylko takie straty, których występowanie w toku działalności danego rodzaju jest nieuniknione. Innymi słowy chodzi o straty, które są normalnym, chociaż niechcianym następstwem działaniaw danej branży.

W chwili obecnej katalog kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, zawarty w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera wyłączenia dotyczącego straty w środkach obrotowych. Zatem co do zasady, straty te mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, jednak każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie i oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez Podatnika.

Możliwość uznania strat w środkach obrotowych za koszty uzyskania przychodów wymaga także odpowiedniego ich udokumentowania w sposób nie budzący wątpliwości. W zależności od rodzaju straty dokumentami potwierdzającymi jej poniesienie mogą być protokoły szkód sporządzone przez podatnika, dokumenty wystawione przez ubezpieczyciela, protokoły policyjne, straży pożarnej czy opinie rzeczoznawców W ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych brak jest postanowień odnoszących się szczegółowo do sposobu dokumentowania zdarzeń, w wyniku, których powstały straty w środkach obrotowych.

Art. 9 powołanej ustawy stanowiący, iż podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami, odsyła w tym zakresie do ustawy z dnia 29.09.1994r.o rachunkowości ( tekst jednolity Dz. U z 2002r.,Nr 76, poz.694 ze zm.). W art. 26 ww. ustawy określono termin przeprowadzania inwentaryzacji, natomiast zgodnie art. 27 przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować i powiązać z zapisami ksiąg rachunkowych. Ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.

W przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych brak jest bliższego wskazania co należy rozumieć pod pojęciem odpowiedniego udokumentowania. Wspomnieć trzeba, iż to na Spółce spoczywa ciężar dowodu odnośnie udokumentowania strat w środkach obrotowych, zgodnie z zasadą, iż konieczność udowodnienia określonych okoliczności spoczywa na stronie, która wywodzi z nich skutki prawne. Sporządzony przez Spółkę protokół inwentaryzacyjny, dokumentujący straty stwierdzone w wyniku przeprowadzenia spisu z natury, może stanowić dowód pozwalający na zaliczenie start w środkach obrotowych powstałych na skutek kradzieży w koszty uzyskania przychodów.

Spółka winna podejmować działania mające na celu ograniczenie kradzieży w punktach handlowych. Działania te muszą spełniać wymogi należytej staranności, aby ewentualne straty w środkach obrotowych nie powstały na skutek zaniedbań w nadzorze czy też z lekkomyślności. Nie można uznać za zdarzenie losowe kradzieży środków obrotowych w ogóle niezabezpieczonych lub nienależycie zabezpieczonych.

Ponadto należy pamiętać, iż straty w środkach obrotowych muszą to być rzeczywiście poniesione straty, gdyż przepisy ustawy podatkowej nie zawierają żadnych postanowień, co do możliwości szacunkowego ustalania wartości strat i rozliczania ich dla celów podatkowych przy zastosowaniu np. ryczałtów, norm, wskaźników itp. Niezależnie od wymogów ustawy o rachunkowości, nie mających w kwestii kosztów uzyskania przychodów decydującego znaczenia - Podatnik musi udowodnić, że poniesione straty są normalnym następstwem prowadzonej działalności.

Ocenia się stanowisko podatnika, w kwestii kwalifikacji strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów , za prawidłowe, przy spełnieniu wyżej opisanych warunków.

Zgodnie z art. 14 b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej niniejsza interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika, inkasenta natomiast wiąże organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia. Na niniejsze postanowienie zgodnie z art. 236 w związku z art. 14 a § 4 Ordynacji podatkowej służy prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie za pośrednictwem Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.